Nguyễn Quang Lập - ông chủ lò kịch bản

- Phóng viên: Từ nhóm Lưỡng Hà Song Thủy, thoắt cái chuyển thành Công ty Scripts chuyên sáng tác, sửa chữa biên tập, cung ứng kịch bản điện ảnh- truyền hình, giám đốc của công ty lại là nhà văn Nguyễn Quang Lập?

- Nhà văn Nguyễn Quang Lập: Nói ngay nhé, nếu chỉ vì cái tên Nguyễn Quang Lập thì chẳng có Scripts làm gì. Việc thành lập công ty là vì tương lai của các bạn trẻ thôi. Họ - 12 tác giả trong công ty - vốn là học viên khóa đào tạo biên kịch do Quỹ Ford tài trợ tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (Hà Nội) mà tôi tham gia giảng dạy. Kết thúc khóa học, họ lập nhóm Lưỡng Hà Song Thủy, dưới sự rèn nghề của tôi, họ đã sáng tác được 108 tập phim truyền hình (7 phim) và tất cả đều đã bán cho các đơn vị sản xuất. Khẩu hiệu của Scripts là “Chất lượng làm nên thương hiệu”.

- Giả thiết Scripts hay Lưỡng Hà Song Thủy nếu không phải dưới trướng Nguyễn Quang Lập thì liệu có nhanh chóng bán được “hàng” như thế?

- Không phải mẹ hát con khen hay, nhưng các nhân viên của tôi đều là người có năng lực thực sự. Tất nhiên, ban đầu cái tên Nguyễn Quang Lập cũng khiến các đơn vị sản xuất tin cậy hơn nhưng trên hết vẫn là chất lượng kịch bản mà chúng tôi tạo ra. Tôi không dạy các em viết kịch bản văn học (nói chính xác là một loại truyện vừa) như cách mà 80% các nhà biên kịch ở ta lâu nay vẫn và đang làm. Kịch bản của chúng tôi là cái để đem ra trường quay, dùng được ngay, đạo diễn không phải mất công sáng tạo lần 2. Cách làm của chúng tôi là lập nhóm. Với nhóm làm việc tương tác này, công việc sáng tác rất nhanh, hiệu quả. Đây là cách mà tôi đã học được của nhà biên kịch người Úc cách đây 22 năm khi tham gia vào dự án làm phim dài tập Gió qua miền tối sáng.

- Có dấu hiệu gì để nhận ra chất riêng của Scripts trong hàng loạt phim Việt đang được bắn lên sóng không?

- Tiêu chí sáng tác của Scripts là trẻ, ý tưởng lạ, phong cách thiên về trữ tình, hài hước- “món” mà các đài truyền hình, đặc biệt là các đài ở phía Nam đang rất chuộng. Để có đủ “hàng” cung ứng cho người mua, bên cạnh kịch bản do các tác giả trong công ty sáng tác, chúng tôi còn mua lại kịch bản của sinh viên để sửa chữa. Sinh viên viết khỏe lắm, lại có nhiều ý tưởng mới lạ, chỉ tiếc là họ thiếu một cấu trúc thống nhất và vốn sống nên kịch bản không dùng được. Tôi mua lại của họ khoảng 2 - 3 triệu đồng/kịch bản, sau đó sửa chữa, nâng cấp và bán lại cho các đài với giá 6 - 7 triệu đồng/tập kịch bản (vẫn giữ nguyên tên tác giả gốc). Trước khi có Scripts, tôi đã làm việc này, làm lặng thầm trong bóng tối. Rất nhiều kịch bản đã được lôi từ “sọt rác” ra. Sinh viên cần tiền, cần tạo một cái tên với nghề, còn chúng tôi cũng có lợi mà khán giả thì lại có nhiều “món” để xem - một việc làm tốt cho nhiều người thì tại sao lại không làm nhỉ. Chúng tôi cũng nhận sửa chữa kịch bản cho các hãng phim nếu họ có nhu cầu. Quyết tâm của tôi là sau 5 năm, khi Scripts đã trở thành một thương hiệu, tôi rút lui để các tác giả trẻ tự điều hành và phát triển công ty không liên quan gì đến cái tên Nguyễn Quang Lập nữa.

- Được biết, anh có tới 3 kịch bản đang bị “ngâm” ở Hãng phim Truyện Việt Nam từ nhiều năm rồi. Ngay kịch bản Đời cát cũng từng bị “bỏ xó” 3 năm trước khi được lôi ra để dựng thành phim đem lại tiếng vang cho điện ảnh nước nhà. Đắt hàng bên truyền hình nhưng điện ảnh thì xem ra Nguyễn Quang Lập vẫn chưa có duyên lắm?

- Ở ta lâu nay luôn kêu gào làm phim có chất lượng nhưng kết cục phim vẫn dở. Có rất nhiều lý do khiến phim dở nhưng có một sự thật đau lòng mà tôi nghĩ cần phải thay đổi nếu muốn phim hay đó là nâng cao năng lực thẩm định và trách nhiệm của các thành viên hội đồng duyệt kịch bản. Trước nay, có thể do năng lực thẩm định của một số thành viên hội đồng có hạn, không đánh giá đúng giá trị của kịch bản đáng làm phim. Mặt khác, vẫn đang tồn tại một kiểu duyệt theo móc ngoặc, quan hệ khiến những người có năng lực, có tâm huyết với điện ảnh nản.

- Nói vậy, thì ông không muốn Scripts liên quan gì đến điện ảnh?

- Ồ không. Nếu muốn có thương hiệu thì phải khẳng định được mình là một biên kịch điện ảnh. Làm truyền hình nhiều chưa chắc đã nổi, nhưng một bộ phim nhựa có giải là tác giả được biết đến ngay. Vì thế, kế hoạch của chúng tôi là mỗi năm Scripts phải có 1 kịch bản điện ảnh đặt lên bàn hội đồng duyệt và mục tiêu đặt ra cho mỗi tác giả thành viên trong công ty là 5 năm phải có 1 kịch bản điện ảnh. Bên cạnh kế hoạch sáng tác kịch bản điện ảnh, Scripts cũng lên kế hoạch tạo dựng một phòng sáng tác kịch bản sân khấu và tổ chức làm phim ngắn để thông qua việc sản xuất phim ngắn đào tạo các nhà biên kịch, đạo diễn, quay phim... chuẩn bị cho kế hoạch sản xuất phim điện ảnh và truyền hình sau này.