Ở Huế, hẳn không mấy ai xa lạ với họa sĩ Nguyễn Duy Hiền, 44 tuổi, ngụ đường Lê Ngô Cát. Nhắc đến anh, người ta thường nhớ tới những bức tranh hoài niệm về một thời quá khứ đượm buồn nhưng lại toát lên sự lạc quan về cuộc sống tương lai.
Lập “quỹ đen” làm triển lãm
Sau hai lần lỡ hẹn vào năm 2006 và 2008 vì dịch SARS bùng phát và khủng hoảng kinh tế toàn cầu, Nguyễn Duy Hiền quyết thực hiện cuộc triển lãm tranh mà anh ấp ủ lâu nay nhân dịp Festival Huế 2010. Đây là triển lãm nghệ thuật cộng đồng nhằm tạo thu nhập cho khoảng 100 lao động địa phương từ việc bán tranh.
Trong không khí nhộn nhịp của Festival Huế 2010, trên con đường Lê Ngô Cát nằm ở phía Tây TP Huế, triển lãm nghệ thuật cộng đồng Phố tranh Festival cũng kịp khai mạc để phục vụ du khách. Đến đây thưởng lãm, hầu như mọi người đều phải trầm trồ ngạc nhiên trước công trình đồ sộ mới lạ của họa sĩ Nguyễn Duy Hiền.
Họa sĩ Nguyễn Duy Hiền và tác phẩm Dấu ấn hoàng kim tại triển lãm Phố tranh Festival
Phố tranh kỷ lục kéo dài 4 km với gần 3.000 bức. Trong đó, bức lớn nhất dài 25 m, cao 1,7 m; nhỏ nhất khoảng 0,3 m2 được họa sĩ Hiền vẽ bằng nhiều chất liệu như sơn mài, sơn dầu, giấy dó... Mỗi bức tranh được bố trí cách nhau 5 m đã tạo ra không gian sống động, hấp dẫn tại đường Lê Ngô Cát.
Nói về công trình này, họa sĩ Hiền tâm sự đó là ý tưởng của anh cách đây không dưới 20 năm. Để có được triển lãm tại Festival Huế 2010, ngoài sự giúp sức của hai nghệ sĩ trẻ ở TP Huế là Trần Hữu Nhật và Nguyễn Hoàng Việt, anh còn trải qua rất nhiều khó khăn. “Khó khăn nhất là nguồn kinh phí thực hiện vì đây là công trình đồ sộ, cần có khoản tiền lớn và có đủ 3.000 bức tranh” – họa sĩ Hiền cho biết.
Ngay từ khi mới có ý tưởng, cứ mỗi lần bán được tranh, Nguyễn Duy Hiền chỉ dám trích một khoản tiền nhỏ đưa cho vợ lo cuộc sống gia đình và con cái học hành. Phần còn lại, anh bỏ vào “quỹ đen” cá nhân với ý chí nung nấu thực hiện tâm nguyện của mình. Có lần, hết tiền mua gạo và chi tiêu trong gia đình, vợ anh lục tìm và lấy đi khoản tiền 700 USD từ “quỹ đen” của anh để trang trải cuộc sống.
Họa sĩ Nguyễn Duy Hiền bên tác phẩm Dòng sông đêm
Anh kể: “Phát hiện “quỹ đen”, vợ tôi cứ cật vấn tôi cất tiền riêng để làm gì. Nghe tôi bảo để dành tiền thực hiện triển lãm phố tranh, vợ tôi đã bật khóc. Cô ấy tỏ ra không ủng hộ ý tưởng của tôi vì muốn tôi dành dụm tiền bạc lo cho gia đình, sửa sang lại nhà cửa cho khỏi thấm dột mỗi khi mưa xuống. Tuy nhiên, sau khi nghe tôi nói rõ hơn về ý tưởng và ý nghĩa của cuộc triển lãm tranh, vợ tôi đã thay đổi cách nhìn và từ đó rất ủng hộ chồng”.
Nhờ “bước ngoặt” ấy, mọi khoản chi tiêu như tiền điện, nước, chợ búa, tiền con cái học hành... đều do một tay vợ họa sĩ nghèo này đảm nhận từ khoản thu nhập bằng nghề buôn bán. Số tiền họa sĩ Hiền kiếm được từ bán tranh đều được bỏ vào quỹ tiết kiệm dành cho cuộc triển lãm. Để đủ 60.000 USD, ngoài tiền dành dụm từ bán tranh, Nguyễn Duy Hiền còn phải vay mượn bạn bè, thế chấp nhà cửa ở ngân hàng để vay thêm gần 200 triệu đồng.
Giúp người nghèo
Sinh ra trong một gia đình truyền thống hội họa, dù có năng khiếu vẽ từ nhỏ nhưng vì hoàn cảnh khó khăn, sau khi tốt nghiệp THPT, Nguyễn Duy Hiền đành gác chữ nghĩa theo người làng lên rừng tìm trầm. “Bạn bè ai cũng hỏi tôi sao không thi vào trường nghệ thuật nhưng hồi đó kinh tế gia đình thiếu thốn, tranh vẽ bán không ai mua nên tôi không đi học” - Hiền tâm sự.
