Giá sách quá cao là “giá ảo”!

. Phóng viên: Thưa ông, giá sách quá cao có phải do phí phát hành sách lên đến mức 30% - 60% giá bán?

- Ông Trần Tấn Ngô: Với thu nhập hiện nay của bạn đọc, giá sách quả là quá tầm tay của họ. Theo tôi, có 4 nguyên nhân đẩy giá sách lên cao: Một là, sách giao cho các thành phần kinh tế làm liên kết, nhưng không đề ra biện pháp chế tài để khống chế khung giá. Vì thế những người làm sách toàn quyền quyết định giá. Hai là, trong các khoản chi phí của sách, có cả những chi phí giao dịch, chiêu đãi, tiêu cực phí... Ba là, số lượng in cho từng sách rất ít (từ 1.000 bản đến 3.000 bản) nên phí sản xuất cao. Bốn là, sách của các thành phần kinh tế in ra phục vụ yêu cầu của thư viện (giá sách “thỏa thuận”) miễn sao phần chiết khấu cho người mua được hưởng cao, còn giá sách cao thấp không quan trọng đối với họ.

. Như vậy, người mua sách đã bị “móc túi” một cách hợp pháp?

- Cấu thành một trang sách nếu tính đúng, tính đủ thì chi phí từ 80 đến 100 đồng/trang (in khổ 13 x 19 cm). Một cuốn sách 100 trang có giá khoảng từ 8.000 đồng - 10.000 đồng/cuốn. Trừ phí sản xuất 15% - 30%, bản thảo 5% - 12%, vật tư 15% - 30%, phát hành phí từ 25% - 35% thì nhà xuất bản đã có lãi. Nếu số lượng in khoảng 5.000 bản, thì giá bán càng giảm vì chiết khấu phát hành còn từ 10% - 15%. Vấn đề ở đây là các nhà xuất bản, các đơn vị làm sách không chịu hạ giá bìa. Theo tôi, Cục Xuất bản nên có văn bản dưới luật “tạm quy định” khung giá sách (mức chuẩn) để giải quyết tình trạng giá sách “ảo” hiện nay.

. Vậy đâu là vai trò của Tổng Công ty Phát hành sách Việt Nam trong việc giải quyết vấn đề này?

- Ngoài việc tìm biện pháp bình ổn giá bán và hạ giá sách do công ty xuất bản và phát hành, chúng tôi hình thành mối quan hệ liên kết liên doanh trong xuất bản để độc quyền sách tốt, sách hay từ gốc; tổ chức liên doanh liên kết với các nhà xuất bản, các thành phần kinh tế có tổ chức in ấn, xuất bản, phát hành, các tác giả, dịch giả để có thêm nhiều sách tốt, hay, có chất lượng để phục vụ bạn đọc. Điều quan trọng hiện nay là in được nhiều sách và giá bìa sách phải được giảm thấp. Nói cách khác là phải xóa giá “ảo”. Hàng năm, tổng công ty đưa 650.000 bản sách, trị giá 7 tỉ đồng về 3.100 trường học cấp 1, 2 thuộc vùng sâu, vùng xa trong cả nước. Dự kiến trong năm 2003, số sách cho vùng sâu, vùng xa của tổng công ty sẽ tăng lên 20% và đa dạng hơn về chủng loại sách. Tổng công ty đang nỗ lực tìm thêm nguồn tài trợ cho sách phục vụ nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn, sách phục vụ sản xuất nông nghiệp; triển khai thêm mạng lưới phát hành ở cơ sở,  nhất là các vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.