Tổng thống Donald Trump hoài nghi đề xuất hòa bình mới từ Iran

Tổng thống Donald Trump ngày 2-5 cho biết ông đang xem xét một đề xuất mới từ phía Iran, song không mấy lạc quan rằng đôi bên sẽ đi đến một thỏa thuận cuối cùng.

Phát biểu trước khi lên chuyên cơ Không lực Một, Tổng thống Donald Trump nói: "Tôi sẽ thông tin cho các bạn về việc này sau". Đồng thời, ông không quên nói thêm rằng phía Iran "sắp gửi nội dung chính xác của đề xuất".

Ngay sau khi trao đổi với báo giới, ông đã chia sẻ trên mạng xã hội rằng đề xuất mới này khó lòng được chấp nhận, bởi lẽ Iran "vẫn chưa chịu hình phạt xứng đáng cho những gì họ đã gây ra với nhân loại và thế giới trong suốt 47 năm qua".

Liên quan đến diễn biến này, hai hãng thông tin bán chính thức của Iran là Tasnim và Fars (vốn được cho là có mối liên hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)) đưa tin rằng Tehran đã gửi một bản đề xuất gồm 14 điểm thông qua Pakistan để phản hồi lại đề xuất 9 điểm của Mỹ.

Theo Tasnim, Mỹ yêu cầu một thỏa thuận ngừng bắn với thời hạn 2 tháng nhưng Iran nhấn mạnh các vấn đề phải được giải quyết trong vòng 30 ngày, và trọng tâm nên đặt vào việc "chấm dứt xung đột" thay vì kéo dài lệnh ngừng bắn.

Kế hoạch 14 điểm của Iran bao gồm các đảm bảo không tấn công trở lại, rút lực lượng Mỹ khỏi các khu vực lân cận Iran, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải, hoàn trả tài sản của Iran bị đóng băng, bãi bỏ các lệnh trừng phạt, bồi thường thiệt hại và chấm dứt xung đột "trên mọi mặt trận", bao gồm cả ở Lebanon.

Bản đề xuất cũng bao gồm một khung thỏa thuận liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch cho dầu khí toàn cầu vốn đã bị phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28-2.

Theo hãng tin AP, mặc dù Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ một đề xuất khác của Iran vào đầu tuần này, song các cuộc đối thoại vẫn tiếp tục được duy trì và lệnh ngừng bắn kéo dài 3 tuần qua dường như vẫn đang có hiệu lực.

Song song với các cuộc đàm phán, tổng thống Mỹ cũng đã đưa ra một kế hoạch mới nhằm mở lại eo biển Hormuz tại cửa ngõ vịnh Ba Tư - nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của toàn thế giới.

Để gia tăng áp lực trong cuộc đối đầu giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, Mỹ cảnh báo các công ty vận tải biển về nguy cơ đối mặt với lệnh trừng phạt nếu trả phí cho Iran để được đi qua an toàn.

Nhằm siết chặt vòng vây, Mỹ ngày 1-5 cảnh báo ngăn chặn mọi hình thức giao dịch với Iran, bao gồm cả tiền mặt, tài sản số, bù trừ hiện vật và các khoản phí tại các đại sứ quán Iran.

Song song đó, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ từ ngày 13-4 đã đánh thẳng vào nguồn thu dầu mỏ của Tehran. Tính đến ngày 2-5, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã buộc 48 tàu thương mại phải quay đầu, đẩy nền kinh tế Iran vào tình thế "ngày càng suy yếu".