Chiều 30-1, TAND TP Hà Nội đã tuyên án phiên tòa xét xử sơ thẩm bị cáo Phan Văn Anh Vũ (SN 1975, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty CP Xây dựng Bắc Nam 79, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nova Bắc Nam 79; cựu thượng tá, phó trưởng phòng Tổng cục V - Tổng cục Tình báo, Bộ Công an) và 4 đồng phạm.

Thâu tóm đất "vàng"

Tòa đã tuyên phạt các bị cáo: Phan Văn Anh Vũ 15 năm tù; Nguyễn Hữu Bách (SN 1963, cựu đại tá, phó cục trưởng Cục B61, Tổng cục V) và Phan Hữu Tuấn (SN 1955, cựu trung tướng, phó tổng cục trưởng Tổng cục V) cùng bị phạt 5 năm tù về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Tổng hợp với bản án trước đó về tội "Cố ý làm lộ bí mật nhà nước", hình phạt chung áp dụng với bị cáo Nguyễn Hữu Bách là 11 năm tù, bị cáo Phan Hữu Tuấn là 12 năm tù.

Vũ "nhôm" trước đó bị TAND Cấp cao tuyên phạt 8 năm tù về tội "Cố ý làm lộ bí mật nhà nước" và TAND TP HCM phạt 17 năm tù do "Lạm dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản" nhưng chưa có hiệu lực nên bản án lần này không tổng hợp.

Phiên tòa xét xử Vũ nhôm: Hai cựu thứ trưởng công an lãnh án - Ảnh 1.

Hai cựu thứ trưởng Bộ Công an Bùi Văn Thành (phải) và Trần Việt Tân. Ảnh: TTXVN

Ngoài ra, TAND TP Hà Nội cũng tuyên phạt 2 bị cáo Bùi Văn Thành (SN 1959, cựu trung tướng, thứ trưởng Bộ Công an) 30 tháng tù và Trần Việt Tân (SN 1955, cựu thượng tướng, thứ trưởng Bộ Công an) 36 tháng tù cùng về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".

Theo bản án sơ thẩm, hai công ty do Vũ "nhôm" lập và làm chủ trước khi được tuyển làm tình báo viên của Tổng cục V là Xây dựng Bắc Nam 79 và Nova Bắc Nam 79 được sử dụng làm tổ chức bình phong của công an.

Lợi dụng danh nghĩa này, Vũ đã đề nghị các bộ, ngành và chính quyền địa phương cho thuê đất, chuyển quyền sử dụng đất và tài sản trên đất của 7 dự án nhà, đất công sản, dự án bất động sản ở vị trí đắc địa tại Đà Nẵng và TP HCM với tổng diện tích 6.700 m2 nhà và gần 27.000 m2 đất không qua đấu giá, trị giá hơn 2.500 tỉ đồng.

Bản án sơ thẩm xác định ngay sau khi hai công ty bình phong được giao quyền sử dụng những lô đất trên, Vũ "nhôm" đã chuyển sang mình và người thân đứng tên hoặc chuyển nhượng nhằm thu lợi bất chính. Mục đích này không có trong hoạt động nghiệp vụ của ngành công an, gây thiệt hại cho nhà nước gần 1.160 tỉ đồng.

Gây thiệt hại đặc biệt lớn

Đối với bị cáo Bùi Văn Thành, từ năm 2014 đến 2018 là thứ trưởng Bộ Công an, được giao nhiệm vụ phụ trách Tổng cục Hậu cần - đơn vị có trách nhiệm trực tiếp quản lý các nhà đất công sản Bộ Công an. Tuy không phụ trách Tổng cục Tình báo nhưng tháng 5-2015, trên cơ sở tờ trình của Phan Văn Anh Vũ và báo cáo đề xuất của cấp dưới, Bùi Văn Thành đã ký tờ trình đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho bán chỉ định cơ sở nhà đất tại số 129 Pasteur (TP HCM) cho Công ty CP Nova Bắc Nam 79 để phục vụ hoạt động nghiệp vụ.

Năm 2015, ông Bùi Văn Thành ký công văn đề nghị cơ quan chức năng TP HCM trình Hội đồng Thẩm định giá nhà đất TP và UBND TP phê duyệt giá bán bất động sản số 129 Pasteur là 301 tỉ đồng không đúng chức năng, thẩm quyền. Sau đó, Tổng cục Hậu cần - Bộ Công an có văn bản báo cáo Bùi Văn Thành về việc công ty thẩm định giá ban hành dự thảo chứng thư thẩm định giá xác định giá trị nhà đất tại số 129 Pasteur chỉ còn 294 tỉ đồng.

Tuy nhiên, ông Thành không chỉ đạo làm rõ lý do giảm giá cũng như không chỉ đạo Tổng cục Hậu cần có văn bản thông báo để Tổng cục Tình báo quản lý, theo dõi cơ sở nhà đất, phục vụ mục đích an ninh. Khi Vũ chuyển nhượng nhà, đất này cho tư nhân, ông Thành không báo cáo cấp có thẩm quyền kịp thời ngăn chặn, gây thiệt hại đặc biệt lớn.

Còn ông Trần Việt Tân, từ năm 2009 đến năm 2016 giữ chức tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo sau đó là thứ trưởng trực tiếp phụ trách Tổng cục Tình báo. Sau khi được các cán bộ dưới quyền tham mưu, đề xuất, Trần Việt Tân đã ký 7 văn bản gửi các cơ quan, tổ chức đề nghị cho các công ty bình phong của Vũ "nhôm" được thuê các nhà đất phục vụ công tác nghiệp vụ ngành công an, gồm: Nhà đất tại số 16 Bạch Đằng (Đà Nẵng), nhà đất tại số 15 Thi Sách và số 8 Nguyễn Trung Trực (TP HCM).

Ông Tân thiếu trách nhiệm trong việc quản lý, chỉ đạo đối với Tổng cục Tình báo; không kiểm tra, giám sát chặt chẽ dẫn đến việc không kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm của Vũ "nhôm". Từ đó, Vũ "nhôm" lợi dụng danh nghĩa công ty bình phong và các văn bản của ngành công an để được thuê các nhà, đất công sản theo hình thức chỉ định không qua đấu giá, gây thiệt hại ngân sách 155 tỉ đồng. 

Làm rõ việc cấp đất của Đà Nẵng và TP HCM

Về dân sự, bản án xác định 7 dự án nhà, đất bị Vũ "nhôm" thâu tóm là tài sản bất hợp pháp do phạm tội mà có. Trong đó có 4 dự án ở Đà Nẵng và 3 dự án ở TP HCM. Số tiền Vũ nộp để mua, thuê các dự án đều phải tịch thu, sung công quỹ.

Ngoài ra, HĐXX còn kiến nghị làm rõ việc cấp đất của cơ quan chức năng ở TP HCM, TP Đà Nẵng. Nếu có vi phạm thì cần phải xử lý nghiêm.

Nguyễn Hưởng