Hôm nay (31-3), Ban Tổ chức giải Cánh diều của Hội Điện ảnh Việt Nam sẽ tổ chức họp báo công bố việc tổ chức giải Cánh diều 2016. Theo đó, lễ trao giải Cánh diều 2016 diễn ra vào ngày 20-4 tới tại Hà Nội.

Phim trăm tỉ bị từ chối tranh giải

Hội Điện ảnh Việt Nam cho hay tính đến nay, có tới 19 bộ phim tranh giải ở hạng mục phim truyện điện ảnh, hạng mục thu hút sự chú ý nhất của người trong giới và khán giả. Trong danh sách này, phim của các hãng tư nhân chiếm vị trí áp đảo với 13/19 bộ phim, 4 đơn vị nhà nước góp 6 phim là Hãng Phim truyện I, Hãng Phim truyện Việt Nam, Điện ảnh Quân đội, Hãng Phim Giải phóng. Điểm mặt những phim tranh giải năm nay, có thể dễ dàng nhìn thấy một số ứng viên sáng giá: “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, “Người trở về”, “Quyên”... Một số bộ phim giải trí được khán giả ghi nhận như “Trúng số”, “Ngày nảy ngày nay”, “Gái già lắm chiêu”, “49 ngày”… cũng góp mặt trong giải Cánh diều lần này. Tuy nhiên, những dự án phim độc lập từng gặt hái ít nhiều thành công ở những liên hoan phim quốc tế, thu hút sự chú ý của khán giả trong nước như “Cha, con và…” (đạo diễn Phan Đăng Di), “Một thành phố khác” (nhà làm phim Phạm Ngọc Lân) thì lại hoàn toàn vắng bóng.

Phim “Em là bà nội của anh” doanh thu hơn 100 tỉ đồng nhưng không được mời dự giải Cánh diều 2016. (Ảnh do nhà sản xuất cung cấp)
Phim “Em là bà nội của anh” doanh thu hơn 100 tỉ đồng nhưng không được mời dự giải Cánh diều 2016. (Ảnh do nhà sản xuất cung cấp)

“Em là bà nội của anh”, bộ phim đạt doanh thu trên 100 tỉ đồng cũng không có mặt ở giải Cánh diều 2016. Đã có nhiều ý kiến bày tỏ tiếc nuối cho bộ phim này bởi tuy là một tác phẩm giải trí nhưng tác phẩm đầu tay của đạo diễn trẻ Phan Gia Nhật Linh đã được giới làm nghề đánh giá khá cao về chất lượng nghệ thuật. Cả đạo diễn bộ phim cũng như Miu Lê, diễn viên chính, đều nhận được nhiều lời ngợi khen của khán giả cũng như những người làm nghề. Lý do ban tổ chức giải đưa ra để giải thích cho quyết định sự vắng mặt này là giải Cánh diều là giải thưởng của hội nghề nghiệp, đề cao tính sáng tạo, do đó sẽ không mời những phim Việt hóa kịch bản nước ngoài, trong khi đây là bộ phim làm lại từ tác phẩm điện ảnh của Hàn Quốc. Quy định thì phải tuân thủ và tất cả phim chuyển thể, lấy ý tưởng từ nước ngoài đều không được tham dự giải thưởng của Hội Điện ảnh Việt Nam.

“Cánh diều” chưa bay lên được

Cánh diều, giải thưởng thường niên của Hội Điện ảnh Việt Nam, từng được người trong nghề kỳ vọng là một trong những giải thưởng điện ảnh danh giá ở nước ta, thậm chí nhiều người còn ví đây là giải thưởng Oscar của điện ảnh Việt. Thế nhưng trên thực tế, giải thưởng này đang ngày càng mất đi sự hấp dẫn của mình bởi nhiều lý do. Năm nay, thay vì tổ chức vào dịp 15-3 nhân kỷ niệm Ngày Điện ảnh, giải thưởng Cánh diều lùi lại gần một tháng và dự kiến lễ trao giải sẽ tổ chức vào tối 20-4 tại Cung Hữu nghị, Hà Nội. Lý giải cho sự thay đổi này, lãnh đạo Hội Điện ảnh cho hay vì các đơn vị đăng ký phim gửi không đúng thời hạn nên ban tổ chức phải nới rộng thời hạn nhận phim sát ngày trao giải. Trên thực tế, tuy không nói ra nhưng nhiều người thừa hiểu sự đón nhận của khán giả đối với giải thưởng này cũng đang yếu dần cho dù những năm trước đó, sức hấp dẫn của nó cũng không cao. Điều này càng khó khăn cho công tác tổ chức khi kinh phí của hội không có nhiều, còn nhà tài trợ quay lưng.

Về thực tế buồn này, một đạo diễn cho hay giải Cánh diều bấy lâu nay chưa tạo được hiệu ứng khán giả bởi nhiều bộ phim trao giải không đến được với công chúng, không chỉ với thể loại hoạt hình, tài liệu mà ngay cả với phim truyện điện ảnh. Có những năm phim chưa ra rạp vẫn được trao giải khiến khán giả “ngơ ngác” không biết phim hay - dở thế nào. Chưa hết, chất lượng phim cũng khiến nhiều người ngao ngán. Rõ ràng liên hoan phim quốc gia tổ chức 2 năm/lần mà nhiều mùa còn “thất bát”, trong khi giải Cánh diều tổ chức thường niên, lại trong tình trạng phim Việt èo uột, không thể tránh khỏi tình trạng “vơ bèo gạt tép” cho hùng hậu về số lượng chứ chưa quan tâm nhiều lắm đến chất lượng phim dự giải.

Nỗ lực đưa phim dự giải đến gần khán giả

Tính đến lúc này, số lượng phim dự giải Cánh diều 2016 gồm 19 phim truyện, 22 phim truyền hình, 37 phim tài liệu... Để hâm nóng giải Cánh diều, Hội Điện ảnh đang nỗ lực đưa phim dự giải đến gần hơn với khán giả. ban tổ chức giải cho biết sẽ trình chiếu rộng rãi các phim tranh giải để khán giả có cái nhìn toàn cảnh hơn về điện ảnh Việt trong năm qua. Đây cũng là cách xóa dần định kiến giải thưởng đơn thuần chỉ mang tính chất tổng kết sau một năm, đơn thuần là trao giải cho có chứ không phải vì mục đích vinh danh những bộ phim có sự sáng tạo về mặt nghệ thuật…Tuy nhiên, để Cánh diều cất cánh thì không chỉ thế bởi còn rất nhiều việc để làm.

Hoàng Lan Anh