Trái Đất bắt được "tia laser vũ trụ" mạnh chưa từng thấy

Theo Science Alert, đài thiên văn vô tuyến MeerKAT đặt tại Nam Phi vừa bắt được một tia "siêu maser" phát từ nơi cách Trái Đất tận 8 tỉ năm áng sáng.

Tia maser, còn có biệt danh là "tia laser vũ trụ", là một dạng bức xạ vi ba (microwave) cường độ cao được khuếch đại tự nhiên bởi các phân tử khí trong không gian, phiên bản "song sinh" mạnh mẽ hơn nhiều lần, cùng nguyên lý hoạt động nhưng khác bản chất bước sóng với các tia laser mà chúng ta vẫn biết.

Thú vị hơn, "tia laser vũ trụ" mà MeerKAT bắt được đã giúp người Trái Đất biết được về một sự kiện khủng khiếp xảy ra ở nơi cách xa hàng tỉ năm ánh sáng và trong quá khứ hàng tỉ năm trước.

"Tia laser vũ trụ" phá kỷ lục này được đặt tên là HATLAS J142935.3–002836, vượt xa trạng thái "megamaser" và tiến vào một loại hiếm hơn nữa được gọi là gigamaser, sáng hơn hàng tỉ lần một maser thông thường ở bước sóng vô tuyến.

Theo nhóm nghiên cứu từ Nam Phi, Anh, Úc và Mỹ, dẫn đầu bởi Đại học Pretoria (Nam Phi), năng lượng khổng lồ mà tia maser này có được cho thấy nó phải bắt nguồn từ một sự kiện cực kỳ khủng khiếp trong vũ trụ xa xôi.

Nhờ "mắt thần" của kính viễn vọng không gian Hubble, Đài thiên văn vô tuyến ALMA (đặt tại Chile) và Đài quan sát W. M. Keck (đặt tại Hawaii - Mỹ),thứ phát ra tia maser được xác định là 2 thiên hà khổng lồ đang hợp nhất.

Tương tác hấp dẫn mạnh mẽ của quá trình này nén khí và kích hoạt sự hình thành sao non. Các photon từ những ngôi sao mới sinh này kích thích các phân tử hydroxyl đang trôi nổi xung quanh, khuếch đại sự phát xạ vi sóng của chúng và tạo ra một gigamaser.

Vì cách Trái Đất quá xa, tín hiệu lẽ ra đã yếu đến mức không nhận thấy được. Nhưng người Trái Đất gặp may: Một thiên hà khác đã nằm chắn ngay giữa khoảng không gian giữa 2 thiên hà va chạm và Trái Đất.

Thiên hà tiền cảnh này biến thành thấu kính hấp dẫn, tức một dạng kính lúp vũ trụ khổng lồ giúp khuếch đại mọi tín hiệu, giúp "tia laser vũ trụ" đủ mạnh ở mức các cảm biến tinh vi của MeerKAT có thể bắt được.