Viết trong thời dông bão, thơ phải mang không khí của bão dông. Huống chi nhà thơ lại là người trí thức thanh sạch, luôn cảm nhận không phải niềm đau nhức siêu hình mà là những vết thương có thật của đời sống:
Trên những cánh đồng khô bên những bãi sình lầy/ Một dòng nước mắt nào vừa tuôn chảy/ Một khuôn mặt nào nhăn nheo/ Một nụ cười nào khô héo/ Một trái bom nào đã nổ/ Trên trán em mùa xuân để tang/ Một cánh hoa nào vừa nở muộn màng/ Trong những khu vườn hoang/ Khi ngày sắp tắt. (Sáng mai chim hót, 1967).
Dù Cao Quảng Văn không thiếu những câu thơ hào sảng và tráng khí nhưng giọng điệu chung của thơ ông vẫn là giọng tâm tình, nhỏ nhẹ, hiền hòa như con người ông, đặc biệt trong những bài thơ gửi gắm ước mơ về một ngày mai trên đất nước:
Em ơi chiều nay gió về trên sông/Bồi hồi từng cơn lá rụng/ Mình anh lang thang trên đường vắng/Mơ hoài một tiếng sơn ca/ Trên những chiến trường đỏ lửa/ Mơ hoài một tiếng trẻ thơ reo vui/Một sớm mai bếp hồng thân ái. (Về vui đêm nay, 1971).
Gặp lại Cao Quảng Văn trong tập Những chân trời (NXB Thanh Niên, tháng 1-2011), người đọc dễ nhận ra thơ ông bây giờ đã hướng đến những chủ đề khác: tình yêu và hoài niệm, thời gian và ký ức, hạnh phúc và muộn phiền... Sau những trải nghiệm, thơ ông trở nên hàm súc hơn, nhiều khoảng trống hơn, nhất là xuất hiện những niềm hồ nghi, những câu hỏi:
Ai đã sống/Như đã ngàn năm sống/Với tin yêu/ Rồi thất vọng Tràn bờ?/Ngàn năm sau/Có còn gì lưu lại/ Hay chỉ/Niềm câm lặng trong thơ? (Câm lặng nỗi buồn).
Có vẻ như niềm tin của nhà thơ đã bắt đầu suy suyển khi thơ ông biết đến những con đường chồn chân mỏi gối và những bước chân ngập ngừng lo ngại:
Chân bước trên đường/Mà không biết về đâu/Những mắt nhìn chìm tan/Bóng tối/Ngày nhòa đêm giọt lệ chan/Nắng sớm/Mưa chiều sám hối. (Những chân trời)
Nhưng thật ra ông vẫn còn tin ở phép lạ của thời gian: Hàu ngậm cát sầu/ Năm tháng hóa trân châu... Rồi ông tự dặn lòng: Với kiên nhẫn – thời gian/ Dâu tằm xanh sẽ hóa thành lụa quý.
Một điều gì như là nghịch lý: Càng sốt ruột với thời gian, người thơ lại càng sống chậm như một cách níu giữ thời gian, để niềm bình thản không bị khuấy động và hồn người như tan loãng trong dòng sông ngừng không muốn chảy hay giữa buổi chiều đang dừng lại.
Thơ Cao Quảng Văn bây giờ là những đoản khúc mang nhịp điệu chậm rãi của những giọt mưa âm thầm, những tiếng gió nhẹ nhàng thổi qua kẽ lá, đôi lúc trùng lặp một âm hưởng u hoài. Nhưng trên cả nỗi hoài nghi và niềm hy vọng, trên cả nỗi sốt ruột hay bình thản trước thời gian, đó là tình yêu được giữ gìn trong ngôn ngữ của thơ ca. Giữ gìn thơ ca là giữ gìn tình yêu. Và giữ gìn được tình yêu là giữ gìn được tất cả:
Đời chậm hay mau. Thời gian vẫn thế. Trang sách tình yêu. Chữ có nhiệm mầu? Hãy giữ giùm anh. Thơ-chưa-nên-dòng. Cho năm tháng này còn xanh mắt trong. (Hãy giữ giùm anh).
và quét mã QR
Bình luận (0)