Xây dựng chiến lược phòng bệnh toàn dân

Sáng 5-4, tại TP Hà Nội, lễ mít tinh phát động Ngày Sức khỏe toàn dân (7-4) với chủ đề "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh" thu hút đông đảo người dân tham gia.

Xây dựng "văn hóa sức khỏe"

Lễ mít tinh diễn ra trong bối cảnh Bộ Chính trị quyết định lấy ngày 7-4 hằng năm là Ngày Sức khỏe toàn dân, đánh dấu bước chuyển mạnh từ tư duy "chữa bệnh là chính" sang "phòng bệnh là trọng tâm", đặt sức khỏe người dân ở vị trí trung tâm của các chính sách phát triển.

Phát biểu tại lễ mít tinh, ông Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương - nhấn mạnh việc chủ động phòng bệnh phải trở thành chiến lược lâu dài, là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội.

Ông Trịnh Văn Quyết đề nghị các cấp, ngành đẩy mạnh xây dựng "văn hóa sức khỏe", phát triển y tế dự phòng, y tế cơ sở, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu kịp thời, thuận tiện. Việc thúc đẩy chuyển đổi số trong y tế, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo vào dự báo, quản lý sức khỏe, triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử cũng được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho rằng sức khỏe là tài sản quý giá nhất, không phải điều hiển nhiên mà là kết quả của quá trình chăm sóc và phòng ngừa chủ động. Việc chọn ngày 7-4 - trùng Ngày Sức khỏe thế giới - làm Ngày Sức khỏe toàn dân thể hiện cam kết hội nhập, hướng tới mục tiêu mọi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, công bằng, bền vững.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, phòng bệnh không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó người dân là chủ thể. Mỗi người cần chủ động khám sức khỏe định kỳ, tiêm chủng đầy đủ, duy trì lối sống khoa học, tăng cường vận động, dinh dưỡng hợp lý và loại bỏ các thói quen có hại.

TP HCM đồng loạt khám bệnh miễn phí

Cùng ngày, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, UBND TP HCM cũng tổ chức lễ mít tinh phát động Ngày Sức khỏe toàn dân và ra quân khám sức khỏe miễn phí cho người dân tại 61 trạm y tế phường, xã trên địa bàn.

TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết thành phố đang đối mặt nhiều thách thức như bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số và sức khỏe tâm thần. Ngành y tế TP HCM quyết tâm chuyển mạnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục và toàn diện, với y tế cơ sở là nền tảng, chuyển đổi số là trụ cột.

Ba nội dung trọng tâm sẽ được TP HCM thực hiện, gồm ra mắt mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục" tại trạm y tế, y tế chủ động tìm đến người dân; tăng cường khám sàng lọc, tầm soát bệnh sớm tại cộng đồng; chuẩn bị khám sức khỏe định kỳ cho mọi người dân vào năm 2026.

"Sức khỏe là trách nhiệm chung của mỗi người dân. Mỗi cá nhân cần chủ động ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên, khám sức khỏe định kỳ và tiêm chủng đầy đủ, thay vì đợi bệnh mới khám" - lãnh đạo Sở Y tế TP HCM nhấn mạnh.

Cùng ngày, 61 trạm y tế phường, xã, đặc khu trên địa bàn TP HCM tổ chức khám, sàng lọc miễn phí cho người dân. Hoạt động này cũng nhằm tiến tới mục tiêu mỗi người dân thành phố được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất một lần trong năm 2026.

Ghi nhận tại Trạm Y tế phường Tăng Nhơn Phú, ngay từ sáng sớm, hàng trăm người dân đã có mặt để được khám bệnh miễn phí. Vừa dìu chồng ra ngoài sau khi hoàn tất các công đoạn khám, bà Lê Thị Hồng (ngụ phường Tăng Nhơn Phú) cho biết vợ chồng bà đi từ 6 giờ sáng. Đây cũng là lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, vợ chồng bà được khám sức khỏe toàn diện.

Trước đó, bà Hồng chỉ mua thuốc uống khi chồng nhức đầu, còn bản thân bà chưa từng đi khám định kỳ vì nghĩ "không có bệnh". Kết quả khám cho thấy cả hai đều bị cao huyết áp. Bác sĩ đã kê đơn thuốc điều trị. Riêng chồng bà bị mờ mắt nặng, cần phẫu thuật.

