Vụ cháy chung cư Carina Plaza vào lúc 1 giờ ngày 23-3 đã gây ra hậu quả rất lớn với 13 người chết và 46 người bị thương. Đây cũng là lời báo động về sự mất an toàn đối với các chung cư hiện nay dù là loại bình thường hay cao cấp.

Hoảng loạn tìm đường sống

Vụ cháy xuất phát từ tầng hầm của block A. Chỉ trong vòng 15 phút, ngọn lửa lan nhanh và bao trùm cả tầng hầm kèm theo nhiều tiếng nổ lớn. Lúc này, các cư dân la hét và hoảng loạn chạy xuống tầng trệt theo đường thoát hiểm. Tuy nhiên, càng xuống dưới thì khói độc càng dày đặc nên nhiều người vội chạy ngược lên chen chúc nhau trong cầu thang hẹp. Một số người khác quá hoảng sợ đóng kín cửa phòng chờ cứu nạn.

Thảm khốc vụ cháy chung cư Carina Plaza - Ảnh 1.

Vụ cháy chung cư Carina Plaza là bài học đau xót trong công tác quản lý chung cư cao tầng Ảnh: PHẠM DŨNG

Sống tại tầng 4, block A, ông Lê Kim Ngọc (40 tuổi) chưa hết kinh hoàng khi chứng kiến hai con mình trong lúc tháo chạy đã ngạt khí ngất xỉu. "Gia đình tôi ra thang máy nhưng lúc này khói bốc lên rất nhiều nên cả nhà quay lại bên trong. Hai con trai tôi 5 tuổi và 10 tuổi trúng khí độc nên vợ chồng mỗi người bế một đứa để đưa vào nhà tắm xối nước liên tục. Để tránh ngạt khí, tôi lấy mền thấm nước trùm lên các con" - ông Ngọc kể.

Theo ông Ngọc, khoảng 10 phút sau khi phát hiện cháy, ông nghe tiếng xe cứu hỏa hụ còi nên vợ chồng chạy ra ban công cầu cứu. Chồm người ra ngoài, ông bị rơi xuống đất nhưng rất may trúng vào tấm bạt căng phía dưới. Nhờ cú ngã này nên lực lượng cứu hộ phát hiện, bắt thang lên tận cửa sổ phòng đưa vợ cùng hai con ông xuống đất.

Trong số 13 người tử vong, có bà Lưu Lê Bích Phượng (52 tuổi, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND phường Nguyễn Thái Bình, quận 1, TP HCM). Các cư dân kể nhà bà Phượng ở tầng 19 block B (ít khói) nhưng do hoảng loạn nên mẹ con bà bắt thang dây ra ban công để thoát thân. Tuy nhiên, bà Phượng không may bị trượt chân rơi xuống đất tử vong tại chỗ.

Nhiều cư dân bức xúc khi xảy ra hỏa hoạn, chuông báo cháy và hệ thống phun nước tự động không hoạt động.

Chiều cùng ngày, bà Đặng Thị Ngọc Thịnh, Phó Chủ tịch nước, đã đến chung cư Carina thăm hỏi, chia buồn với gia đình các nạn nhân. Phó Chủ tịch nước nhấn mạnh: "Vụ việc này là bài học đau xót trong công tác quản lý chung cư cao tầng".

Truy trách nhiệm chủ đầu tư

Tại buổi họp báo khẩn tổ chức sáng cùng ngày, Thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó Giám đốc Công an TP HCM, cho biết qua kiểm tra sơ bộ thì vụ cháy xuất phát từ một xe máy dưới tầng hầm chung cư. Công an TP HCM và Bộ Công an đang phối hợp với các cơ quan chức năng khẩn trương khám nghiệm hiện trường, làm rõ vụ cháy gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng này.

"Tuy nhiên, bước đầu có thể nhận định rằng do cửa ngăn cháy đã bị chèn đá, để hở. Việc này dẫn tới lối thoát hiểm là cầu thang bộ bị hiệu ứng "lò cao", khí độc, khói bốc lên các tầng cao của chung cư" - ông Phan Anh Minh nói.

Theo thượng tá Nguyễn Thanh Hưởng, Quyền Giám đốc Cảnh sát PCCC TP HCM, qua kiểm tra, chung cư Carina không có hệ thống báo cháy và cũng không có lực lượng chữa cháy tại chỗ lúc lửa bùng phát. Các tầng hầm của chung cư thông nhau, với tổng diện tích khoảng 22.000 m2. Trong khi đó, cửa ngăn cháy từ tầng hầm lên tầng 1 để hở do bị chèn đá, khiến khói từ tầng hầm bốc lên, bao trùm toàn bộ tòa nhà.

Tại buổi họp báo, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân đặt vấn đề: "Tại sao cháy ở tầng hầm mà người dân ở trên lại chết, rút kinh nghiệm gì qua sự việc đau lòng này?". Ông Nguyễn Thiện Nhân đưa ra giả định nếu chuông báo cháy hoạt động thì ai là người có trách nhiệm giám sát và xử lý? Và nếu khi chuông báo cháy reo thì người dân sẽ thoát thân như thế nào, khi lúc đó là vào giữa đêm qua rạng sáng. Bí thư Thành ủy TP HCM yêu cầu phải xem lại trách nhiệm của chủ tòa nhà, gắn với trách nhiệm của lực lượng PCCC.

