NS Kiều Mai Lý
NS Kiều Mai Lý

* Phóng viên: Ông nhà qua đời nhiều năm, được biết khi đó có nhiều người đàn ông đeo đuổi, muốn chắp nối để đi chung đoạn đường còn lại, nhưng vì sao bà từ chối?

- NS Kiều Mai Lý: Tôi quyết định khép cửa phòng khuê để sống vì con gái của tôi. Ông nhà tôi mất do bệnh, và tôi tin chắc không có ai bằng ổng. Sống hạnh phúc với gia đình, không gây phiền toái bất cứ điều gì cho vợ con. Nếu tôi bước thêm bước nữa, gặp người tử tế thì may mắn, còn không sẽ gây khổ lụy cho mình, cho con. Trước đây ông xã tôi - Nguyễn Văn Giỏi, công tác ở ngành vận tải, khi đã nghĩ hưu, lúc nào ông cũng chở tôi đi diễn. Năm tôi 23 tuổi, độ tuổi có rất nhiều ông chủ, cậu chủ giàu có theo đuổi. Vậy mà tôi vẫn “treo cao giá ngọc”, về hát cho đoàn Dạ Lý Hương, đêm nào cũng được nhiều người đàn ông tặng hoa, nhưng không nhận lời đi ăn tối với một ai. Số là má nuôi tôi khó lắm, đi đâu bà cũng dõi theo. Cho đến một hôm, tôi đi dự đám cưới cô bạn thân ở nhà hàng Kim Thành - Chợ Lớn. Trong bữa tiệc, có một ông khách cứ mon men đến làm quen. Đám bạn tôi liền cáp đôi. Bây giờ nhớ lại tôi thấy đúng là ông trời se duyên, kết nợ. Biết bao người ngỏ ý tôi không đáp lại. Chỉ nghe ổng mở miệng là tôi lập tức nhận lời, rồi ba tháng sau chúng tôi tiến đến hôn nhân. Tình nghĩa vợ chồng keo sơn, vững chắc. Không ai có thể thay thế ông ấy, khi ông ấy qua đời, tôi ở vậy để thờ chồng và nuôi con.

NS Kiều Mai Lý, Bảo Chung, Kim Ngọc trong vở Tình mẫu tử
NS Kiều Mai Lý, Bảo Chung, Kim Ngọc trong vở "Tình mẫu tử"

* Hạnh phúc của nghệ sĩ dễ bị tác động trước những "cơn bão không mùa". Bà có nghĩ như vậy?

- Đúng. Nhiều khi giận hờn vô cớ. Nghệ sĩ chúng tôi nhạy cảm lắm, dễ sinh chuyện nếu không hiểu tính nết của nhau. Hơn 50 năm chung sống, mối tình của chúng tôi càng trở nên nồng thắm. Thú thật, 5 năm đầu sống chung, một ngày vợ chồng tôi gây nhau 10 lần. Bởi vì ổng không thích tôi đi hát xa. Năm 1976, tôi sanh bé Hồng Đào (tên thường gọi ở nhà là Ngọc), tính tình cháu rất giống ổng. Tuy hai cha con không phải là người trong nghề nhưng rất yêu sân khấu và hiểu ý của tôi. Lúc ổng còn sống, thỉnh thoảng cũng góp ý, phê bình, khen ngợi vai diễn của tôi...lúc không ưng chuyện gì, hai cha con làm đồng minh, gây áp lực buộc tôi thay đổi cách diễn, cách viết kịch bản và cả việc đổi bạn diễn sau này. Những "cơn bão không mùa" có ập đến gia đình tôi, nhưng nó chỉ làm gợn lên những suy nghĩ, trăn trở để các thành viên trong gia đình tiếp tục lèo lái con thuyền hạnh phúc vững vàng hơn.


NS Kiều Mai Lý và con cháu trong ngày sinh nhật

NS Kiều Mai Lý và con cháu trong ngày sinh nhật

* Mối tình của bà đến bất ngờ như tiếng sét ái tình. Nhưng cũng gian nan lúc đầu đến với nhau?