"Chồng tôi mắt kém, đi lại khó khăn, còn tôi hằng ngày đi lượm ve chai. Thu nhập đủ ăn nên 2 vợ chồng cũng không nghĩ đến việc sẽ đi khám bệnh. Lúc nào đau bệnh thì ra tiệm mua thuốc uống. Hôm nay, được khám bệnh tôi vui lắm" - bà Hồng bày tỏ.

Tại phường Thông Tây Hội, bà Đặng Thị Ngọc Giây cho biết trước đó, bà nhận được thông tin hôm nay khám mắt và cột sống miễn phí nên từ sáng đã có mặt tại Trạm Y tế phường.

"Tôi được khám đầy đủ mà nhanh gọn, không phải chờ đợi. Hoạt động này rất có ý nghĩa với người dân, đặc biệt với những người có hoàn cảnh khó khăn, vừa đỡ tốn kém lại không phải đi bệnh viện xa xôi. Tôi mong hoạt động này được duy trì hằng năm, giúp bà con được quan tâm chăm sóc hơn" - bà Giây bộc bạch.

Đẩy mạnh phòng bệnh từ y tế cơ sở

Theo BSCKII Phạm Xuân Hải, Phó Giám đốc điều hành Trạm Y tế phường Tăng Nhơn Phú, dự kiến phường sẽ tổ chức khám, tầm soát chuyên khoa cho 500 người dân trên địa bàn. Nhiều người dân không có phiếu vẫn được hỗ trợ khám đầy đủ. Một số người dân ở địa bàn lân cận sau khi biết thông tin qua mạng xã hội cũng chủ động đến xin khám bệnh miễn phí.

Người dân được tầm soát các bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường), lao, ung thư (bao gồm siêu âm tuyến giáp), mắt, cơ xương khớp… Sở Y tế TP HCM đã ban hành 13 biểu mẫu khám chuyên khoa khác nhau, tùy đối tượng.

"Người dân rất mong muốn được bác sĩ bệnh viện tuyến trên xuống khám trực tiếp. Nếu chỉ một mình y tế cơ sở thì khó tạo được niềm tin và xử lý kịp thời. Phải có sự đồng hành của bệnh viện chuyên khoa thì mới vững chắc" - BS Hải nhấn mạnh.

Phường Tăng Nhơn Phú hiện có hơn 208.000 người, trong đó hơn 10.500 người trên 60 tuổi. Kết quả ban đầu cho thấy hầu hết người cao tuổi đang được quản lý bệnh mạn tính, nhưng qua tầm soát lao đã phát hiện nhiều trường hợp nghi ngờ. Những người này sẽ được lấy mẫu đàm để xét nghiệm chuyên sâu, sau đó sẽ được điều trị tùy tình trạng cụ thể.

PGS-TS-BS Trần Phủ Mạnh Siêu, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Gò Vấp, nhìn nhận tỉ lệ người cao tuổi và hưu trí tại địa phương khá lớn. Nhiều người trong nhóm đối tượng này thường xuyên khám bệnh mạn tính nhưng chưa được tầm soát đầy đủ các chuyên khoa sâu.

"Người cao tuổi thường ít được khám sàng lọc chuyên sâu về mắt và phụ khoa. Nhân dịp này, chúng tôi ưu tiên tầm soát 2 nhóm bệnh lý trên. Trong thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục mở rộng các đợt khám miễn phí cho các bệnh lý khác như tim mạch, hô hấp, đồng thời hướng tới nhiều đối tượng hơn, bao gồm trẻ em (răng hàm mặt, bệnh lý học đường, tai nạn thương tích) và người lao động (khám sản khoa định kỳ, theo dõi sức khỏe phụ khoa)" - BS Siêu thông tin.

Về quy mô, chương trình đăng ký ban đầu có khoảng 300 lượt khám. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế trên địa bàn lớn dẫn đến số lượng hồ sơ vượt kế hoạch. Bệnh viện Đa khoa Gò Vấp sẽ có phương án triển khai thêm các đợt khám tiếp theo để đáp ứng nhu cầu. Kết quả khám không chỉ giúp người dân được tư vấn và phát hiện bệnh sớm mà còn cung cấp dữ liệu quan trọng để bệnh viện phân tích tình hình bệnh lý, điều chỉnh kế hoạch khám chữa bệnh thời gian tới.