Không đưa lao động sang Nga bằng mọi giá

* Phóng viên: Báo Người Lao Động ra ngày 25 và 26-8 thông tin 14 lao động của Công ty TNHH một thành viên Cung ứng nhân lực và Dịch vụ dầu khí (Petromanning) bị bỏ rơi ở Nga và 36 lao động của  Trung tâm Hợp tác lao động với nước ngoài thuộc Tổng Công ty Thép VN về nước trắng tay.  Vụ việc sẽ được giải quyết ra sao?

- Ông Đào Công Hải: Chúng tôi đang chỉ đạo các doanh nghiệp (DN) rốt ráo giải quyết vụ việc. Nếu tình hình căng thẳng, cán bộ phòng thanh tra và phòng quản lý lao động của cục cũng sẽ được cử xuống can thiệp, hỗ trợ thương thảo. Cái khó ở đây là DN phái cử và người lao động (NLĐ) chưa thống nhất với nhau về thanh lý hợp đồng. Một bên thì đòi bồi thường cao, còn một bên đưa ra mức thấp hơn... Về chủ trương, việc giải quyết phải đúng luật, trên cơ sở hợp đồng cam kết giữa hai bên. Nếu là rủi ro ngoài ý muốn, NLĐ nên chia sẻ với DN; ngược lại, DN phải giải quyết trên cơ sở bảo đảm các quyền lợi hợp pháp và chính đáng của NLĐ, không để vụ việc tranh chấp kéo dài.

*  Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến gần đây Nga trở thành thị trường có nhiều rủi ro đối với NLĐ?

- Thời gian qua, do tác động của suy thoái kinh tế, nhiều nhà máy của Nga gặp khó khăn, NLĐ thiếu việc làm, bị nợ lương, chậm lương. Điều này dẫn đến tranh chấp, bất đồng và hậu quả là một số lao động phải về nước trước hạn. Nhưng còn lý do khác là việc tìm kiếm đơn hàng, lựa chọn đối tác, ký kết hợp đồng của DN chưa tốt. Chúng tôi rất băn khoăn vì đa phần DN phái cử của VN ký hợp đồng với đối tác là những ông chủ người Việt ở Nga và các vụ rủi ro của lao động ở Nga đều liên quan đến đối tác người Việt. Nhìn chung, đối với những ông chủ người Việt ở Nga, khả năng giải quyết rủi ro, sự cố  kém do khả năng tài chính hạn chế. Chưa kể, quan hệ chủ - thợ, vấn đề việc làm, chuyển đổi việc làm, trả lương... cũng rất phức tạp.

Lao động do Trung tâm Hợp tác lao động với nước ngoài (Tổng Công ty Thép VN) đưa
sang Nga làm việc bị rủi ro về nước đòi giải quyết quyền lợi. Ảnh: N. Quyết

* Các DN đã làm hết trách nhiệm của mình trong việc can thiệp giải quyết rủi ro cho NLĐ hay chưa?

- Hiện chưa có DN nào mở văn phòng đại diện để quản lý lao động đang làm việc ở Nga. Ban quản lý lao động VN tại Nga cũng chưa có. Trong tình hình trên, khi có vấn đề xảy ra, DN phải đưa cán bộ sang giải quyết ngay vụ việc; nếu bỏ mặc NLĐ sẽ bị xử lý nghiêm. Về cơ bản, hầu hết các trường hợp lao động bị rủi ro ở Nga thời gian qua đều được giải quyết kịp thời, lao động được đưa về nước an toàn và phần đông đều đồng ý thanh lý hợp đồng.

*  Tuy vậy, rủi ro đối  với lao động VN ở Nga vẫn đáng lo ngại. Có  ý kiến cho rằng nên dừng đưa lao động sang thị trường này…

- Mọi việc phải xem xét kỹ lưỡng. Nhưng cũng cần khuyến cáo là chúng ta không đưa lao động sang Nga bằng mọi giá. Quan điểm của chúng tôi là nếu hợp đồng không tốt, không được thẩm định kỹ; các điều khoản về việc làm, lương, thu nhập... không rõ ràng thì dứt khoát không cho đưa lao động sang Nga. Tôi nhấn mạnh là nếu hợp đồng không tốt thì nhất quyết không cho đưa lao động sang Nga.