Ngày 8-7, Hội nghị lần thứ 42 Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM khóa X nhiệm kỳ 2015-2020 đã bế mạc.

Giao thông là điểm nghẽn lớn nhất

Phát biểu kết luận hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân cho biết qua 1 ngày rưỡi làm việc, các đại biểu cơ bản đồng tình với các văn kiện mà Ban Thường vụ đã trình Ban Chấp hành, tập trung vào 7 nội dung đã thống nhất từ đầu hội nghị.

Qua thảo luận, TP HCM tiếp tục khẳng định vị trí vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước và có những đóng góp phù hợp, duy trì tăng trưởng kinh tế luôn cao hơn tăng trưởng cả nước, đóng góp của TP HCM vào kinh tế cả nước trong 25 năm qua không ngừng tăng. Cụ thể, giai đoạn 1996-2000, TP HCM đóng góp 17% kinh tế cả nước; 2001-2010: 20%; 2011 đến nay: hơn 22%.

Về từng ngành, công nghiệp TP HCM chiếm 15% công nghiệp cả nước và đứng đầu cả nước; giá trị gia tăng dịch vụ chiếm 33% dịch vụ cả nước. Trong bối cảnh dân số TP HCM chiếm 9,3%, lao động chiếm 8%, diện tích đất chiếm 0,6%, những tỉ lệ như 22%, 33% nói lên đóng góp rất có ý nghĩa.

Tháo điểm nghẽn để TP HCM phát triển mạnh mẽ - Ảnh 1.

Toàn cảnh Hội nghị lần thứ 42 Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM khóa XẢnh: HOÀNG TRIỀU

TP HCM giữ vững vị trí đầu tàu về đóng góp ngân sách cả nước. Năm năm nhiệm kỳ trước, TP HCM đóng góp khoảng 26,5%, 5 năm nhiệm kỳ này đóng góp 27,5%.

Đầu tư nước ngoài tăng từ 13,4% đầu kỳ, đến nay là 14,7%. TP HCM có những mô hình kinh tế hiệu quả và đi đầu trong cả nước như: Khu Công nghệ cao, Công viên Phần mềm Quang Trung… TP HCM cũng đang triển khai mô hình mới là Khu đô thị sáng tạo tương tác cao, triển vọng đóng góp 1/3 kinh tế TP. TP cũng là nơi thực hiện đầu tiên đô thị thông minh.

Bên cạnh đó, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế như: Bố trí cơ cấu sử dụng đất không hợp lý, không phù hợp phát triển của TP HCM; tính hấp dẫn môi trường kinh doanh, đặc biệt là hấp dẫn các doanh nghiệp còn hạn chế; hợp tác vùng chậm, còn ít… Đặc biệt, hạ tầng giao thông phát triển chậm, không tương thích, trở thành điểm nghẽn lớn nhất của TP HCM.

Ông Nguyễn Thiện Nhân dẫn chứng một thành phố lớn với hơn 10 triệu dân mà Vành đai 2 chưa kết nối xong, Vành đai 3 mới nằm trên giấy. Các đường ngang còn thiếu, quy hoạch tàu điện ngầm 8 tuyến hiện đang làm một tuyến, khởi động tuyến thứ 2, còn 6 tuyến khác vẫn chưa triển khai được.

Một hạn chế khác là tỉ suất sinh thấp nhất cả nước, nếu không có lao động nhập cư thì TP HCM không đủ lao động.

Tập trung nhiều nội dung quan trọng

Tại hội nghị, các đại biểu đã thảo luận và cho rằng các vấn đề như: môi trường, cung cấp nước, giảm ngập… tuy còn những hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu nhưng qua 5 năm đều có cải thiện, tiến bộ.

Trong nhiệm kỳ này, TP đặt mục tiêu giảm ngập ở 36 tuyến đường chính, đến nay đã khắc phục được 25 tuyến đường, đạt 69%. Còn 179 tuyến đường ngập do mưa mà quận, huyện quản lý, đến nay các quận, huyện báo cáo đã giải quyết xong. "Công bố thông tin này để người dân giám sát, đường nào quận, huyện quản lý mà còn ngập thì lúc đó, người dân có ý kiến và phải kiểm tra khắc phục ngay" - Bí thư Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh.

Còn về ngập do triều, với kế hoạch có 9 tuyến đường chính và với dự án chống ngập do triều và gắn với biến đổi khí hậu hiện nay đang triển khai tích cực, TP phấn đấu cuối năm hoàn thành dự án này.

Trong thời gian tới, theo Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân, TP cần triển khai quyết liệt nội dung đã đăng ký thi đua 200 ngày chào mừng Đại hội Đảng các cấp; chuẩn bị đón hàng ngàn học sinh từ nước ngoài về Việt Nam; tiếp tục thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 19 của Thành ủy TP HCM về thực hiện cuộc vận động "Người dân TP HCM không xả rác ra đường và kênh rạch, vì TP sạch và giảm ngập nước" và Chỉ thị 23 của Thành ủy TP HCM về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn TP… 

Để lại ngân sách 24%-28%, TP HCM sẽ nộp thêm 345.000 tỉ đồng

Tại phiên bế mạc, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân một lần nữa trăn trở về việc tỉ lệ ngân sách phân bổ cho TP thấp, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển. Cách đây 3 năm, TP đã báo cáo Bộ Chính trị và Bộ Chính trị đã cho ý kiến phải sửa. Từ đó, TP HCM được hưởng cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết 54 của Quốc hội, để trong ngắn hạn có thể tăng thu ngân sách TP HCM. Về dài hạn là cho phép TP HCM đề xuất điều chỉnh tỉ lệ ngân sách trung ương.

Sắp tới, TP HCM sẽ báo cáo với Ban Kinh tế trung ương về đề án tăng tỉ lệ điều tiết ngân sách để lại TP HCM, để tăng phần nộp về trung ương và tăng phần thu của TP HCM. Đề án này, mới nhìn là mâu thuẫn, vì TP đề xuất tăng tỉ lệ để lại cho TP từ 18% hiện nay lên 24%, tức phần nộp về trung ương sẽ thấp hơn. Tuy nhiên, TP HCM là trung tâm kinh tế hiệu quả cao của cả nước, có năng suất lao động gấp 2,7-2,9 lần so với cả nước; 1 đồng vốn đầu tư công thu hút được 10-14 đồng vốn đầu tư của xã hội và 1 năm có thêm 126.000 lao động. Đây là những căn cứ quan trọng, cho thấy rõ khả năng khi để lại TPHCM nhiều hơn thì thu hút vốn đầu tư xã hội đầu tư nhiều, tạo ra được sản phẩm lao động gấp 3 lần… Do đó, khi TP HCM đề xuất tăng tỉ lệ ngân sách để lại cho TP từ 18% lên 24% thì sau 5 năm, TP sẽ nộp ngân sách trung ương nhiều hơn so với nếu được giữ lại 18%.

Trong suốt 5 tháng qua, TP HCM đã tập trung nghiên cứu, xây dựng đề án này và đưa ra được các số liệu cụ thể chứng minh. Cụ thể, nếu TP được để lại 24% trong giai đoạn 2021-2026 và 28% trong giai đoạn 2026-2030 thì so việc TP vẫn chỉ được 18% trong 10 năm tới, phần ngân sách nộp về trung ương sẽ tăng thêm 345.000 tỉ đồng. Đồng thời ngân sách TP cũng được sử dụng tăng thêm khoảng 390.000 tỉ đồng.

Trường Hoàng