Trong chuyến thăm các nạn nhân tại các bệnh viện và động viên những gia đình có người mất trong vụ cháy, Bí thư Nguyễn Thiện Nhân khẳng định TP sẽ rút kinh nghiệm sâu sắc nhất về quy trình quản lý các chung cư liên quan đến PCCC; từng chung cư, ban quản lý, hộ dân, công an phường, các lực lượng PCCC sẽ rà soát lại quy trình PCCC để bảo đảm đúng về mặt kỹ thuật và phải thực hiện nghiêm túc.

Dịp này, TP hỗ trợ gia đình có người tử vong 60 triệu đồng/người; từ 15 đến 20 triệu đồng đối với người bị thương.

Rà soát chung cư trên cả nước

Trung tướng Bùi Văn Thành, Thứ trưởng Bộ Công an, cũng có mặt tại hiện trường chỉ đạo công tác phòng cháy, thăm hỏi nạn nhân, đồng thời họp khẩn với Ban Giám đốc Công an TP HCM về công tác điều tra vụ việc. "Chúng tôi đã phối hợp với TP HCM khẩn trương điều tra nguyên nhân vụ cháy. Đặc biệt, rà soát lại công tác PCCC ở tất cả các chung cư trên cả nước. Đồng thời, đánh giá lại chất lượng quản lý của các ban quản lý chung cư" - Trung tướng Bùi Văn Thành nói.

Trong ngày, Bộ Xây dựng có công văn gửi Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, Cục Công tác phía Nam, Sở Xây dựng TP HCM, Viện Khoa học Công nghệ xây dựng về việc giải quyết sự cố cháy tại công trình Carina Plaza.

Theo đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp cận hiện trường công trình, kiểm tra hiện trạng sự cố và phối hợp xác định nguyên nhân gây cháy; đề xuất hướng dẫn các giải pháp di dời người dân, tài sản khỏi công trình bảo đảm an toàn cho người và công trình cũng như các công trình lân cận. Cùng đó, tổ chức đánh giá những ảnh hưởng của sự cố đến công trình để có giải pháp khắc phục nhằm bảo đảm an toàn cho công trình và người dân. Các sở xây dựng địa phương cũng được giao nhiệm vụ tổ chức rà soát các công trình tương tự đã được đưa vào khai thác sử dụng để yêu cầu các chủ đầu tư có giải pháp khắc phục, bảo đảm an toàn trong trường hợp cần thiết.

Bộ Xây dựng còn yêu cầu rà soát hệ thống các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng cho các công trình xây dựng tương tự nhằm bảo đảm đầy đủ, phù hợp và hướng dẫn các chủ thể tham gia hoạt động đầu tư xây dựng và quản lý, khai thác công trình áp dụng nhằm bảo đảm an toàn công trình. 

Thủ tướng chỉ đạo khắc phục hậu quả

Ngày 23-3, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có công điện khẩn gửi cơ quan chức năng liên quan đến vụ cháy chung cư Carina Plaza.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi lời chia buồn sâu sắc tới các nạn nhân, thân nhân người bị nạn. Ngoài ra, Thủ tướng cũng chỉ đạo UBND TP HCM khẩn trương tổ chức thăm hỏi, động viên, có biện pháp hỗ trợ kịp thời gia đình có người chết và bị thương; tập trung khắc phục hậu quả vụ cháy.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an, UBND TP HCM chỉ đạo các lực lượng chức năng làm rõ nguyên nhân vụ cháy, xử lý nghiêm vi phạm theo đúng quy định của pháp luật; tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn, diễn tập PCCC; thường xuyên kiểm tra, rà soát các cơ sở có nguy cơ cháy cao trên địa bàn, đặc biệt là các khu chung cư cao tầng có đông dân cư sinh sống, kịp thời phát hiện chấn chỉnh, khắc phục các vi phạm, kiên quyết tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động đối với cơ sở không bảo đảm an toàn PCCC. "Trường hợp vi phạm nghiêm trọng thì xem xét, truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật" - công văn nêu. TH.DŨNG

Danh sách 13 nạn nhân tử vong

1. Lưu Lê Bích Phượng (Bí thư kiêm Chủ tịch UBND phường Nguyễn Thái Bình, quận 1) phòng 19.9B

2. Phan Lê Thùy Dương, 35 tuổi, phòng A042

3. Phan Thị Hà, 58 tuổi, phòng A042

4. Đỗ Hoàng Bảo Vy, 2 tuổi, phòng A042

5. Nguyễn Hoàng Quốc Anh, 2 tuổi, phòng A0301.

6. Trần Ngọc Lưu, 47 tuổi, phòng A1212.

7. Bùi Trần Cẩm Hà, 24 tuổi, phòng A521.

8. Bùi Quốc Lộc, 17 tuổi, phòng A501.

9. Trang Thị Thu Hồng, 56 tuổi, phòng A0301.

10. Trần Văn An, 45 tuổi.

11. Đỗ Nguyễn Phương Nhi, 16 tuổi, phòng A601.

12. Nguyễn Thị Thùy Hương, phòng A601.

13. Lê Nhân Kiệt, 3 tuổi, phòng A501

Nhóm phóng viên