Nguyễn Văn Đ. (ngụ xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên) là nhân vật trong bức ảnh này với bộ dạng nhem nhuốc, tay giữ bao ni-lông đựng tiền, ánh mắt xoáy sâu vào ống kính.

Facebooker Linh Linh Lo viết: “Ở đây, ai cũng ghét nó, đi xin tiền hơn 7 năm nay, ngày nào cũng đến mấy khu đông người để xin tiền, không xin được thì chửi bới, dọa dẫm khiến người dân và khách du lịch khiếp hãi”.

Thực tế, ở đâu cũng có những thành phần như vậy. Nhưng đáng buồn là “xin đểu” dường như đã được xem như một cái nghề. Không ít người kiếm sống bằng cách trấn lột người khác.

Có hàng trăm bình luận kể tội cậu bé xin đểu. Cậu ta lang thang ở trung tâm thành phố, ai đến đấy cũng đã gặp, đều cho tiền rồi tránh xa cho yên chuyện mà không báo cho cơ quan chức năng. Và chính cách hành xử ấy đã góp phần làm cho các hành vi vi phạm pháp luật kiểu như vậy rộng “đất sống” hơn.

Ngược lại, cũng có không ít ý kiến cho rằng người dân ở đây quá vị kỷ. Cậu bé này đáng thương hơn đáng trách. Bởi vì thiếu sự giáo dục từ nhỏ nên cậu đã sa vào con đường hư hỏng. Đó là sự thiệt thòi đáng tội nghiệp. Những người từng tiếp xúc với cậu bé cho rằng cậu ta không đáng sợ...

Chúng ta đang sống trong một xã hội hiện đại, giáo dục phát triển, an sinh xã hội được đề cao, quyền con người được tôn trọng nhưng đâu đó vẫn còn nhiều trường hợp bị ghẻ lạnh, vô cảm bởi chính đồng loại của mình. Chưa biết cậu bé này sẽ nguy hiểm cho xã hội ra sao nhưng phải thấy ngay rằng sự xa lánh của cộng đồng là tác nhân khiến cậu ta chọn thái độ sống tiêu cực, bất cần. Và một ngày nào đó, hành vi vi phạm pháp luật có tính chất man rợ sẽ bột phát, làm sao tránh được?!

Tội phạm ngày càng trẻ hóa và đang gia tăng bất thường. Thời gian gần đây, chúng ta đã chứng kiến không ít vụ trọng án chấn động dư luận do các nghi phạm ở lứa tuổi thanh thiếu niên gây ra. Trong số ấy, nhiều vụ là hậu quả từ sự thiệt thòi về giáo dục, sự thiếu quan tâm của gia đình và xã hội. Thiếu kỹ năng sống, kém hiểu biết và ít trải nghiệm, lại bị bỏ mặc thì con đường từ cái thiện đến cái ác của thanh thiếu niên sẽ rất gần.

Lê Trọng Nghĩa