Tuyển sinh đại học năm 2026: Những thay đổi quan trọng

Các năm trước, điểm sàn thường chỉ được quy định bắt buộc đối với khối ngành sư phạm và sức khỏe. Song, từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã thiết lập một "ngưỡng" chất lượng chung cho toàn hệ thống ĐH. Giống như trước năm 2017, hằng năm Bộ GD-ĐT đều đặt điểm ngưỡng xét tuyển cho từng tổ hợp môn truyền thống A, A1, B, C, D.

Siết chặt xét tuyển dựa vào kết quả học tập

Điều 6 Quy chế tuyển sinh ĐH năm 2026 quy định nguồn xét tuyển vào các chương trình đào tạo trình độ ĐH yêu cầu thí sinh phải có tổng điểm 3 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 theo thang điểm 30.

Như vậy, ngay cả khi sử dụng phương thức xét học bạ độc lập, thí sinh vẫn phải hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT với mức điểm tối thiểu 15/30 để đủ điều kiện "cần" bước vào ĐH.

Thí sinh cần đặc biệt lưu ý rằng theo Kế hoạch tuyển sinh đã được ban hành, việc đăng ký nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh bắt đầu từ ngày 2-7 nhưng đến ngày 8-7, Bộ GD-ĐT mới công bố điểm sàn cho các ngành đặc thù. Sau ngày 8-7, thí sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng nếu thấy điểm của mình dưới mức sàn quy định.

Quy chế tuyển sinh ĐH năm 2026 đã đưa ra những tiêu chí kỹ thuật rất cụ thể cho phương thức xét học bạ độc lập. Quy định chung yêu cầu thí sinh phải có tổng điểm 3 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển phải đạt tối thiểu 15. Ngoài ra, quy chế còn yêu cầu tổ hợp xét tuyển học bạ phải sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của cả 6 học kỳ (từ lớp 10 đến hết lớp 12) của tối thiểu 3 môn học. Trong tổ hợp xét tuyển bắt buộc phải có môn toán hoặc môn ngữ văn với trọng số tính điểm xét của mỗi môn không được thấp hơn 1/3 tổng điểm trong tổ hợp môn xét tuyển.

Quy định đặc thù cho ngành sư phạm

Đối với khối ngành đào tạo giáo viên, quy định còn khắt khe hơn khi thí sinh chỉ được xét tuyển nếu đặt nguyện vọng vào các ngành này ở thứ tự ưu tiên từ 1 đến 5. Quy định này nhằm thu hút những người thực sự có đam mê và quyết tâm theo đuổi nghề giáo, tránh trường hợp ngành sư phạm chỉ là "phương án dự phòng" cuối danh sách nguyện vọng của thí sinh.

Hệ thống điểm cộng và chứng chỉ quốc tế trong năm 2026 cũng được quy định lại để bảo đảm tính công bằng tuyệt đối giữa các nhóm thí sinh. Quy chế mới định nghĩa lại "điểm cộng" gồm 3 loại chính: điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích, với tổng mức tối đa không vượt quá 3 trên thang 30 (tương đương 10% tổng điểm xét tuyển).

Đặc biệt, quy chế nhấn mạnh nguyên tắc không cộng dồn chồng chéo quyền lợi. Thí sinh chỉ được chọn một trong 2 hình thức: sử dụng chứng chỉ để quy đổi điểm môn ngoại ngữ, hoặc sử dụng chứng chỉ đó để cộng điểm khuyến khích. Các cơ sở đào tạo bắt buộc phải xây dựng bảng quy đổi kết quả chứng chỉ với tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch, ứng với thang điểm của chứng chỉ sử dụng.

Chiến thuật tham gia thi đánh giá năng lực

Bộ GD-ĐT sẽ thống nhất tiêu chí đánh giá năng lực và giám sát việc tổ chức thi đánh giá năng lực của các cơ sở giáo dục ĐH trong năm 2026. Các kỳ thi riêng (đánh giá năng lực, đánh giá tư duy) đã trở thành "tấm vé thứ hai" quan trọng cho thí sinh, nhất là khi nhiều trường ĐH top trên "chuyển hướng" dùng phương thức kết hợp để xét tuyển, trong đó có sử dụng điểm thi của các kỳ thi đánh giá năng lực.

Các kỳ thi đánh giá năng lực lớn đã được tổ chức từ nhiều năm qua như: kỳ thi đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội (HSA), kỳ thi đánh giá năng lực của ĐHQG TP HCM (V-ACT), kỳ thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội (TSA), kỳ thi đánh giá đầu vào ĐH trên máy tính (V-SAT), các kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt khối sư phạm, kỳ thi của Bộ Công an (CAND)… Năm nay còn có thêm kỳ thi riêng của khối các trường ĐH thuộc Bộ Quốc phòng (QDA).

Lịch thi năm 2026 của các kỳ thi riêng được công bố rải rác từ tháng 1 đến tháng 6. Bản chất của các kỳ thi đánh giá năng lực là kiểm tra tư duy hệ thống và khả năng vận dụng kiến thức, không phải kiểm tra khả năng học thuộc lòng. Do đó, việc nắm vững kiến thức nền tảng tại trường phổ thông là cách tốt nhất để đạt kết quả cao mà không cần tham gia quá nhiều "lò" luyện thi.

Thí sinh chỉ nên chọn tối đa 1-2 kỳ thi riêng phù hợp nhất với thế mạnh của mình và phù hợp yêu cầu phương thức xét tuyển của trường ĐH, chứ không nhất thiết phải tham gia tất cả các kỳ thi riêng. Việc "chạy sô" quá nhiều kỳ thi riêng sẽ dẫn đến tình trạng đuối sức, gây áp lực tâm lý và lãng phí tài chính (lệ phí thi thường từ 450.000 đến 600.000 đồng/lượt).