NS Xuân Yến đang được điều trị tại BV Tâm Đức
NS Xuân Yến đang được điều trị tại BV Tâm Đức

“Bà khó thở và mê man, các bác sĩ đang dốc lòng điều trị” – NSƯT Kim Tử Long, con rể của nghệ sĩ Xuân Yến, cho biết.

Xuân Yến là một trong những nghệ sĩ gạo cội của sân khấu cải lương tuồng cổ, cùng thời với các nghệ sĩ: NSND Thanh Tòng, NSƯT Bửu Truyện, Trường Sơn, Ngọc Đáng, Thanh Thế, Bạch Lê, Thanh Loan, Bo Bo Hoàng... Bà là một trong những đào chánh của Đoàn Cải lương Tuồng cổ Minh Tơ từ thập niên 1960. Sau này, khi lớn tuổi, bà thể hiện những vai phụ, yểm trợ các nghệ sĩ trẻ là con cháu của gia tộc Bầu Thắng, Minh Tơ, Thanh Tòng.

NS Xuân Yến và NSND Bạch Tuyết
NS Xuân Yến và NSND Bạch Tuyết

Khán giả yêu thích phong cách diễn xuất mạnh mẽ, thông minh và vũ đạo quyết đoán của bà. Khi còn trẻ, bà nổi danh với các nhân vật bất hủ của bộ môn nghệ thuật này, những vai diễn được chuyển thể từ tác phẩm văn học nước ngoài như: Đào Tam Xuân, Phàn Lê Huê, Thần Nữ…

Sau này, trên sân khấu tuồng cổ Minh Tơ, bà đã diễn các vai: Ngô Quốc Thái (Lưu Bị cầu hôn Giang Tả), Mánh Tầm Phò (Tô Hiến Thành xử án ) Địch Thiên Kim (Xử án Bàng Quý Phi)... Gần đây, trong chương trình “Ba thế hệ về lại cội nguồn”, bà đã xuất hiện cùng với các nghệ sĩ cùng thời trong ca cảnh “Vinh danh Nghiệp tổ” do NSƯT Kim Tử Long dàn dựng.

NSND Kim Cương tâm sự: “Ba lần tôi tổ chức chương trình “Nghệ sĩ tri âm” đều có sự tham gia của nghệ sĩ Xuân Yến. Chị đã cùng với các nghệ sĩ như: Bo Bo Hoàng, Thanh Thế, Thanh Hoàng, Bạch Mai, Kiều Phượng Loan, Mỹ Chi… diễn ca cảnh “Chung Vô Diệm” hết sức ấn tượng. Cầu mong chị Xuân Yến sẽ sớm vượt qua cơn nguy kịch”.

NS Xuân Yến trong chương trình Ba thế hệ về lại cội nguồn
NS Xuân Yến trong chương trình "Ba thế hệ về lại cội nguồn"

Nghệ sĩ Trinh Trinh xúc động cho biết: “Mẹ của tôi còn nhiều tâm huyết với nghề. Bà luôn muốn truyền đạt kinh nghiệm diễn xuất, nhất là những vai đào võ, vì lúc còn trẻ, ông ngoại tôi là nghệ sĩ Minh Tơ đã dạy mẹ tôi rất nhiều. Nay, mẹ tôi muốn truyền lại cho các bạn trẻ nhưng rồi sức khỏe quá kém, lần này nhập viện cấp cứu làm cho chúng tôi rất lo”.

Nghệ sĩ Xuân Yến những năm sau này còn đứng ra tổ chức những xuất diễn cúng đình nhân mùa Kỳ Yên của nhiều hội đình tại miền Đông, miền Tây. Bà là người chủ trương mời các diễn viên xuất thân từ cuộc thi Chuông vàng vọng cổ tham gia biểu diễn những vở tuồng cổ. Bà từng nói phải tạo cơ hội để các bạn trẻ cọ xát với nghề và đa đạng hóa nhiều sở trường, từ đó mới thăng tiến nhanh.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp