Bùi Công Duy: Sống và yêu nơi xứ tuyết

Gặp nghệ sĩ violon Bùi Công Duy ngoài đường phố Hà Nội, nhiều người đã nhầm tưởng Duy là một vận động viên thể thao. Anh cao 1m84, khỏe khoắn như một cầu thủ bóng đá, dáng đi nhanh nhẹn nhưng chững chạc, hoàn toàn không để lại ấn tượng về một nghệ sĩ violon, ngoại trừ gương mặt đầy biểu cảm âm nhạc. Đôi mắt sáng và ánh nhìn rạng rỡ. Vầng trán tỏa sức hút của một người có tư duy thơ mộng... Với dáng vẻ và thần thái ấy, Duy có lẽ là giấc mơ của nhiều thiếu nữ.

Bùi Công Duy sinh năm 1981, từng được xem như một thần đồng âm nhạc của Việt Nam. Tên tuổi của Duy đã vượt ra khỏi biên giới và được biết đến ở nhiều quốc gia có nền âm nhạc cổ điển lớn như Nhật, Pháp, Mỹ, Italia, Đức, Ba Lan...

Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống làm nghệ thuật, cha là nghệ sĩ violon Bùi Công Thành, mẹ là nghệ sĩ Phạm Thúy Lan, Duy được cha mẹ hướng theo học violon từ khi còn rất nhỏ, lúc cậu bé mới 3-4 tuổi, vẫn ham chơi và chưa hiểu gì về âm nhạc. Violon vốn là một nhạc cụ rất khó học trong những buổi đầu. Duy nhớ, để làm quen với cây đàn này, Duy phải mất hơn một tháng. Và càng học, cây đàn càng có sức quyến rũ đến kỳ lạ.

Nhìn ra khả năng đặc biệt của con trai trong nghệ thuật, cha mẹ của Bùi Công Duy quyết định đưa cậu bé sang nước Nga, chiếc nôi đào tạo về âm nhạc lớn nhất thế giới. Lúc đó Duy tròn 10 tuổi. Cha của Duy cũng đã từng tốt nghiệp nhạc viện Tchaikovsky, ông hiểu rằng, để Duy có thể trở thành một nghệ sĩ chơi đàn violon thực sự, cậu phải được đào tạo bài bản từ tấm bé. Thế là vì con, cả gia đình nghệ sĩ Bùi Công Thành di chuyển tới nước Nga sinh sống. Duy đến trường học nhạc, luôn có cha mẹ đi cùng để... phiên dịch.

Học tập trong môi trường đầy ắp âm nhạc, xung quanh mình chỉ toàn bạn bè giỏi giang, nhiều tài năng âm nhạc, trong suy nghĩ của Bùi Công Duy luôn luôn là hai chữ cố gắng. Cha mẹ nói: “Nếu con không cố gắng, con không bao giờ trở thành một nghệ sĩ được ngưỡng mộ, bởi vì các bạn khác sẽ vượt lên trước con”.

Cô giáo dạy nhạc đầu tiên của Duy tên là Kuzina, người mà Duy luôn biết ơn vì đã trang bị cho mình một kiến thức nền tảng tốt, đặc biệt yêu quí cậu học trò Việt Nam bé nhỏ. Trong các buổi biểu diễn của mình, bà luôn cho Duy biểu diễn cùng để làm quen với sân khấu và khán giả.

Lớn lên môt chút, Duy được dìu dắt bởi giáo sư âm nhạc nổi tiếng Gvozdev. Thầy Gvozdev là một nhà giáo mẫu mực, rất yêu đất nước Việt Nam và cảm phục tinh thần học tập say sưa của Bùi Công Duy. Ông rất tự hào vì có được một học trò tài năng như vậy. Năm 1998, Bùi Công Duy tốt nghiệp hệ trung cấp và trở thành sinh viên Nhạc viện Tchaikovsky nổi tiếng ở Moskva.

Tên tuổi của Bùi Công Duy được biết đến ở nhiều nơi, từ khi nghệ sĩ trẻ giành giải nhất cuộc thi Tài năng Âm nhạc trẻ toàn quốc (Việt Nam), giải nhất cuộc thi âm nhạc mang tên Demidov, giải nhất cuộc thi âm nhạc Bron, và đặc biệt là giải nhất cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc danh tiếng mang tên nhà soạn nhạc vĩ đại của nước Nga Tchaikovsky, năm 1997. Báo chí trong và ngoài nước ca ngợi anh như một phát hiện mới của nghệ thuật biểu diễn âm nhạc Việt Nam. Một số nhà báo Nhật Bản, sau khi nghe Duy trình diễn, đã hết sức ngạc nhiên và xếp Việt Nam là nước thứ 3 có trình độ âm nhạc cổ điển ở châu Á, sau Nhật và Trung Quốc.

Bùi Công Duy chiếm được cảm tình lớn của NSND Bochkova, một nghệ sĩ tài danh nức tiếng ở Nga và trên thế giới. Bà nói, bà sẵn sàng nhận Bùi Công Duy làm học trò của mình. Từ năm 1997 tới nay, Duy học tập dưới sự dẫn dắt của NSND Bochkova.

Bùi Công Duy nói: “NSND Bochkova giúp tôi nâng cao kiến thức và hoàn thiện phong cách biểu diễn. Bà dạy tôi cách xử lý từng tác phẩm âm nhạc sao cho đạt đến một sự hoàn hảo nhất, một phong cách riêng biệt nhất. Bà là một nhà giáo tôi hàm ơn và ngưỡng mộ. Rất nhiều bạn bè có quan niệm theo học nhiều giáo viên để có một cái nhìn đa dạng hơn, nhưng tôi thì ngược lại. Trong từng giai đoạn, tôi chỉ theo học một thầy, cô giáo và ảnh hưởng một phong cách nhất định”.

Duy đang chuẩn bị luận án thạc sĩ âm nhạc và NSND Bochkova vẫn là người hướng dẫn Duy. Bùi Công Duy là một học trò đặc biệt được bà hết sức trân trọng và yêu mến. Bà đã cùng đi với Duy để giúp đỡ Duy tham dự những cuộc thi âm nhạc lớn. Lần đi thi biểu diễn ở Ba Lan, vì phải đi tàu hỏa mất mấy ngày đường, thời gian lại rất gấp, nên hai thầy trò phải tập đàn ngay trên toa tàu. Hành khách vốn nghe danh tiếng hai nghệ sĩ từ rất lâu nên kéo tới xem. Thế là buổi tập tình cờ trở thành buổi biểu diễn...