- Lúc đầu ba má tôi đâu có chấp nhận. Tôi đấu tranh đến cùng, sẵn sàng ra ở riêng, nhờ nghề hát mà xây dựng hạnh phúc. Sau này khi có bé Ngọc, ông bà ngoại mới thương, chấp nhận chàng rễ, rước cháu về nhà chăm sóc. Ba má tôi lúc đó mới thương mến con rể như con ruột. Ông xã tôi chí thú làm ăn, vì thương vợ mà dồn hết tiền của lập gánh hát cho vợ đứng tên, sau năm 1975. Lúc đó, vợ chồng tôi nghĩ phải lập gánh để tạo công ăn việc làm cho gia đình hai bên. Gánh hát Tây Giang - Kiều Mai Lý hồi xưa nổi tiếng là gánh hát giữ nguyên tắc ký hợp đồng với nghệ sĩ , dù khi đó đất nước đã thống nhất. Ông xã tôi nói cứ học theo cách của ông bà bầu xưa như: Kim Chưởng, Mười Cơ, Bầu Thơ, Bảy Cao…để anh chị em nghệ sĩ có cộng tác với mình cũng yên tâm. Tình cảm vợ chồng càng thêm mặn nồng khi cả hai cùng nhìn về một phía. Tôi lo chỉ đạo nghệ thuật, ổng lo tài vụ, ngoại vụ kiêm kiểm soát, phát hành vé...Làm đủ công việc mà không một tiếng than, miễn đêm đêm nghe vợ ca sáu câu vọng cổ là quên hết cực nhọc.

NS Kiều Mai Lý, NSND Lệ Thủy và NS Phượng Liên trong vở Bên cầu dệt lụa
NS Kiều Mai Lý, NSND Lệ Thủy và NS Phượng Liên trong vở "Bên cầu dệt lụa"

* Nhưng nguyên nhân vì sao gánh hát tan rã?

- Sau 10 tháng gánh hát làm ăn khấm khá, đến cuối năm 1976, vì nhiều yếu tố khách quan như trời mưa, lại thêm qui chế đoàn đăng ký tỉnh nào thì hát trong tỉnh đó, không cho xuất sang tỉnh khác, vậy là thua lỗ trắng tay. Rồi qui chế yêu cầu đoàn tư nhân sáp nhập vào đoàn tập thể. Lúc đó ổng quẩn trí đòi tự tử. Tôi khuyên can: Người còn của còn, có đói rớt mồng tơi ông cũng phải sống với tôi và con. Bạn biết tại sao ổng nản dữ vậy không? Vì ổng nghĩ tôi sẽ đi theo con đường của một số nghệ sĩ có lối sống thực dụng: Tiền hết là tình hết, đường anh anh đi, đường tôi tôi đi. Trên thực tế tôi đâu phải là người như vậy, chính vì hiểu lòng nhau nên thương nhau nhiều hơn nữa.

* Nhiều người luôn xem tuổi tác có hợp nhau mới chung sống và làm ăn. Bà có như vậy không?

- Tôi tuổi Sửu, ổng tuổi Tý, hợp quá đi chứ...nhưng mà thú thiệt hồi đó đâu có coi tuổi. Tôi không tin dị đoan, lại sợ bói toán làm mình lo xa...đâm ra già. Sau này khi ổng yếu, mắt mờ, tôi không cho chở tôi đi hát mỗi đêm. Con gái tôi - cháu Ngọc hằng đêm làm tài xế chở mẹ đi diễn. Có khi hai mẹ con đi hát ở tận Lái Thiêu...Chút chút lại nghe ổng điện thoại hỏi tới nơi chưa...Tội nghiệp, lo xa lắm!...

NS Kiều Mai Lý và Bạch Long
NS Kiều Mai Lý và Bạch Long

* Ngày trước, lúc còn làm đào thương đã từng sánh đôi với nhiều ông kép nổi tiếng đào hoa, vậy lúc đó ông nhà có ghen? Bà có bao giờ xao động trước những lời đường mật nào đó?

- Chính vì ghen ổng mới bắt tôi diễn ở TP và không nhận sô tỉnh. Sau này ổng biết tính của tôi không phải gặp ai cũng thử yêu để tìm hương vị mới, ông ấy càng thương hơn. Riêng về những cuộc tình trên sân khấu ngày xưa, tôi luôn xem các anh kép như: Minh Cảnh, Hùng Cường, Phương Quang, Dũng Thanh Lâm...là người anh đồng nghiệp. Lời đường mật thì vẫn nghe rót đầy tai, nhưng trái tim tôi không hề xao động. Tôi nghĩ mình còn có mái ấm gia đình, làm gì để chồng con không bị mất mặt. Vãn hát, tôi lập tức về nhà...không la cà, tán gẫu. Ổng xã tôi cũng vậy, có bao giờ bỏ vợ đi đâu một mình. Chính vì luôn có đôi mà sóng gió cuộc đời không thể nhấn chìm chúng tôi.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp