Ngày 30-7, tại Tòa án Quân sự thủ đô (Hà Nội), Tòa Quân sự Quân khu 7 xét xử sơ thẩm cựu thượng tá Đinh Ngọc Hệ (tức Út "trọc", 47 tuổi), cựu Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thái Sơn và các đồng phạm liên quan những sai phạm xảy ra tại doanh nghiệp này.

Núp bóng doanh nghiệp quốc phòng

Theo đó, bị cáo Đinh Ngọc Hệ bị truy tố và xét xử 2 tội danh: "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" và "Sử dụng giấy tờ giả của cơ quan, tổ chức".

Các bị can Trần Văn Lâm, cựu Tổng Giám đốc điều hành Công ty CP Phát triển đầu tư Thái Sơn thuộc Bộ Quốc phòng; Trần Xuân Sơn là cựu giám đốc chi nhánh của công ty này tại tỉnh Bình Dương; đại tá Bùi Văn Tiệp, cựu Sư đoàn trưởng Sư đoàn 367, Quân chủng Phòng không - Không quân (đã nghỉ hưu), cùng bị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Ngoài ra, Phùng Danh Thắm, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tổng Công ty Thái Sơn (Bộ Quốc phòng) bị truy tố về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".

Theo cáo trạng, biết Tổng Công ty Thái Sơn chủ trương mở rộng thị trường, phát triển kinh doanh, tháng 7-2009, Hệ (lúc này là phó phòng kinh doanh) đề xuất thành lập pháp nhân mới là một công ty cổ phần theo mô hình công ty mẹ - con. Ngay sau đó, Công ty CP Phát triển đầu tư Thái Sơn được thành lập với vốn điều lệ 20 tỉ đồng. Tổng Công ty Thái Sơn góp 51% cổ phần (tương đương 10,2 tỉ đồng) song được các cổ đông cho nợ; 2 cháu ruột của Hệ góp 49% cổ phần. Doanh nghiệp này sau đó đổi tên thành Công ty Thái Sơn và Hệ làm chủ tịch HĐQT.

Với danh nghĩa công ty con của Tổng Công ty Thái Sơn nhưng thực chất vốn kinh doanh là của Công ty Thái Sơn (tư nhân), mọi hoạt động đều do Hệ trực tiếp điều hành.

Cuối năm 2012, Công ty Thái Sơn ký hợp đồng hợp tác kinh doanh, thực chất là thuê đất của Lữ đoàn 434 Quân khu 4 để cho Công ty TNHH Vận tải thủy bộ Hải Hà thuê lại kinh doanh xăng dầu. Từ việc này, Hệ lập chi nhánh tại Bình Dương và bổ nhiệm Sơn là người của Công ty Hải Hà làm giám đốc.

Theo cơ quan điều tra, chi nhánh này chỉ là danh nghĩa đứng tên của Công ty Thái Sơn với mục đích xin cấp phép xây dựng và giấy phép kinh doanh xăng dầu giúp Công ty Hải Hà mà không liên quan nhiệm vụ kinh tế quốc phòng.

Sau khi được các cơ quan chức năng cấp phép, Công ty Hải Hà mở cửa hàng xăng dầu Thái Sơn. Ngày 23-6-2014, cửa hàng bị Đội Kiểm tra liên ngành tỉnh Bình Dương phát hiện trong kho có hơn 20.000 lít xăng kém chất lượng và bị niêm phong cột bơm.

Ngay sau đó, Hệ chỉ đạo Lâm làm văn bản gửi ông Lê Thanh Cung (lúc đó là Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương) mạo nhận là doanh nghiệp quân đội và cửa hàng xăng dầu chủ yếu phục vụ nhiệm vụ kinh tế quốc phòng để xin không xử phạt hành vi kinh doanh xăng dầu kém chất lượng. Ngoài ra, nhóm của Hệ được sự giúp đỡ của ông Tiệp ký gửi xăng giả, nhận số xăng nêu trên là của Sư đoàn 367 gửi, không phải xăng kinh doanh để tránh bị phạt.

Tại tòa, Lâm khẳng định đã làm công văn theo chỉ đạo của Hệ. Nội dung thể hiện xăng kém chất lượng không phải do nhập lậu mà do sử dụng thiết bị cũ của một lữ đoàn nên nước mưa thấm vào. Sau đó, công văn này được Hệ chỉnh sửa rồi Lâm ký, đưa cho ông Cung và được ông Cung phê vào bì thư là sẽ hỗ trợ.

Út trọc phủ nhận lời khai của đồng phạm - Ảnh 1.

Bị cáo Đinh Ngọc Hệ tại tòa Ảnh: TTXVN

Vài hôm sau, làm việc với quản lý thị trường, Lâm và Sơn được hướng dẫn về làm hợp đồng thể hiện việc công an, quân đội gửi xăng dầu. Sau đó, Hệ chỉ đạo Lâm soạn sẵn công văn vì Hệ đã nhờ Tiệp ký. "Anh Hệ chỉ đạo bị cáo lên chỗ anh Tiệp, anh Tiệp xem qua rồi ký, đóng dấu. Sau đó, anh Sơn ký làm phiếu xuất nhập kho gỡ niêm phong" - Lâm khai.

Trước lời khai của Lâm, Sơn cho rằng thời điểm đó bị cáo không trực tiếp làm hợp đồng gửi xăng. Ngoài ra, khi nhận được hợp đồng, Sơn đã thấy Tiệp ký và trong hồ sơ còn có 2 giấy giới thiệu của đơn vị nơi Tiệp công tác. Bị cáo Tiệp cũng thừa nhận lời khai của Lâm là phù hợp và cho biết giúp đỡ công ty của Hệ và Sư đoàn 367 vì là chỗ quen biết, từng giao lưu.

