Xôi Lạc TV: Bước trượt dài 10 năm phát sóng lậu

Từ một kênh phát trực tiếp các trận bóng đá quốc tế, Xôi Lạc TV dần phát triển thành một hệ sinh thái website phát sóng nhiều môn thể thao lớn trên thế giới. Hoạt động của hệ thống này gây nhiều tranh cãi liên quan đến bản quyền truyền hình và bị ngành chức năng theo dõi từ lâu, trước khi "hốt gọn" vào đầu tháng 3-2026.

Khởi đầu từ bóng đá quốc tế

Theo nhiều nguồn thông tin chưa được kiểm chứng, Xôi Lạc TV bắt đầu xuất hiện trên Internet khoảng năm 2016. Lần xuất hiện đầu tiên được ghi nhận của nhóm này là trận chung kết UEFA Champions League 2016, thời điểm mà tại Việt Nam không có đơn vị truyền hình nào sở hữu bản quyền phát sóng.

Sau đó, Xôi Lạc TV tiếp tục phát trực tiếp nhiều trận đấu trong khuôn khổ Euro 2016, chủ yếu thông qua các nền tảng mạng xã hội như YouTube và Facebook. Thời điểm đó, tính năng livestream trên các nền tảng này còn mới nên việc kiểm soát nội dung chưa chặt chẽ.

Trong các buổi phát trực tiếp, hai bình luận viên có biệt danh "Batman" và "Captain" chịu trách nhiệm tường thuật trận đấu. Video thường được phát lại từ nguồn truyền hình nước ngoài rồi truyền trực tiếp miễn phí cho người xem, với chất lượng khá cao, thậm chí đạt độ phân giải Full HD.

Sự phổ biến của Xôi Lạc TV tăng mạnh trong các dịp diễn ra sự kiện thể thao lớn. Theo dữ liệu tìm kiếm trên Internet, trong thời gian diễn ra 2018 Asian Games, từ khóa "Xôi Lạc TV" từng nằm trong nhóm được tìm kiếm nhiều nhất tại Việt Nam.

Thời điểm đó, khi Việt Nam chưa mua được bản quyền truyền hình ASIAD, website này đã phát trực tiếp các trận đấu của đội tuyển bóng đá nam U23 Việt Nam. Lượng truy cập đạt từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu lượt xem mỗi ngày, với khoảng hơn 100.000 người truy cập cùng lúc vào những trận đấu lớn.

Theo các chuyên gia công nghệ, để duy trì lượng truy cập lớn như vậy, hệ thống phải sử dụng hạ tầng máy chủ đặt ở nước ngoài, kết hợp với mạng phân phối nội dung (CDN). Tên miền được đăng ký qua dịch vụ quốc tế và trỏ về máy chủ đặt tại Mỹ.

"Hệ sinh thái" website Xôi Lạc TV

Sau khi việc phát trực tiếp trên mạng xã hội bị siết chặt, nhóm vận hành Xôi Lạc TV chuyển hướng sang xây dựng các website riêng để phát sóng. Một trong những tên miền quen thuộc là xoilac.tv.

Từ nền tảng ban đầu, hệ thống dần phát triển thành mạng lưới website liên kết với nhau, trong đó có nhiều trang được cộng đồng mạng biết đến như Thapcam TV, Vebo TV, 90phut TV, Cakeo TV, Banhkhuc TV hay Tiengruoi TV… 

Các trang này thường chia sẻ nguồn phát, cung cấp nhiều đường link dự phòng cho cùng một trận đấu. Khi một website bị chặn hoặc gặp sự cố, người xem có thể chuyển sang các trang khác trong cùng hệ thống để tiếp tục theo dõi trận đấu.

Ngoài việc phát trực tiếp, nhiều website còn đăng tải lịch thi đấu, tin tức thể thao và các chương trình bình luận trước trận. Không chỉ có vậy, từ chỗ ban đầu nội dung chủ yếu xoay quanh các giải bóng đá lớn như Premier League, La Liga hay Serie A, Xôi Lạc TV dần mở rộng sang nhiều môn thể thao khác.

Người xem có thể theo dõi các sự kiện lớn như Thế vận hội mùa hè, Asian Games, Olympic mùa Đông hay các giải quần vợt thuộc hệ thống Grand Slam, cùng với nhiều môn thể thao khác như bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông.

Một đặc điểm khiến Xôi Lạc TV trở nên quen thuộc với nhiều khán giả là phong cách bình luận khá "đời thường", dễ nhập tâm với đại bộ phận người xem. Không ít bình luận viên của hệ thống này được tuyển chọn từ cộng đồng mạng, nhiều người có trình độ học vấn cao, sở hữu giọng nói tốt và đam mê bóng đá.

Theo một số thông tin được chia sẻ trên các diễn đàn, nhóm vận hành Xôi Lạc TV từng đăng thông báo tuyển bình luận viên trực tuyến, yêu cầu ứng viên có kiến thức bóng đá, khả năng nói lưu loát và thiết bị thu âm cơ bản. Sau khi được chọn, các bình luận viên sẽ tham gia tường thuật trực tiếp các trận đấu phát trên hệ thống.

Nhờ vậy, nhiều trận cầu lớn thu hút hàng chục nghìn lượt xem cùng lúc, tạo nên bầu không khí sôi động không khác nhiều so với truyền hình chính thống. 

Khi bị bắt, bình luận viên có nickname "Người Thỏ" cho biết thu nhập từ việc bình luận mỗi trận đấu bóng đá vào khoảng 300.000 đồng và mỗi tháng, một BLV có thể đảm nhận từ 25-30 trận.

Thách thức và sự trừng phạt

Sau thời gian dài hoạt động gây tranh cãi về vấn đề bản quyền, hệ thống này trong vài năm qua đã trở thành mục tiêu truy quét của cơ quan chức năng. Ngày 5-3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an họp báo về việc tổ chức truy quét, triệt phá đường dây vận hành hệ thống Xôi Lạc TV tại Hà Nội.

Cùng với việc khởi tố hơn 30 bị can liên quan vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; tổ chức đánh bạc và đánh bạc trên hệ thống "Xôi Lạc TV", CQĐT đã truy vết, kê biên khối tài sản khoảng 300 tỉ đồng liên quan đường dây này bao gồm nhiều máy móc, thiết bị kỹ thuật, có liên quan đến việc vận hành của đường dây này.

Động thái trên được xem là bước đi mạnh tay nhằm xử lý tình trạng phát sóng thể thao trái phép trên Internet, vốn đã tồn tại trong nhiều năm và gây ảnh hưởng đến thị trường bản quyền truyền hình tại Việt Nam.

Vụ việc cũng cho thấy cuộc chiến chống vi phạm bản quyền nội dung số đang ngày càng được siết chặt, trong bối cảnh các sự kiện thể thao lớn trên thế giới ngày càng có giá trị thương mại cao và thu hút lượng người xem khổng lồ.