Ngày 12-7, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đại tướng Mai Chí Thọ (15.7.1922 - 15.7.2022), Bộ Công an và Thành ủy TP HCM phối hợp tổ chức hội thảo khoa học "Đại tướng Mai Chí Thọ với lực lượng Công an nhân dân Việt Nam và Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP HCM". Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm và Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Văn Nên chủ trì hội thảo.

Sâu sát, bình dị với chiến sĩ, nhân dân

Đại tướng Lê Hồng Anh - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư, nguyên Bộ trưởng Bộ Công an - cho biết ngay khi còn là một cán bộ trẻ, mới tham gia phong trào cách mạng, ông đã được nghe những câu chuyện cảm động và rất đáng khâm phục về tấm gương tận tụy, dũng cảm, trí tuệ của Đại tướng Mai Chí Thọ. "Trong cảm nhận và suy nghĩ của nhiều đồng chí, đồng bào, anh Năm Xuân (bí danh của Đại tướng Mai Chí Thọ) là nhà lãnh đạo rất sâu sát với đời sống chiến sĩ, nhân dân; rất tâm lý với những suy tư, trăn trở, khó khăn của cấp dưới. Cương quyết, thậm chí quyết liệt với kẻ thù, nhưng với đồng bào, đồng chí, anh Năm Xuân bao giờ cũng thể hiện thái độ đúng mực, tỉnh táo, mềm mỏng" - Đại tướng Lê Hồng Anh hồi tưởng.

PGS-TS Phan Xuân Biên, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, từng công tác tại Văn phòng Bộ Tư lệnh Phân khu 6, sau này là Quân khu Sài Gòn - Gia Định, kể ông thường xuyên gặp chú Năm Xuân - lúc đó là Phó Bí thư Thành ủy kiêm Chính ủy quân khu. Chia sẻ về phong trào cách mạng đô thị trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bí thư Thành ủy Mai Chí Thọ (1973-1975), PGS-TS Phan Xuân Biên cho hay: "Với cương vị là Bí thư Thành ủy trực tiếp phụ trách nội thành, trong thời gian ngắn, đồng chí Mai Chí Thọ lãnh đạo Thành ủy Sài Gòn - Gia Định tích cực tổ chức nhiều cao trào chính trị tiến tới một cuộc bùng nổ cách mạng vừa căn cơ theo từng bước vững chắc vừa nhạy bén, triệt để thực hiện các mục tiêu khi có thời cơ".

Tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp của Đại tướng Mai Chí Thọ - Ảnh 1.

Hội thảo khoa học “Đại tướng Mai Chí Thọ với lực lượng Công an nhân dân Việt Nam và Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP HCM” đã đạt được nhiều kết quả quan trọng

Trung tướng Võ Viết Thanh - nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, nguyên Chủ tịch UBND TP HCM - cho biết trong sinh hoạt, Đại tướng Mai Chí Thọ rất bình dân. Cố Đại tướng tối kỵ với bệnh hình thức, tốn kém vô nghĩa hoặc tâng bốc nhau mang tính cơ hội, xu nịnh. "Khi đồng chí Mai Chí Thọ được nhà nước phong hàm Đại tướng đầu tiên trong ngành công an, không có tiệc tùng hoặc nhận quà cáp của bất cứ ai. Tôi chỉ mời Đại tướng và một số ít anh em đến nơi tôi ở tại Hà Nội ăn bữa cơm với mắm kho cá đồng" - ông Võ Viết Thanh nhớ lại.

Có mặt tại hội thảo, bà Phan Thị Thanh Xuân, con gái Đại tướng Mai Chí Thọ, tâm sự: Trong gia đình, các con luôn nhớ đến hình ảnh Đại tướng quyết liệt, bỏ nhiều công sức giải quyết bộn bề công việc sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975); trong công cuộc cải cách, đổi mới để vượt qua bao vây cấm vận, nhiều khó khăn trong đổi mới và đối ngoại, nhiều trì trệ thời bao cấp. "Từ năm 1991, ông chính thức nghỉ hưu và thôi các chức vụ, chúng tôi mới thực sự cảm nhận được về con người ông và thêm ngưỡng mộ cha mình. Có lần ông nói rất sung sướng khi ra phố, dạo chợ được mọi người chào mời, tiếp đón bình dân" - bà Xuân chia sẻ thêm.

