Những “phù thủy” trên sàn diễn

Sân khấu chuyên nghiệp TPHCM năm 2008 có được những tác phẩm từ kịch nói đến cải lương, được dàn dựng nghiêm túc và nâng cao giá trị thẩm mỹ là nhờ sự góp sức của một đội ngũ đạo diễn thuộc nhiều thế hệ. Trong đó nổi bật là 4 gương mặt, có thể nói là những “phù thủy” của sàn diễn sân khấu tại TPHCM.

Vũ Minh: Sáng tạo không mệt mỏi

Sân khấu kịch IDECAF luôn tự hào vì thời gian qua đã đào tạo và nâng đỡ nhiều đạo diễn trẻ tài năng, giúp họ có tác phẩm và lưu dấu tên tuổi trong lòng công chúng yêu kịch. Vũ Minh là một trong những đạo diễn đó: trẻ, sung sức, có gu dàn dựng rất riêng và là gương mặt nhiều năm liền được đề cử Giải Mai Vàng. Đạo diễn Ca Lê Hồng nhận xét: “Vũ Minh có sức trẻ và sự lắng nghe từ những góp ý, phê bình của đàn anh đi trước, nên hai vở diễn mà anh dựng trong năm qua được giới chuyên môn đánh giá cao. Vở Sát thủ hai mảnh của tác giả Lê Hoàng không phải là kịch bản dễ dàn dựng. Nếu không hiểu được tính triết lý sâu xa, ẩn chứa nhiều thông điệp về đời sống tinh thần, văn hóa, tình yêu và cả những chuyện rất riêng tư trong đời sống hôn nhân, thì khó mà dàn dựng hay. Vũ Minh có thừa thông minh để giải mã những cấu trúc phức tạp nhất trong kịch của Lê Hoàng. Vở Hợp đồng mãnh thú cũng vậy, tưởng sẽ khó vượt qua sự hụt hẫng khi mất đi một diễn viên Thanh Phương quá giỏi trong việc thâm nhập tính cách nhân vật mang nhiều trạng thái tâm lý khác nhau, nhưng Vũ Minh đã vượt qua và vở diễn này vẫn dẫn đầu danh sách ăn khách nhất hiện nay tại IDECAF. Tôi thích cách xử lý ánh sáng và nhạc nền trong vở của Vũ Minh”.

NSƯT Hoa Hạ: Cá tính và lãng mạn

Hoa Hạ

Mỗi năm, NSƯT Hoa Hạ lại tạo sự chú ý khác nhau trong dư luận khán giả và cả giới chuyên môn về sự năng động của mình. Năm qua, với hai lần chị ra quân và mang về dấu ấn đẹp, đó là vở Chiếc áo thiên nga (tác giả Lê Duy Hạnh, Hoàng Song Việt) và Chuyện tình Lan và Điệp (tác giả Loan Thảo), chị vẫn là người đạo diễn nặng nợ với sân khấu cải lương được công chúng yêu mến. NSND Huỳnh Nga nhận xét: “Hoa Hạ có một cá tính mạnh mẽ nhưng cũng đầy lãng mạn qua các vở chị dàn dựng. Bàn tay đạo diễn được thấy rõ nét nhất ở những khoảng lặng rất đẹp trong vở diễn, dù đó là sân khấu hoành tráng hay chỉ trong sân khấu hình hộp, dấu lặng trữ tình được cài đặt rất hợp lý, khiến người xem cảm xúc dạt dào và yêu các nhân vật trong vở”. Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Thái khẳng định: “Chất liệu mà Hoa Hạ mang vào bảng dựng của mình bao giờ cũng là sức nóng. Nhiệt độ đó lan tỏa đến diễn viên rồi truyền xuống khán giả một cách tất yếu khiến vở diễn đầy đặn cảm xúc, không thừa và cũng chẳng thiếu. Ưu điểm của Hoa Hạ là gợi ý trong cách dựng để diễn viên tiếp thu rồi sáng tạo, hiếm khi chị thị phạm vì không muốn làm mờ đi sáng tạo của người nghệ sĩ. Cải lương có Hoa Hạ nên đã có nhiều cải tiến mới, chị góp phần làm cho các khuôn mẫu cải lương trở nên mới hơn, dung nạp được kỹ thuật hiện đại để làm cho bộ môn này trẻ lâu. Chị là nữ đạo diễn có tâm và có tài”.

NSƯT Hồng Vân: Mát tay

Hồng Vân

Chị được xem là nữ đạo diễn nhạy bén với thị trường và có sự phán đoán cực kỳ chính xác về thị hiếu khán giả, nên các vở diễn tại Kịch Phú Nhuận đã gặt hái được nhiều thành công. Có người khắt khe cho rằng chính đời sống thị trường đã khiến NSƯT Hồng Vân ít có điều kiện chăm sóc cho nghề đạo diễn, thế nhưng ở mặt đối lập với ý kiến đó chị là một nhà quản lý dung hòa được tính nghệ thuật với tính thương trường, đồng thời dìu dắt nhiều diễn viên, đạo diễn trẻ vào nghề và lập nghiệp tại Kịch Phú Nhuận. NSƯT Bảo Quốc nhận xét: “Tôi may mắn được làm việc với Hồng Vân nhiều vở, nên tôi rất hiểu phong cách dàn dựng của Vân. Cô là một nữ đạo diễn chịu khó tìm tòi cái mới trong dàn dựng. Là một phụ nữ lại làm đạo diễn và công tác quản lý, Vân hơn hẳn nhiều đạo diễn khác ở chỗ biết đưa ra những nguyên tắc và thuyết phục người khác để nguyên tắc dàn dựng đó thăng hoa, phù hợp với tiêu chí của Kịch Phú Nhuận. Vở Nước mắt người điên là một đề tài mới lạ, khai thác sâu tâm lý của người phụ nữ trước sự hụt hẫng trong hôn nhân. Sẽ dễ rơi vào sự khô khan, khó xử lý nếu không đặt chính tâm trạng của mình vào đời sống nhân vật kịch, mà với Hồng Vân, đã dàn dựng thì lúc nào cũng như đốt cháy niềm đam mê của mình”.

Lê Thụy: Biết kết hợp tính dân tộc và hiện đại

Lê Thụy

Giải Chuông vàng vọng cổ do HTV tổ chức, có được thành công bước đầu là nhờ công lao đóng góp không nhỏ của đạo diễn Lê Thụy. Chính anh đã thiết kế những “tổng phổ”, kết hợp được tính dân tộc với những kỹ thuật hiện đại làm nên diện mạo riêng cho một chương trình thi tài, không rập khuôn. Tiến sĩ Phan Bích Hà, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Sân khấu Điện ảnh TPHCM, nhận xét: “Xem các đêm chung kết xếp hạng giải Chuông vàng vọng cổ 2008 do HTV tổ chức, tôi rất khâm phục sức sáng tạo của đạo diễn Lê Thụy. Với bố cục mang chủ đề Xuân, Hạ, Thu, Đông và Xuân, anh đã tạo nên những bức tranh rất lãng mạn, trữ tình, nâng cao tính thẩm mỹ cho bài vọng cổ qua phần thể hiện sinh động của các thí sinh và khách mời biểu diễn. Lê Thụy ăn cơm cải lương nhiều năm, “mắc nợ” cải lương cũng không kém, cho nên đây là công việc xuất phát từ tâm huyết góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống trong kho tàng nghệ thuật dân gian của người dân Nam Bộ”.