Đồng Nai - "thủ phủ" những cây cầu chờ sập

“Cầu sập là cầm chắc cái chết”

“Sợ nhất là vào giờ cao điểm buổi sáng, xe nối đuôi nhau thành hàng dài từ đầu cầu phía Đồng Nai đến tận ngã ba Tân Vạn” - anh Nguyễn Dũng, tài xế lái xe hợp đồng du lịch tuyến Phan Thiết - Sài Gòn thường xuyên qua cầu Đồng Nai nói. “Nghĩ gở, chứ lỡ cầu có sập, cầm chắc cái chết!”.

Lời bộc bạch của anh Dũng quả không ngoa. Chúng tôi đi bộ trên lề bộ hành và đứng giữa cầu Đồng Nai để "mục sở thị" cảm giác của người lái xe này. Một chiếc container từ ngã ba Tân Vạn chạy đến. "Rầm! Rầm! Rầm!". Chiếc cầu rung rinh, lắc võng khi chiếc container lần lượt chạy qua từng nhịp cầu. Tiếng va đập giữa xe và mặt cầu kêu vang chát chúa. Thử chui xuống gầm cầu, chúng tôi càng cảm nhận độ rung của cầu càng dữ dội.

Nối phía Đông TPHCM với các tỉnh Đông Nam Bộ, miền Trung và miền Bắc, cầu Đồng Nai đã xuống cấp trầm trọng từ nhiều năm nay. Cầu Đồng Nai có chiều dài 453,9m, cầu được thiết kế phần xe chạy 16m với 4 làn xe; lề bộ hành hai bên rộng 3,6m, được xây dựng cách đây 43 năm tại km 1872 + 579 tuyến QL1A, là nơi tiếp giáp của TPHCM, Bình Dương và Đồng Nai.

Theo kết luận kiểm định thử tải năm 2003 của cơ quan chức năng, tải trọng cho phép qua cầu là 27,3 tấn với khoảng cách giữa các xe theo chiều dọc cầu là 15m. Và cũng theo đánh giá của Sở GTVT tỉnh Đồng Nai: Mật độ phương tiện lưu thông hằng ngày qua cây cầu này rất lớn. Mỗi ngày, có đến 47 ngàn ô tô, gần 100 ngàn xe mô tô và hơn 800 các loại xe khác lưu thông trên cầu này. Tình trạng ùn tắc giao thông trên cầu xảy ra liên tục. Số lượng xe thường xuyên trên cầu từ 90-113 xe.

Cầu thường xuyên ùn tắc giao thông nhưng không thấy nhân viên trực gác cầu.

Hiện nay, ý thức được khả năng cầu Đồng Nai có thể sập bất cứ lúc nào, tải trọng xe cho phép qua cầu Đồng Nai giới hạn ở mức dưới 25 tấn với khoảng cách xe trước cách xe sau 30m. Trên thực tế, theo quan sát của PV, ngày 6-8, xe cộ nối đuôi nhau từ 4-5m. Thậm chí vào giờ cao điểm, xe sau cách xe trước khoảng chừng nửa mét. Đứng trên mặt cầu, cảm nhận rõ rệt cầu đang rung, lắc mạnh.

Tải trọng xe được phép qua cầu là 25 tấn tuy nhiên có rất nhiều xe chở container từ cảng Đồng Nai và khu vực cụm cảng tại TP.HCM vận chuyển hàng hóa ra miền Trung, miền Bắc đi qua đây.

Thế nhưng, có mặt ở cây cầu này suốt cả giờ cao điểm buổi sáng và buổi chiều, PV không hề thấy đội ngũ trực gác cầu. Tại tháp canh nằm bên đường, cửa khóa chặt, không có người đứng gác. “Thỉnh thoảng mới có mấy chú mặc áo vàng đứng trên đó thôi” - dì Tư bán khẩu trang, mũ nón bên đường cho biết.

Cầu Đồng Nai nhìn từ dưới gầm cầu.

Đáng lo ngại hơn là tuy cầu Đồng Nai có thời gian sử dụng trên 40 năm nhưng hàng năm số lượng phương tiện qua lại cầu tăng lên hàng chục ngàn. Theo ông Võ Văn Một, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, khi sự cố xảy ra thì rất khó xử lý. Ông Một đề nghị cho phép xây thêm một cầu Đồng Nai mới song song với cầu Đồng Nai cũ để hạn chế ùn tắc giao thông như hiện nay và sớm cho lập dự án thực hiện trong năm 2007- 2008, nguồn vốn đầu tư của Bộ GTVT.

Cầu mới: Còn xa!

Không riêng gì cầu Đồng Nai, cầu Hóa An nằm trên tuyến QL1K, một trong những cửa ngõ từ các tỉnh vào TP Biên Hòa cũng có nguy cơ sập. Cầu Hóa An được xây năm 1970, có chiều dài 802m, rộng 10,6m với 26 nhịp. Trong chiến tranh, cầu đã bị bom Mỹ đánh sập một nhịp. Sau đó được sửa chữa lại nhưng tải trọng dành cho xe qua lại không còn như thiết kế ban đầu.

Vào giờ cao điểm, cầu Hóa An oằn mình chịu tải gấp 2-3 lần so với tải trọng cho phép là chuyện bình thường. Xe container, xe ben, xe tải vào ra các khu công nghiệp thường xuyên khiến cây cầu này rệu rã thấy rõ. Thống kê của cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai cho biết trung bình mỗi ngày có khoảng 7.500 xe ô tô, hàng chục ngàn xe mô tô và các loại xe khác lưu thông qua cây cầu này.

Cầu La Ngà nằm trên QL20, thuộc xã La Ngà, huyện Định Quán (Đồng Nai), tuyến đường huyết mạch nối với các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam Bộ cũng đang trong tình trạng tương tự.

Hiện cầu La Ngà đã bị gãy hai dầm ngang giữa nhịp cầu 1 và 2 khiến cầu bị nứt nhiều nơi. Khi mới đưa vào sử dụng, tải trọng cho phép qua cầu là 25 tấn tuy nhiên do hư hỏng, cầu đã giảm tải xuống còn 10 tấn. Nhưng với lượng xe qua lại cầu từ 15-20 ngàn xe/ngày, kể cả xe vượt tải trọng thì khả năng sập cầu La Ngà là điều có thể dự đoán được.  

Với thực trạng trên, UBND tỉnh Đồng Nai đã đề nghị Bộ GTVT hỗ trợ xây dựng dự án cầu đường quận 9 TPHCM - Nhơn Trạch (Đồng Nai).

Theo UBND tỉnh Đồng Nai, việc đầu tư xây dựng tuyến đường này sẽ góp phần phát triển mạng lưới giao thông, cải thiện một phần giao thông cửa ngõ phía đông TP Biên Hòa rút ngắn thời gian từ TP.HCM đi sân bay Long Thành, cảng biển Vũng Tàu và các khu công nghiệp dọc QL51. Đồng thời, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, mà trung tâm là tam giác TPHCM - Đồng Nai - Nhơn Trạch (Vũng Tàu).

Trong thời gian qua, các đợt xúc tiến đầu tư tại nước ngoài cũng như tiếp đón các nhà đầu tư đến Việt Nam, tỉnh Đồng Nai đã chủ động giới thiệu dự án để kêu gọi các nhà đầu tư tham gia. Tuy nhiên, do dự án có nguồn vốn đầu tư lớn nên đến thời điểm hiện nay vẫn chưa có nhà đầu tư nào tham gia thực hiện dự án theo hình thức BOT.