Buồn thay, cải lương hát nhép

Theo chân một nghệ sĩ hài chạy sô một vòng miền Tây những ngày đầu năm, tôi bàng hoàng  trước cảnh tượng làm ăn chụp giựt của các bầu sô khi một đêm họ tổ chức 4 điểm diễn ở các tỉnh Long An, Mỹ Tho, Cần Thơ, Sóc Trăng. Bà bầu H. lăm lăm hai chiếc điện thoại di động trên tay để điều binh khiển tướng. Một “ngôi sao” cải lương vừa bước xuống ô tô đã hối hả chạy lên sân khấu. Người giúp việc của “ngôi sao” này nhanh nhẩu cầm chiếc đĩa bé xíu chen lấn khán giả đến chỗ chỉnh âm thanh. Dù gương mặt mệt nhừ hốc hác do phải chạy từ Long An về Mỹ Tho, nhưng  giọng ca của cô... ngọt ngào, sắc bén đến lạ. Cây nhạc công cổ nhạc H.T ngồi buồn xo, anh cười mỉa mai. Anh buồn vì tưởng có dịp khoe tiếng đờn của mình với khán giả ở tỉnh, ngờ đâu anh chỉ ngồi làm kiểng.

Một đêm chạy 8 điểm diễn, làm sao ca “sống”!

Hiện tượng hát nhép trên sân khấu cải lương trong các chương trình “Đại nhạc hội” ngày càng thịnh hành. Những tên tuổi một thời được công chúng yêu thích với làn hơi dài, cách nhả chữ chắc, gọn, luyến láy điêu luyện như: C, Y, B, K, M, T, P... thì nay tự phản bội giọng ca của mình bằng trò hát nhép. Bà bầu H. lý giải: “Âm thanh ở dưới này tệ lắm, hổng hát nhép thì làm sao nâng giọng ca của nghệ sĩ được. Với lại khán giả đến xem mặt nghệ sĩ là chính”. Còn kép C. thì phân trần: “Một đêm anh chạy sô 8 chỗ làm sao ca “sống” nổi? Tết nhất mà!”. C. cầm trên tay một quả thanh long đỏ rực vừa được khán giả tặng. Chẳng biết nên vui hay buồn giùm C. vì bác nông dân thâm thúy ghi trong tấm thiệp chúc Tết dòng chữ: “Tặng C. quả đào lửa”. Tôi hỏi C. hiểu gì về câu chúc này, C. ngớ người khi tôi giải thích: “Quả lừa đảo”.

Chuyện dở cười dở khóc

Trên những nẻo đường chạy sô lưu diễn ở miền Tây, miền Trung và ở các tụ điểm giải trí ngoại thành, một số nghệ sĩ cải lương đã dùng phương cách hát nhép để lừa bịp khán giả. T. nổi tiếng ca hay với lối vô vọng cổ hơn 100 chữ đã thu sẵn trong đĩa 10 bài ca cổ độc chiêu. Để đánh lạc hướng khán giả, lúc thu thanh C. chỉ mời một nhạc sĩ đệm guitar, khi đến nơi diễn, C. báo khẽ với dàn đờn gồm: tranh, sáo, bầu, gáo đệm chồng lên.  Cũng tương tự, nghệ sĩ Y. thu sẵn 10 bài ca cổ nổi tiếng. Đến đâu Y. cũng chỉ cần nói số là người chỉnh âm thanh tra đĩa vào máy và Y. nhép. Ở các quán bia vọng cổ cũng đã xảy ra trường hợp tự biến mình thành một con rối khi một số nghệ sĩ hát nhép trong ánh đèn mờ ảo với tiếng cụng ly chan chát của dân nhậu. Có lần ở quán H. (Tân Bình), một vị khách đã quá chén phát hiện cô đào mình cưng nhất đang hát nhép, liền bước lên sân khấu giật tung tóe bó hoa có cài tiền “boa” và giật micro trên tay cô đào này ném xuống đất, trong khi đó tiếng ca của cô đào vẫn ngọt ngào cất giọng. Trường hợp này đã từng xảy ra ở sân bãi Trà Nóc, khi kép D. đang hát nhép thì bị một khán giả ôm hoa lên tặng bất ngờ giật micro chạy. Tại sân khấu cải lương Công viên Văn hóa Đầm Sen cách đây không lâu cũng đã xảy ra trường hợp hát nhép của một đôi đào kép trẻ  khiến NSƯT Thanh Tòng phản ứng. Trong một số chương trình lớn nghiêm túc, một số nghệ sĩ tên tuổi đã mặc nhiên xem chuyện hát nhép là chuyện nhỏ. Có nghệ sĩ đã lý giải: “Giọng thiệt quá già, phải hát nhép để giọng khỏe, trẻ hơn”.

Vở cải lương Thần tượng nửa đêm của chương trình Những dấu ấn không phai, đang diễn tại rạp Hưng Đạo, đang đề cập đến vấn đề nhức nhối hiện nay của sân khấu cải lương: nạn hát nhép. Nhân vật hề nhão do nghệ sĩ Giang Châu thể hiện đã vạch trần những trò gian lận trong biểu diễn. Anh được khán giả cổ vũ nồng nhiệt khi vừa ca vọng cổ, vừa quăng micro biểu diễn. Nghệ sĩ Giang Châu thở dài: “Bên ca nhạc người ta đã tẩy chay nạn hát lip – syne. Cải lương đã chết rồi mà còn vướng vô nạn này thì... thiệt là buồn”.