Bỏ nghề đi tìm trầm, Hiền lang bạt vào TPHCM tìm việc. Những ngày đầu, anh phải đi đạp xích lô để kiếm tiền cơm, ngủ thì vật vạ vỉa hè. Ba tháng sau, anh về lại Huế và tiếp tục đi vào rừng tìm trầm. Sau đó, Hiền theo bạn bè vào Quảng Nam đãi vàng, rồi ngược ra vùng mỏ Quỳ Châu - Nghệ An đào đá đỏ...
Về quê sau nhiều năm đeo đuổi giấc mơ đổi đời từ việc tìm trầm, đãi vàng, đào đá đỏ..., một buổi chiều, Nguyễn Duy Hiền cầm cọ và giấy ra ngồi trước lăng Tự Đức vẽ phong cảnh quê hương để giết thời gian. Nhưng bất ngờ, du khách nước ngoài đã xúm xít lại mua tranh của anh với giá 1-2 USD/bức. “Ngày đầu tiên, tôi bán tranh được gần 20 USD. Đến giờ, tôi vẫn còn nhớ như in cảm giác hạnh phúc khi bán được tranh. Tôi hạnh phúc vì khả năng nghệ thuật của mình đã được nhìn nhận, được nhiều người chú ý. Số tiền bán tranh tôi mở tiệc chiêu đãi bạn bè và họ đã ủng hộ tôi trở thành họa sĩ” – Hiền bộc bạch. Cuộc đời nghệ sĩ của Nguyễn Duy Hiền bắt đầu từ đó.
Một đoạn Phố tranh Festival của họa sĩ Nguyễn Duy Hiền trên đường Lê Ngô Cát
Theo họa sĩ, triển lãm Phố tranh Festival của anh mang tính cộng đồng rất cao vì tạo công ăn việc làm và thu nhập ổn định cho khoảng 100 lao động nghèo dọc tuyến phố Lê Ngô Cát. “Tuyến đường này hằng ngày có rất đông du khách ghé qua để vào tham quan lăng vua Tự Đức. Người dân khu phố sống nhờ nghề bán nhang và hàng lưu niệm. Ý tưởng phố tranh của tôi cũng xuất phát từ mục đích giúp những người này có thu nhập cao và ổn định hơn” - anh nói.
Nguyễn Duy Hiền cho biết sau khi phục vụ Festival Huế 2010, Phố tranh Festival vẫn sẽ tiếp tục được duy trì. Những người bán tranh cho anh được hưởng thù lao từ 10%-20% tiền bán tranh. Đổi lại, họ sẽ giúp họa sĩ Hiền giới thiệu, bán và bảo quản tranh của anh.
Chị Diệu Hương, chủ một cửa hàng lưu niệm trên đường Lê Ngô Cát, cho biết tranh của họa sĩ Nguyễn Duy Hiền rất thu hút du khách. Trung bình 2 ngày, cửa hàng của chị bán được 3 bức tranh. “Việc bán tranh cho họa sĩ Hiền đem lại cho chúng tôi thu nhập nhiều hơn trước” - chị Hương phấn khởi.
|
Cảm xúc từ hoài niệm Họa sĩ nguyễn Duy Hiền đã vẽ những bức tranh để triển lãm trong Phố tranh Festival trong suốt 20 năm. Đến xem triển lãm của anh, du khách không khỏi xúc động bởi những bức tranh miêu tả rõ nét về cuộc sống lam lũ, có khi đổi bằng máu và nước mắt. Họa sĩ Hiền cho biết nội dung của đa số những bức tranh đều khắc họa hoài niệm về quá khứ. Đó là kỷ niệm về cuộc sống, về những người bạn đã một thời cùng anh lam lũ mưu sinh ở giữa rừng thiêng nước độc, giữa bãi vàng hay dưới hầm mỏ đá đỏ.
Trong nhiều bức, họa sĩ Hiền dùng gam màu đỏ thay cho màu của những giọt máu của bạn anh đã đổ xuống vì cuộc mưu sinh. Suốt 2 năm lăn lộn ở vùng mỏ đá đỏ, hằng ngày, anh đã trải qua rất nhiều vất vả, cơ cực và cả sự hãi hùng khi chứng kiến cảnh giành giật nhau để mưu sinh. Nhiều bức trong Phố tranh Festival của anh là sự hoài niệm về cuộc sống đó.
“Tất cả tranh tôi vẽ đều xuất phát từ hình ảnh và những câu chuyện có thật trong cuộc đời mình. Trong quá trình cầm cọ vẽ, không biết bao lần tôi đã khóc vì hoài niệm về bạn bè và cuộc sống ngày xưa cứ hiện về. Những bức tranh này tôi không thể vẽ lại lần thứ hai” – Nguyễn Duy Hiền thổ lộ. |
và quét mã QR
Bình luận (0)