Vì sao Cục trưởng Cục Môi trường Hoàng Văn Thức bị khởi tố?

Trong vụ án sai phạm về quan trắc môi trường do Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Công an TP Hà Nội và Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp làm rõ, cơ quan điều tra đã khởi tố 74 bị can.

Trong đó, sai phạm tại Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc được xác định là nghiêm trọng nhất, bởi đây là đơn vị được giao quản lý các trạm quan trắc môi trường nước.

Tại Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án về các tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức, cùng với đó khởi tố 13 bị can. Trong đó, Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Văn Thức.

Theo nhà chức trách, các hành vi vi phạm được thực hiện đan xen, có sự cấu kết chặt chẽ giữa một số cán bộ nhà nước và doanh nghiệp nhằm thao túng hoạt động đấu thầu, trục lợi hàng chục tỉ đồng.

Kết quả điều tra xác định bị can Hoàng Văn Thức, thời điểm đó là Phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường cũ), sau khi sắp xếp tổ chức là Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng Trần Thị Minh Hương, Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc, hiện là Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường miền Bắc, đã chỉ đạo cấp dưới cung cấp thông tin nội bộ, tạo điều kiện cho liên danh Công ty Seiki và Công ty Toàn Cầu tiếp cận, chuẩn bị hồ sơ và tham gia đấu thầu từ rất sớm. Bị can Thức không chỉ dừng ở việc tạo điều kiện mà còn trực tiếp tham gia điều phối, dàn xếp để các doanh nghiệp liên danh với nhau nhằm hợp thức hóa năng lực, bảo đảm khả năng trúng thầu.

Cơ quan điều tra cho rằng lợi dụng quá trình triển khai các dự án lớn như Đầu tư xây dựng mạng lưới quan trắc môi trường không khí giai đoạn 1 và Nâng cấp hệ thống quan trắc môi trường giai đoạn 1, các đối tượng đã hình thành mối quan hệ "cộng sinh" giữa cán bộ quản lý và doanh nghiệp.

Với vai trò là người đứng đầu Ban Quản lý dự án, Cục trưởng Cục Môi trường Hoàng Văn Thức nắm quyền quyết định và trực tiếp chỉ đạo, định hướng toàn bộ quá trình đấu thầu.

Trong khi đó, Trần Thị Minh Hương được xác định là người tổ chức thực hiện, chỉ đạo cấp dưới cung cấp cho doanh nghiệp các thông tin nội bộ như danh mục thiết bị, cấu hình kỹ thuật, giá dự toán để tiếp cận từ sớm. Một trong những thủ đoạn then chốt của nhóm bị can là can thiệp sâu vào quá trình lập hồ sơ mời thầu.

Thông qua Công ty Deahan, doanh nghiệp nằm trong hệ sinh thái của Công ty Seiki, các đối tượng đã móc nối với đơn vị tư vấn để chỉnh sửa hồ sơ mời thầu theo hướng có lợi cho liên danh Công ty Seiki - Công ty Toàn Cầu.

Cơ quan điều tra làm rõ khi tổ chức mời thầu, bị can Thức đã chỉ đạo "cài cắm" tiêu chí để chỉ liên danh Công ty Seiki - Công ty Toàn Cầu có thể đáp ứng, như yêu cầu phải có giấy phép bán hàng từ hãng, đưa ra các thông số kỹ thuật đặc thù, đồng thời điều chỉnh tiêu chí đánh giá theo hướng phù hợp với năng lực của Công ty Seiki.

Những điều kiện này trở thành "hàng rào kỹ thuật", khiến các doanh nghiệp khác không thể tham gia hoặc không đủ điều kiện trúng thầu.

Từ việc dàn xếp này, cả 3 gói thầu lớn đều chỉ có liên danh Công ty Seiki - Công ty Toàn Cầu tham gia và trúng thầu, với tổng giá trị hơn 473 tỉ đồng.

Theo kết quả điều tra, ngay từ khi tiếp cận dự án, các doanh nghiệp đã chủ động "đặt vấn đề" với lãnh đạo. Theo đó, Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch Công ty Seiki, và Lê Đức Chiến, Chủ tịch Công ty Toàn Cầu, đã gặp nguyên Cục trưởng Thức và thống nhất chi 8% giá trị trước thuế của gói thầu để được tạo điều kiện trúng thầu. Do Công ty Toàn Cầu không đủ năng lực thực hiện độc lập, Hoàng Văn Thức đã chỉ đạo để doanh nghiệp này liên danh với Công ty Seiki nhằm hợp thức hóa hồ sơ.

Sau đó, bị can Thức tiếp tục chỉ đạo Trần Thị Minh Hương tạo điều kiện để liên danh này tham gia và trúng cả 3 gói thầu. Khi các gói thầu được thanh toán, các doanh nghiệp đã chi tiền "lại quả".

Theo cơ quan điều tra, Hoàng Văn Thức nhận tổng cộng khoảng 34,9 tỉ đồng, còn Trần Thị Minh Hương nhận khoảng 6,41 tỉ đồng. Ngoài ra, một số cá nhân khác cũng được chi tiền để tạo điều kiện trong quá trình thực hiện dự án. Các khoản tiền này được chuyển nhiều lần, bám theo tiến độ thanh toán hợp đồng nhằm tránh bị phát hiện.