Tuy nhiên, Hệ phủ nhận lời khai của các đồng phạm, cho rằng không có chứng cứ và là vu khống vì thời điểm xảy ra vi phạm Hệ có biết nhưng không chỉ đạo gì. "Khi thành lập công ty, bị cáo ở kỹ thuật, không biết kinh doanh, chỉ biết quan hệ ngoại giao" - Hệ khai.

Sử dụng bằng giả

Cũng theo cáo trạng, Tổng Công ty Thái Sơn điều động Hệ về Công ty Thái Sơn làm chủ tịch HĐQT. Đến tháng 3-2011, Hệ là chủ tịch HĐQT kiêm giám đốc công ty này. Tháng 4-2016, Hệ được bổ nhiệm làm phó tổng giám đốc của Tổng Công ty Thái Sơn.

Trong quá trình luân chuyển, Út "trọc" tiếp tục kê khai có bằng tốt nghiệp Trường ĐH Kinh tế quốc dân. Cơ quan điều tra đã làm rõ bằng đại học trong hồ sơ của Hệ là giả. Cụ thể, Hệ mua 1 bảng điểm, 1 bằng tốt nghiệp Trường ĐH Kinh tế quốc dân giả, có nội dung loại hình đào tạo tại chức, ngành quản trị kinh doanh, với giá 2,5 triệu đồng. Tại tòa, Hệ thừa nhận học ở Trường ĐH Mở TP HCM và mua bằng giả tốt nghiệp Trường ĐH Kinh tế quốc dân. Sau khi cơ quan thẩm tra xác định bằng này giả, Hệ không dám nộp. Về mục đích mua bằng giả, Hệ cho biết: "Dân trí của bị cáo thấp nên không biết sử dụng bằng đó là trái quy định pháp luật. Thời điểm đó, bị cáo nhận thức vẫn là đúng". Theo bị cáo này, cáo trạng truy tố tội "Sử dụng hồ sơ, tài liệu giả của cơ quan tổ chức" thì quá khắc nghiệt và cho biết khi bị phát hiện bằng tốt nghiệp giả, từ năm 2005 đã không sử dụng bằng này nữa.

Cũng theo bị cáo Hệ, các quyết định thăng quân hàm các năm 2010, 2011, 2012 cho bị cáo "đều lúc thế này lúc thế kia", sai là do cơ quan chức năng chứ không phải bị cáo kê khai và bản thân không có lỗi khi chỉ ký vào hồ sơ.

Theo cáo trạng, Hệ được Thắm ký văn bản đề nghị Cục Quân lực và thủ trưởng Bộ Tổng tham mưu, lãnh đạo Bộ Công an cho Công ty Thái Sơn mua 38 xe bằng vốn tự có và đăng ký sử dụng biển quân sự, biển xanh 80A, trong đó nhiều xe chỉ huy có giá trị lớn. Với số xe này, Hệ trực tiếp hoặc chỉ đạo Lâm ký hợp đồng thế chấp 29 tại các tổ chức tín dụng để vay hoặc bảo lãnh vay tiền, cho thuê 5 xe và giao một số xe cho người thân và người ngoài xã hội sử dụng. Cáo trạng xác định trong việc này Hệ hưởng lợi hơn 6 tỉ đồng. Sai phạm của Hệ khiến nhiều người gửi đơn thư tố cáo, gây ảnh hưởng uy tín của Chính phủ, Bộ Quốc phòng về việc quản lý, sử dụng xe công.

Tại phiên tòa, Lâm khai ký các thủ tục mua, đăng ký xe quân sự, xe biển số 80A và cho thuê xe quân sự là hoàn toàn theo chỉ đạo của Hệ, bản thân không nhớ đã ký bao nhiêu hồ sơ.

Phan Văn Anh Vũ bị phạt 9 năm tù

Cùng ngày, TAND TP Hà Nội đã tuyên án 9 năm tù đối với bị cáo Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ "nhôm", Chủ tịch HĐQT Công ty CP Xây dựng Bắc Nam 79) về hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước. Hai đồng phạm là Phan Hữu Tuấn (cựu Tổng cục phó Tổng cục Tình báo - Bộ Công an) bị tuyên 7 năm tù và ông Nguyễn Hữu Bách (cán bộ Bộ Công an) 6 năm tù, cùng hành vi nêu trên.

Phiên tòa xử kín nhưng tuyên án công khai. Bản án không được HĐXX công bố.

Trước đó, tháng 12-2017, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an khởi tố bị can đối với Phan Văn Anh Vũ về tội "Cố ý làm lộ tài liệu bí mật nhà nước". Tối 21-12-2017, cơ quan điều tra khám nhà riêng của Vũ ở Đà Nẵng thì Vũ đã trốn sang Singapore. Chiều 4-1, cơ quan điều tra tiếp nhận, bắt Vũ để điều tra.

Ngoài vụ án này, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an tiếp tục khởi tố bị can, tạm giam 4 tháng đối với Vũ về hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" để làm rõ vi phạm pháp luật của người này và các cá nhân, tổ chức liên quan trong việc mua, bán các nhà, đất công sản tại địa bàn TP Đà Nẵng và một số tỉnh, TP khác.

Ngày 18-4, Vũ bị khởi tố về tội "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản" để điều tra về khoản tiền 200 tỉ đồng Ngân hàng Đông Á bị thất thoát.

Ng.Hưởng

Nguyễn Hưởng