Theo nghị quyết này, TP HCM thu phí đậu ôtô theo giờ trên 23 tuyến đường khu vực trung tâm từ ngày 1-8 và với cách thức thu phí mới này, nếu người đi ôtô đậu khoảng một buổi ở khu trung tâm có thể phải trả phí lên đến hàng trăm ngàn đồng. Cách trả phí hiện đại hơn như thanh toán phí qua ứng dụng My Parking trên điện thoại, nhắn tin trừ tiền trong tài khoản điện thoại, thẻ thanh toán nội địa, thẻ thanh toán quốc tế. Mức phí 25.000-40.000 đồng/giờ và tăng lũy tiến theo giờ, chỉ thu phí từ 6 giờ - 24 giờ.

Thế nhưng, thực thu tháng 8 gần 317 triệu đồng, tháng 9 hơn 122 triệu đồng. Ghi nhận số liệu giám sát phương tiện đỗ qua camera thì số thu tương ứng lần lượt khoảng 1,8 tỉ và hơn 1 tỉ đồng. Tính ra số phí thất thoát lên tới 85% (tháng 8) và 91% (tháng 9). Nguyên nhân của thất thoát trên, theo Sở GTVT, là nhân viên của các quận tại bãi đỗ thu sai mức phí, đăng ký không đủ thời gian, không nộp tiền vào hệ thống hoặc chỉ thu trong giờ hành chính, nhiều bãi đỗ không bố trí lực lượng thường xuyên; có tình trạng xe đậu kín gần hết các bãi đỗ xe nhưng trên hệ thống My Parking không ghi nhận trường hợp nào đăng ký và thanh toán phí...

Trước khi Sở GTVT có báo cáo này, phóng viên Báo Người Lao Động đã sớm nhận ra vì sao chủ trương không khả thi như kỳ vọng. Trong bài điều tra "Lật tẩy trò bòn rút phí đậu ôtô" đăng ngày 10-9, báo đã chỉ ra thủ phạm bòn rút phí đậu ôtô không ai khác là... lực lượng quản lý đô thị. Tại các quận 1 và 5 có tình trạng lực lượng trật tự đô thị thay vì hướng dẫn tài xế cài đặt ứng dụng My Parking để trả phí đậu xe thì lại thu tiền trực tiếp và chiếm giữ. Riêng tại quận 10 có tình trạng làm qua loa cho xong chuyện.

Đến nay, báo cáo càng rõ thêm về hiệu quả và xót xa nhất là số tiền thất thoát không hề nhỏ. Địa chỉ trách nhiệm về việc này lại chưa thấy đặt ra cụ thể với đơn vị và cá nhân nào. Một đại đô thị như TP HCM, lại hướng đến đô thị thông minh thì không thể mãi áp dụng các phương tiện thủ công như trước dễ gây ra tiêu cực, tham nhũng vặt, làm xấu hình ảnh nhân viên công lực trước mắt người dân. Trong khi tham nhũng vặt luôn là một trong những hành vi bị người dân căm ghét, coi khinh, là một trong những hành vi nhũng nhiễu gây tác hại lớn, làm xói mòn lòng tin xã hội.

Do đó, bên cạnh việc chấn chỉnh hoạt động thu phí, đưa công nghệ vào thu phí để bảo đảm thu đúng, thu đủ, phải kiểm tra, xử lý những trường hợp vi phạm của người điều khiển ôtô và cán bộ, nhân viên có sai phạm khi thực thi nhiệm vụ. Phải chỉ rõ địa chỉ trách nhiệm cụ thể để rút kinh nghiệm, có biện pháp khắc phục triệt để, không để thất thoát tái diễn. Khi đặt ra hiệu quả và sự minh bạch từ công nghệ thì phải yêu cầu cao về sự ngay thẳng của con người, không để những đồng tiền bất chính làm tha hóa đạo đức, làm xấu bộ mặt của một thành phố hiện đại, văn minh.

MINH ĐĂNG