Tuy trong lời nói đầu của cuốn sách Những chặng đường lịch sử Nam Bộ kháng chiến (NCĐLSNBKC), NXB Lao động ghi rõ: “NXB Lao động tổ chức biên soạn và xuất bản cuốn sách này dựa trên công trình đồ sộ Lịch sử Nam Bộ kháng chiến (LSNBKC) với gần 5.000 trang (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2010)…” nhưng ông Nguyễn Trọng Xuất, Tổng Thư ký Ban Biên soạn LSNBKC, đã lên tiếng cho rằng cuốn sách của NXB Lao động không phải là kết quả công lao “biên soạn” mà chỉ là cuốn sách sao chép nguyên văn bộ LSNBKC rồi cắt xén theo ý của cá nhân người chủ trương làm cuốn sách này.

“Đạo sách” trắng trợn

Cụ thể, theo ông Xuất, cuốn NCĐLSNBKC đã sao chép nguyên bố cục của bộ LSNBKC từ phân kỳ cho đến cách đặt tên của từng phần, chương, tiết, mục, tiểu mục. Ví dụ trong LSNBKC, “Chương 2: Nam kỳ lục tỉnh chống thực dân Pháp xâm lược (lần thứ nhất) – Sự biến đổi kinh tế - xã hội Nam kỳ từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX”  (trang 59), sách NCĐLSNBKC sao chép lại nguyên văn “Chương 1: Nam kỳ lục tỉnh chống thực dân Pháp xâm lược (lần thứ nhất) – Sự biến đổi kinh tế - xã hội Nam kỳ từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX” (trang 9). Về giai đoạn Nam Bộ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, sách NCĐLSNBKC cũng phân kỳ như bộ LSNBKC, chia 5 giai đoạn với 11 chương và các tên gọi cũng lặp lại nguyên chữ dùng trong sách LSNBKC.

Cũng theo phản ánh của ông Xuất, hơn 600 trang của cuốn NCĐLSNBKC đã sao chép lại gần như nguyên văn tất cả những phần của bộ LSNBKC, cắt từng đoạn rồi ghép lại chứ không có gì là “biên soạn”. Ông Nguyễn Trọng Xuất khẳng định người làm cuốn sách chỉ làm một việc là cắt gọt, bớt đoạn, giảm câu. “Không hiểu người làm cuốn sách này nghĩ thế nào mà tự cho phép mình có quyền làm vậy?” - một trong những tác giả của bộ sách bị sao chép này đặt câu hỏi.

Chính vì bê nguyên nội dung cuốn sách này sang cuốn sách khác nên người làm cuốn sách NCĐLSNBKC đã lấy nguyên cả những sai sót của cuốn LSNBKC, xuất bản lần đầu chưa đính chính. Có thể dẫn chứng, sách NCĐLSNBKC trang 21 dòng 7 từ dưới lên: “báo l’Annam do Phan Văn Trường sáng lập đã đăng toàn văn bản tiếng Pháp “Tuyên ngôn Đảng Cộng sản” của C.Mác và Ph.Anghen”.
Trước đó, sách LSNBKC đã in nội dung này và sau khi phát hiện sai sót, ban biên soạn cuốn sách đã gửi đính chính đến NXB Chính trị Quốc gia. Sách NCĐLSNBKC trang 35 dòng 6 từ dưới lên in “Ngân hàng Pháp – Á”, trang 565 dòng 2 từ dưới lên “trương cờ đỏ sao vàng” (trên Dinh Độc Lập) sách LSNBKC đã đính chính là “Ngân hàng Pháp – Hoa” và “… trương cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam…”.

Sẽ có thư xin lỗi các tác giả  

Trước những bức xúc của Ban Biên soạn bộ LSNBKC, ngày 24-2, ông Lê Huy Hòa, Giám đốc NXB Lao động, thẳng thắn thừa nhận trong việc này, đúng là NXB Lao động đã có những sai sót liên quan bản quyền. Giữa NXB Chính trị Quốc gia và NXB Lao động chưa có thỏa thuận nào bằng văn bản về việc “rút gọn” bộ sách LSNBKC cũng như nhuận bút cho các tác giả biên soạn bộ sách này. Những người làm cuốn sách cũng chưa xin phép các tác giả bộ LSNBKC. Ông Hòa cho biết đích thân ông sẽ có thư xin lỗi ban biên soạn bộ sách này.


Cuốn sách Những chặng đường lịch sử Nam Bộ kháng chiến
bị cho là “đạo văn” lộ liễu cuốn Lịch sử Nam Bộ kháng chiến
Ông Hòa cho biết thêm, cuốn sách này được chi nhánh phía Nam của NXB Lao động thực hiện và gửi bản thảo ra Hà Nội để lãnh đạo NXB đọc thẩm định, duyệt trên bản thảo. Việc chi nhánh của NXB có liên hệ với NXB Chính trị Quốc gia hay không, lãnh đạo NXB không được biết.
Bản thảo cuốn NCĐLSNBKC đã được duyệt cách đây vài tháng nhưng sách in lúc nào NXB cũng không biết vì đến thời điểm này, chi nhánh vẫn chưa gửi sách nộp lưu chiểu. Cũng theo ông Hòa ngay khi có thông tin “đạo văn”, lãnh đạo NXB đã yêu cầu chi nhánh báo cáo vụ việc và trong ngày 24-2 ông đã sang làm việc với lãnh đạo NXB Chính trị Quốc gia theo yêu cầu của NXB này.

Ông Hòa thanh minh mục đích của những người làm cuốn sách này là muốn rút gọn bộ sách LSNBKC (bộ sách lớn) để chuyển tải thông tin một cách dễ dàng nhất đến với độc giả. Tuy nhiên, sai sót ở đây là chưa có sự trao đổi trực tiếp với những người biên soạn cuốn sách để có những thông tin chính xác nhất và đó là điều cần rút kinh nghiệm. Sau khi làm việc với NXB Chính trị Quốc gia, NXB Lao động sẽ làm việc trực tiếp với Ban Biên soạn bộ sách NCĐLSNBKC.

Hoàng Lan Anh