Thương mại Việt - Trung đặt mục tiêu 300 tỉ USD

Ngày 15-4, tại Bắc Kinh (Trung Quốc), trong khuôn khổ chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc Tôn Mai Quân ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và quả chanh xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc.

Mở cửa chính ngạch cho hàng nông sản

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trung Quốc được xác định là thị trường quan trọng, có tiềm năng lớn đối với các sản phẩm trái cây của Việt Nam, với quy mô tiêu thụ lớn và nhu cầu ngày càng gia tăng. Trên cơ sở thành công của nhiều mặt hàng nông sản đã được xuất khẩu chính ngạch vào thị trường này, bưởi và chanh tiếp tục được xác định là những sản phẩm có tiềm năng lớn, ngày càng được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng.

Việc ký kết Nghị định thư không chỉ mở ra cơ hội khai thác hiệu quả tiềm năng sản xuất của hai mặt hàng bưởi và chanh mà còn góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho xuất khẩu chính ngạch, nâng cao hiệu quả tiêu thụ, gia tăng thu nhập cho người sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng của ngành hàng. Đây là động lực thúc đẩy tổ chức lại sản xuất theo hướng chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, kiểm soát chặt chẽ dịch hại và truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thương mại nông sản quốc tế.

Với lợi thế giao thương (sự tương đồng về tiêu dùng, khoảng cách địa lý…), nhiều năm qua, trao đổi thương mại hai nước duy trì đà tăng trưởng ổn định và bền vững. Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc đang duy trì đà tăng trưởng mạnh, quy mô ngày càng mở rộng, với tính bổ trợ cao giữa hai nền kinh tế. Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc trong ASEAN. "Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 của hai quốc gia đạt 256 tỉ USD, tăng 24,7% so với năm trước, mức tăng trưởng cao nhất từ trước tới nay" - Thứ trưởng Bộ Công Thương thông tin.

Còn theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong quý I/2026, thương mại hai chiều Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng cao, đạt 66,9 tỉ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 16,8 tỉ USD, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 50,1 tỉ USD, tăng 31,6%.

Đẩy mạnh kết nối giao thương

Thương mại song phương hai nước còn nhiều dư địa tăng trưởng, dựa trên nhiều thỏa thuận hợp tác song phương, cũng như các hiệp định thương mại đa phương như: Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP)…, kỳ vọng sớm đạt mốc 300 tỉ USD trong thời gian tới.

Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc cho hay Trung Quốc là thị trường tiêu dùng lớn đối với hàng hóa nói chung và hàng nông - lâm - thủy sản nói riêng, do vậy, việc mở cửa thị trường có ý nghĩa lớn với nhiều hàng hóa của Việt Nam. Tuy vậy, theo Tham tán Thương mại Việt Nam tại Trung Quốc Nông Đức Lai, song song với mở cửa thị trường, Trung Quốc cũng tăng cường công tác quản lý, giám sát đối với hàng hóa nhập khẩu. Vì thế, Việt Nam cần chú trọng và không ngừng nâng cao chất lượng hàng hóa. Doanh nghiệp cần tìm hiểu, nắm rõ và tuân thủ quy định của nước nhập khẩu về tiêu chuẩn chất lượng, bao bì đóng gói, truy xuất nguồn gốc.

Quan trọng hơn, Việt Nam cần đầu tư, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, chế biến, bảo quản nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. "Nhiều năm qua, sự chuyển biến từ sản phẩm thô sang thành phẩm tinh có giá trị gia tăng cao của doanh nghiệp Việt Nam diễn ra chậm. Công tác này cần được đẩy mạnh, có như vậy mới vừa nâng cao được giá trị hàng hóa vừa giải quyết được vấn đề phát sinh khi nông sản vào chính vụ" - ông Nông Đức Lai lưu ý.

Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc cũng khuyến nghị đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại vào sâu trong nội địa và các địa phương ở khu vực phía Bắc, Tây Bắc Trung Quốc. Đây là các địa phương có mức sống cao, nhu cầu tiêu dùng lớn đối với các loại thực phẩm cao cấp, rau quả nhiệt đới nên rất cần tăng cường triển khai các hoạt động kết nối giao thương.

Việt Nam cần đầu tư hệ thống kho lạnh, logistics để bảo quản sản phẩm nông sản, vừa bảo đảm chất lượng, giảm tỉ lệ hư hỏng, giải quyết được tình trạng "hết mùa là hết sản phẩm"...