Theo Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị tại TP HCM (sau đây gọi tắt là Thành phố), chính quyền đô thị tại Thành phố gồm: Chính quyền địa phương ở Thành phố có HĐND và UBND. UBND quận là cơ quan hành chính nhà nước ở quận, thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Nghị quyết này và theo phân cấp, ủy quyền của UBND, Chủ tịch UBND Thành phố.

Chính quyền địa phương ở phường tại Thành phố là UBND phường. UBND phường là cơ quan hành chính nhà nước ở phường, thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Nghị quyết, theo phân cấp của UBND Thành phố, UBND quận, UBND thành phố thuộc Thành phố và theo ủy quyền của UBND, chủ tịch UBND quận, thành phố thuộc Thành phố.

Ở quận và phường không có HĐND mà chỉ có UBND. Việc tổ chức chính quyền địa phương ở các huyện, TP, xã, thị trấn của Thành phố được thực hiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (tức có cả HĐND và UBND).

Cơ cấu tổ chức của UBND quận gồm chủ tịch, không quá 3 phó chủ tịch, các cơ quan chuyên môn, cơ quan hành chính khác và đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND quận. UBND phường gồm chủ tịch, không quá 2 phó chủ tịch và các công chức khác của UBND phường.

Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND, Chủ tịch UBND Thành phố; UBND và chủ tịch UBND quận, phường. Nghị quyết cũng trao cho chủ tịch UBND Thành phố quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, luân chuyển, biệt phái, khen thưởng, kỷ luật, đình chỉ công tác chủ tịch, phó chủ tịch UBND quận.

TP HCM: Không tổ chức HĐND quận, phường từ tháng 7-2021 - Ảnh 1.

Đại biểu Quốc hội bấm nút thông qua Nghị quyết tổ chức chính quyền đô thị tại TP HCM. Ảnh: TTXVN

Theo nghị quyết, số lượng đại biểu HĐND Thành phố gồm 95 đại biểu như quy định của luật hiện hành nhưng điều chỉnh tăng số lượng đại biểu hoạt động chuyên trách. Cụ thể, TP HCM có thể bố trí tối đa 19 đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách, gồm chủ tịch, 2 phó chủ tịch; mỗi ban của HĐND Thành phố có trưởng ban, 2 phó trưởng ban và 1 ủy viên hoạt động chuyên trách tại ban.

HĐND Thành phố thực hiện quyền giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật và việc thực hiện nghị quyết của HĐND thành phố trên địa bàn quận, phường thuộc quận; giám sát hoạt động của UBND quận, UBND phường thuộc quận, TAND quận, VKSND quận.

HĐND và UBND quận, phường nhiệm kỳ 2016-2021 kết thúc nhiệm vụ vào ngày 30-6-2021. Kể từ ngày 1-7-2021, UBND quận, UBND phường thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại nghị quyết này.

Cũng từ ngày 1-7-2021, chủ tịch, phó chủ tịch UBND phường, công chức cấp xã ở phường được bầu hoặc tuyển dụng trước thời điểm này được chuyển thành công chức làm việc tại phường đang công tác; trường hợp chuyển sang vị trí việc làm mới thì công chức phải bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn phù hợp vị trí việc làm đó theo quy định của Chính phủ.

HĐND lấy phiếu tín nhiệm chủ tịch UBND quận

Khi không còn HĐND quận thì HĐND Thành phố sẽ lấy phiếu tín nhiệm đối với chủ tịch UBND quận với thời hạn, thời điểm, trình tự được thực hiện theo quy định của Quốc hội.

"Người được lấy phiếu tín nhiệm có quá nửa tổng số đại biểu HĐND Thành phố đánh giá tín nhiệm thấp thì có thể xin từ chức; trường hợp có từ 2/3 tổng số đại biểu trở lên đánh giá tín nhiệm thấp thì HĐND Thành phố đề nghị Chủ tịch UBND Thành phố xem xét, quyết định theo thẩm quyền" - Nghị quyết nêu rõ.

Quy định này nhằm cụ thể hóa cơ chế chịu trách nhiệm của chủ tịch UBND quận trước HĐND Thành phố, tăng cường sự giám sát, kiểm soát quyền lực của chính quyền Thành phố đối với chính quyền địa phương ở quận.

VĂN DUẨN - MINH CHIẾN