Yêu thương luôn cần thêm sự thấu hiểu

Kết hôn được gần 3 năm, chị T.M.A (32 tuổi, ngụ phường Tây Thạnh, TP HCM) vẫn sống cùng cha mẹ chồng trong căn nhà 3 thế hệ. Lúc mới cưới, chị xem đây là lựa chọn hợp lý bởi vợ chồng chưa tích lũy đủ tiền mua nhà riêng. "Ba mẹ chồng rất thương con cháu, sẵn sàng hỗ trợ mọi việc. Nhờ vậy, vợ chồng tôi tiết kiệm được chi phí sinh hoạt" - chị M.A kể.

Bài toán không chỉ là tiền bạc

Thế nhưng, những va chạm nhỏ trong sinh hoạt dần nảy sinh. Chẳng hạn vợ chồng chị muốn dành tiền tiết kiệm để mua nhà, ông bà lại muốn sửa sang thêm một số hạng mục trong nhà. Có lúc bạn bè ghé chơi, chị rất ngại vì sợ làm phiền người lớn. Điều khiến chị áp lực nhất là cảm giác thiếu không gian riêng. Vợ chồng giận nhau cũng khó tìm nơi để nói chuyện. Nhiều khi chỉ là vài câu góp ý của người lớn về cách nuôi dạy con hoặc chi tiêu trong gia đình cũng khiến người trẻ chạnh lòng. "Không ai sai, chỉ là mỗi thế hệ có cách nghĩ khác nhau. Người lớn muốn tốt cho con cháu, còn người trẻ lại muốn được tự quyết cuộc sống của mình" - chị M.A chia sẻ.

Với nhiều người trẻ, sống chung cha mẹ sau cưới đồng nghĩa với việc phải thích nghi với một hệ thống quy tắc đã được định hình qua năm tháng. Ở góc độ khác, nhiều bậc cha mẹ cũng có những tâm tư riêng. Họ mong muốn tiếp tục duy trì nếp sống quen thuộc trong chính ngôi nhà của mình nhưng sự xuất hiện của một thành viên mới kéo theo sự xáo trộn trong sinh hoạt. Phần lớn mâu thuẫn không xuất phát từ những vấn đề lớn mà từ những khác biệt rất đời thường. Khi các thành viên không trao đổi thẳng thắn, những bức xúc nhỏ có thể tích tụ và tạo thành khoảng cách.

Ông N.V.H (64 tuổi, phường Bảy Hiền) từng nhiều lần chạnh lòng khi con dâu cho rằng mình can thiệp quá sâu vào cuộc sống riêng của các con. "Tôi chỉ muốn giúp đỡ vì thương con cháu nhưng đôi khi góp ý một câu lại bị hiểu là áp đặt. Người lớn tuổi cũng có lúc thấy tủi thân vì cảm giác mình không còn được cần đến" - ông H. chia sẻ.

Tôn trọng lẫn nhau

Dù tồn tại không ít trở ngại, song nhiều gia đình vẫn duy trì được cuộc sống nhiều thế hệ hòa thuận trong nhiều năm. Điểm chung của họ là sự tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau.

Điển hình như vợ chồng anh Thành Nam (35 tuổi, phường Long Bình) đã sống chung với cha mẹ gần 7 năm. Theo anh, bí quyết quan trọng nhất là xác định rõ ranh giới trong gia đình. "Tôi luôn là người đứng giữa để dung hòa. Chuyện của vợ thì tôi nhẹ nhàng trao đổi với cha mẹ, còn điều cha mẹ chưa hài lòng, tôi giải thích để vợ hiểu. Nếu những khúc mắc nhỏ không được xử lý kịp thời thì dễ dẫn đến hiểu lầm" - anh Nam nói.

Theo ThS tâm lý Trần Hiền Mai, người con đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kết nối các thế hệ. Không ít trường hợp mâu thuẫn mẹ chồng - nàng dâu bắt nguồn từ việc người chồng né tránh trách nhiệm hoặc thiếu kỹ năng giao tiếp. Bên cạnh đó, việc tôn trọng không gian riêng của nhau cũng rất cần thiết. Dù sống chung một mái nhà, mỗi gia đình nhỏ vẫn cần có khoảng không riêng để duy trì sự độc lập và tự chủ.

"Cha mẹ nên hạn chế can thiệp quá sâu vào những quyết định thuộc phạm vi của vợ chồng trẻ như cách chi tiêu, nuôi dạy con hay kế hoạch tương lai. Ngược lại, con cái cũng cần trân trọng những đóng góp, hy sinh và kinh nghiệm sống của cha mẹ thay" - bà Hiền Mai khuyến nghị.

Theo bà Hiền Mai, một yếu tố khác thường bị xem nhẹ là sự chia sẻ trách nhiệm tài chính và việc nhà. Không ít mâu thuẫn phát sinh khi các bên có cảm giác mình đang gánh vác nhiều hơn. Sự rõ ràng ngay từ đầu trong việc chia sẻ chi phí sinh hoạt, chăm sóc con cái hay phân công công việc nhà sẽ giúp hạn chế những hiểu lầm, suy diễn không đáng có.

Trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng cao, việc sống chung với cha mẹ nhiều khả năng vẫn sẽ là lựa chọn của không ít cặp vợ chồng trẻ trong thời gian tới. Đây không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là câu chuyện về kỹ năng ứng xử và nghệ thuật giữ gìn các mối quan hệ gia đình. "Thành công của một cuộc hôn nhân không nằm ở việc sống chung hay sống riêng, mà ở cách các thành viên đối xử với nhau mỗi ngày. Khi có sự tôn trọng, lắng nghe, một mái nhà nhiều thế hệ có thể trở thành điểm tựa vững chắc cho tất cả. Ngược lại, nếu ai cũng muốn bảo vệ cái tôi của mình, khoảng cách giữa các thế hệ sẽ ngày càng lớn dù sống chung dưới một mái nhà" - ThS xã hội học Nguyễn Mai Anh lưu ý.