Trung Đông thêm bất ổn

Israel và Iran vừa nối lại không kích lẫn nhau trong diễn biến làm dấy lên lo ngại Trung Đông có thể rơi vào một cuộc xung đột toàn diện. Chưa hết, lực lượng Houthi ở Yemen cũng phóng tên lửa vào Israel, đồng thời cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào các tàu có liên hệ với Israel trên biển Đỏ, khiến căng thẳng càng thêm leo thang.

Làn sóng tấn công qua lại bắt đầu khi Iran phóng tên lửa về phía Israel tối 7-6 (giờ địa phương) để trả đũa cuộc tấn công của nước này vào vùng ngoại ô thủ đô Beirut - Lebanon trước đó cùng ngày. Hôm 8-6, Israel đáp trả bằng cuộc tấn công tên lửa vào miền Trung và miền Tây Iran. Còi báo động tên lửa cũng vang lên trên khắp Jordan, quốc gia láng giềng của Israel. Theo sau diễn biến trên, Iran cảnh báo Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm nếu căng thẳng tiếp tục leo thang khi cho rằng Israel sẽ không hành động nếu không có sự đồng thuận và phối hợp từ phía Mỹ.

Theo AP, ngày 8-6 cũng đánh dấu ngày thứ 100 của cuộc xung đột tại Trung Đông. Giao tranh diễn ra từ ngày 28-2 cho đến khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh ngày 8-4. Các diễn biến trên đánh dấu lần đầu tiên Israel và Iran tấn công lẫn nhau kể từ khi lệnh ngừng bắn được thực thi. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn phải được thực thi trên mọi mặt trận, cũng như cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ hơn nếu hành động gây hấn của Israel tái diễn. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf tuyên bố các căn cứ quân sự của Mỹ và các lợi ích của Israel là những mục tiêu tấn công chính đáng do những hành động mà Tehran coi là thù địch, trong đó có việc vi phạm các thỏa thuận liên quan đến Lebanon.

Xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Lebanon là một trong những yếu tố gây trở ngại cho nỗ lực hướng đến một nền hòa bình lâu dài tại Trung Đông. Một vấn đề gây bất đồng khác liên quan đến việc Iran kiểm soát chặt eo biển Hormuz. Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali hôm 8-6 cho biết eo biển Hormuz sẽ vẫn mở cửa cho hoạt động hàng hải, nhưng sẽ áp dụng các điều kiện mới do Iran và Oman quy định. Cũng theo ông Jalali, Iran và Oman đang cung cấp một số dịch vụ liên quan đến hoạt động hàng hải tại eo biển này vì vậy các tàu thuyền sử dụng những dịch vụ đó sẽ phải trả phí. Tuy nhiên, đại sứ Iran không nêu chi tiết về vấn đề này. Dòng chảy dầu và khí tự nhiên hóa lỏng vẫn bị hạn chế nghiêm trọng bất chấp một số tàu chở dầu đã vượt qua eo biển Hormuz gần đây.

Trước nguy cơ gia tăng về xung đột toàn diện bùng phát trở lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 8-6 kêu gọi Israel và Iran chấm dứt tấn công lẫn nhau. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định đợt không kích mới nói trên sẽ không ảnh hưởng đến đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran. Trước đó, trả lời phỏng vấn tờ Financial Times, ông Donald Trump nói rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ "không còn lựa chọn nào khác" ngoài việc chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào mà Mỹ đàm phán được với Iran. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu Iran có còn muốn đạt được thỏa thuận với Mỹ hay không, nhất là khi tiến trình đàm phán đang bế tắc.