Năng động, sáng tạo, quyết liệt

Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Văn Nên nhìn nhận Đại tướng Mai Chí Thọ là cán bộ lãnh đạo xuất sắc và mẫu mực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố; một nhà lãnh đạo gần gũi, thân thương, chí tình, chí nghĩa, giản dị, gương mẫu.

Điểm lại cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi hơn 70 năm của Đại tướng Mai Chí Thọ, Bí thư Nguyễn Văn Nên nhấn mạnh: Trải qua 2 cuộc kháng chiến, Đại tướng Mai Chí Thọ luôn có mặt ở nơi đầu sóng ngọn gió, từ miền Tây đến miền Đông Nam Bộ; được giao nhiều trọng trách và ở cương vị nào cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong công cuộc xây dựng đất nước, phát triển thành phố, Đại tướng là nhà lãnh đạo bản lĩnh, có tầm nhìn xa, tư duy đổi mới, năng động, sáng tạo, quyết liệt. Những phẩm chất này đã lan tỏa ra nhiều nơi trong cả nước, góp phần quan trọng vào đường lối đổi mới đất nước.

Khi trở thành Bộ trưởng Bộ Công an trong giai đoạn đổi mới, Đại tướng đã cùng Đảng ủy, tập thể lãnh đạo bộ đề ra những chủ trương, biện pháp quan trọng, chỉ đạo toàn lực lượng công an thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ an ninh - trật tự, giữ vững ổn định chính trị, tô thắm truyền thống anh hùng của lực lượng Công an nhân dân "vì nước quên thân vì dân phục vụ". "Di sản Đại tướng để lại khó kể hết được nhưng những gì đọng lại là một nhân cách lớn, phẩm chất đạo đức trong sáng với tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc, tính cách mạnh mẽ, khẳng khái, bộc trực, đầy lòng nhân ái, vị tha, hết lòng vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân" - Bí thư Nguyễn Văn Nên bày tỏ.

Trong những năm tháng cuối đời, Đại tướng Mai Chí Thọ vẫn luôn dành trí tuệ, tâm sức, tình cảm cho công tác xây dựng Đảng, chính quyền, lực lượng công an trong sạch, vững mạnh; đóng góp to lớn trong vận động xóa đói giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, khuyến học và nhiều hoạt động xã hội.

Phát biểu kết luận, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm đánh giá hội thảo đã đạt được những kết quả quan trọng. Thứ nhất, tôn vinh những công lao, đóng góp to lớn của Đại tướng với sự nghiệp cách mạng Việt Nam nói chung, lực lượng Công an nhân dân, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân TP HCM nói riêng. Trong đó, có những quyết sách, nỗ lực nhằm ổn định xã hội, sáng tạo "vượt rào" để phát triển kinh tế ở TP HCM và đổi mới toàn diện công tác công an, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Thứ hai, phân tích, làm sâu sắc hơn những quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Đại tướng Mai Chí Thọ về đổi mới kinh tế, xóa đói giảm nghèo, ổn định xã hội, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Thứ ba, đúc rút được những kinh nghiệm quý báu từ cuộc đời, sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đại tướng, cần được vận dụng vào thực tiễn hoạt động của TP HCM và Bộ Công an, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng lực lượng công an ngày càng vững mạnh. 

Tấm gương sáng của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Nam Định

Đại tướng Mai Chí Thọ sinh ra ở tỉnh Nam Định, phần lớn cuộc đời hoạt động cách mạng gắn bó máu thịt với Sài Gòn - Gia Định - TP HCM. Ông vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng, Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, Huân chương Quân công hạng nhất, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng nhất, Huân chương Lao động hạng nhất, Huy chương "Vì an ninh Tổ quốc" và nhiều phần thưởng cao quý khác của bạn bè quốc tế.

Tự hào về người anh hùng của quê hương Nam Định, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nam Định Phạm Gia Túc nhấn mạnh: "Cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách cao đẹp của đồng chí Mai Chí Thọ là tài sản vô giá, làm rạng danh quê hương, đất nước và là tấm gương sáng để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nam Định học tập, noi theo".

Bài và ảnh: QUỐC ANH