Sáng 23-8, tại cầu Bắc Luân II thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) đã diễn ra Lễ kỷ niệm 20 năm ký kết Hiệp ước biên giới đất liền và 10 năm triển khai 3 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Lễ kỷ niệm do Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đồng chủ trì.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đánh giá cao ý nghĩa của việc hai nước Việt Nam - Trung Quốc ký kết Hiệp ước biên giới năm 1999, hoàn thành công tác phân giới cắm mốc năm 2008 và triển khai 03 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền năm 2010, đánh dấu việc lần đầu tiên trong lịch sử, hai nước độc lập, có chủ quyền đã hoạch định được đường biên giới trên đất liền một cách khoa học, chính xác với hệ thống mốc giới chính quy, hiện đại, khép lại quá trình 36 năm đàm phán hoạch định, giải quyết vấn đề biên giới đất liền giữa hai nước.

Việt Nam - Trung Quốc kỷ niệm 20 năm ký Hiệp ước biên giới - Ảnh 1.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị - Ảnh: VGP

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh nhấn mạnh, việc hai bên đã kiên trì các nguyên tắc, phương châm công bằng hợp lý, tôn trọng lẫn nhau, quan tâm hợp lý đến lợi ích của nhau trên cơ sở pháp lý đã thỏa thuận, luật pháp quốc tế và những nguyên tắc giải quyết các vấn đề cụ thể. Đây là kinh nghiệm quý báu của hai nước trong việc giải quyết các vấn đề biên giới lãnh thổ; khẳng định Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam trước sau như một hết sức coi trọng việc duy trì quan hệ láng giềng hữu nghị, sẵn sàng cùng Trung Quốc đưa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc đi vào chiều sâu.

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đề nghị hai bên tiếp tục tăng cường phối hợp trong công tác quản lý biên giới, phát huy hiệu quả vai trò của cơ chế Ủy ban liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc, thực hiện nghiêm túc 3 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc; không ngừng tìm tòi, hoàn thiện các cơ chế hợp tác và cơ sở pháp lý cho công tác quản lý biên giới của hai bên; tiếp tục thúc đẩy hợp tác tại khu vực biên giới đạt kết quả thực chất, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, du lịch...; thúc đẩy giao lưu hữu nghị và hợp tác cùng có lợi giữa các địa phương biên giới hai nước.

Ủy viên quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị điểm lại các bước phát triển trong quan hệ hai nước thời gian qua, cho rằng trong tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, dịch bệnh đang lan rộng hiện nay, hai Bên cần cùng nhau thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung quốc không ngừng phát triển.

Ủy viên quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nhấn mạnh hai Bên cần tiếp tục tăng cường hợp tác trong công tác  quản lý biên giới, phát huy hơn nữa vai trò của Ủy ban liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, giải quyết tốt các sự việc phát sinh trên biên giới, nâng cao hiệu quả quản lý. Việc hai Bên giải quyết ổn thỏa các vấn đề biên giới trên đất liền và Vịnh Bắc Bộ sẽ là kinh nghiệm quý báu để giải quyết vấn đề trên biển.

Việt Nam - Trung Quốc kỷ niệm 20 năm ký Hiệp ước biên giới - Ảnh 2.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị bên cột mốc biên giới - Ảnh: VGP

Sau phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã cùng thăm Triển lãm ảnh về quá trình hoạch định, phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; thăm Nhà lưu niệm Bác Hồ tại Móng Cái; thăm và tô sơn cặp mốc 1369(1), 1369(2) tại khu vực cầu Bắc Luân I - cột mốc biên giới đầu tiên được cắm trên tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc vào ngày 14-10-2010.

Trong thời gian tham dự hoạt động kỷ niệm, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã trao đổi về tình hình và các biện pháp thúc đẩy quan hệ hai Đảng, hai nước trong thời gian tới và các vấn đề cùng quan tâm trong đó có việc tạo thuận lợi cho nhân dân hai nước qua lại trên cơ sở bảo đảm công tác chống dịch, nhất trí giao cho cơ quan hữu quan hai bên tiếp tục trao đổi cụ thể để triển khai.

Việt Nam - Trung Quốc kỷ niệm 20 năm ký Hiệp ước biên giới - Ảnh 3.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh phát biểu - Ảnh: VGP

Việt Nam - Trung Quốc kỷ niệm 20 năm ký Hiệp ước biên giới - Ảnh 4.

Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị phát biểu - Ảnh: VGP

Việt Nam - Trung Quốc kỷ niệm 20 năm ký Hiệp ước biên giới - Ảnh 5.

Đoàn đại biểu Việt Nam và Trung Quốc (bên phải) tại sự kiện - Ảnh: VGP

Ngày 30-12-1999 tại Hà Nội, Chính phủ hai nước đã ký "Hiệp ước hoạch định biên giới trên đất liền giữa Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa".

Trên cơ sở Hiệp định năm 1999, hai bên phối hợp tiến hành khảo sát thực địa để phân giới cắm mốc trên suốt chiều biên giới dài 1.449,566 km với 1.970 cột mốc (1.548 cột mốc chính, 422 cột mốc phụ, chưa kể 1 cột mốc ngã ba biên giới Việt Nam-Trung Quốc-Lào). Ngày 31-12-2008, công tác phân giới cắm mốc trên toàn biên giới đất liền Việt Nam-Trung Quốc đã cơ bản hoàn thành.

Tiếp theo là việc đàm phán và ký kết các Nghị định thư về công tác phân giới cắm mốc, về quy chế quản lý biên giới, về cửa khẩu và quản lý cửa khẩu. Ngày 14-7-2010, hai bên chính thức tuyên bố các văn kiện liên quan đến phân giới cắm mốc và quản lý biên giới đất liền Việt Nam-Trung Quốc có hiệu lực, hai bên bắt đầu quản lý theo đường biên giới mới.

Hiệp ước biên giới trên đất liền Việt Nam-Trung Quốc đánh dấu một bước tiến mới rất quan trọng trong việc xây dựng môi trường hòa bình, ổn định giữa hai nước và trong khu vực. Lần đầu tiên trong lịch sử, hai nước xác lập được một đường biên giới rõ ràng trên đất liền với một hệ thống mốc quốc giới hiện đại, đặt nền tảng vững chắc cho việc xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định lâu dài, hợp tác và phát triển giữa hai nước.

Hiệp ước biên giới trên đất liền Việt Nam-Trung Quốc và việc hoàn thành phân giới, cắm mốc đường biên giới trên đất liền, cùng với việc ký Hiệp định phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa trong Vịnh Bắc Bộ và Hiệp định Hợp tác nghề cá trong Vịnh Bắc Bộ ngày 25-12-2000, Việt Nam đã giải quyết được dứt điểm 2 trong 3 vấn đề lớn về biên giới lãnh thổ do lịch sử để lại trong quan hệ Việt- Trung. Hiệp ước cũng cho thấy thiện chí và quyết tâm của Việt Nam sẵn sàng giải quyết mọi tranh chấp về biên giới lãnh thổ, các vùng biển và thềm lục địa với các nước láng giềng trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, phù hợp với luật pháp và thực tiễn quốc tế.

D.Ngọc, Ảnh: VGP