Ngày 19-5, lãnh đạo Công an quận 6 (TP HCM) cho biết đã nhận được đơn của anh Đỗ Văn Hùng (SN 1990) tố giác những tài khoản Facebook có hành vi xâm phạm hình ảnh đời tư cá nhân và vu khống anh là nghi can giết người trong vụ án Hồ Duy Hải mà dư luận đang quan tâm.

Trong đơn, anh Hùng đề nghị cơ quan điều tra xác minh, khởi tố những cá nhân, tổ chức sử dụng hình ảnh cá nhân để vu khống anh nhằm mục đích xấu; buộc phải gỡ bỏ bài viết, cải chính và bồi thường tổn thất về tinh thần cũng như giá trị về quyền cá nhân.

Tai bay vạ gió sau 1 đêm

Đỗ Văn Hùng kể sáng 9-5, anh nhận tin nhắn từ bạn bè cho biết có nhiều tài khoản Facebook lấy hình ảnh của anh chú thích là Nguyễn Văn Nghị, từng là nghi can trong vụ án giết 2 nữ nhân viên Bưu điện Cầu Voi (tỉnh Long An).

Ban đầu, anh Hùng nghĩ chỉ là sự nhầm lẫn nhưng sau đó, những hình ảnh gia đình anh được phát tán một cách có hệ thống, thông tin sai sự thật làm ảnh hưởng nặng nề đến cả nhà. Chủ nhân các tài khoản Facebook chủ yếu ghi sống ở Thái Lan, Mỹ và Canada, chia sẻ vào các hội nhóm có đông lượt theo dõi. Họ bịa đặt anh Hùng đã phẫu thuật thẩm mỹ, thay tên đổi họ.

"Tôi lo lắng cho sự an toàn của cá nhân cũng như người thân nếu thông tin sai lệch không được dập tắt kịp thời. Vì vậy, tôi yêu cầu công an nhanh chóng vào cuộc để bảo vệ tôi cũng như ngăn chặn những thông tin bịa đặt thiếu kiểm chứng đang được phát tán trên mạng" - anh Hùng nói.

Đây không phải lần đầu tiên một cá nhân bỗng dưng "nổi tiếng" và bị cư dân mạng chửi bới, hăm dọa. Trước đây, không lâu, trên mạng xuất hiện hình ảnh một bác bảo vệ già mất việc bị chủ nhà trọ đánh đuổi trong mùa dịch Covid-19 khi không đóng đủ tiền ở trọ. Lập tức, những "thẩm phán online" đã mạt sát, đòi "xử" chủ nhà trọ trên đường Bến Vân Đồn (quận 4, TP HCM). Trước tình hình này, anh Thảo, chủ nhà trọ, phải liên hệ khắp nơi để thanh minh, trả lại sự công bằng cho mình.

Theo đó, trong mùa Covid-19, bác bảo vệ bị công ty cho tạm nghỉ việc nên sau đó tự chuyển ra ngoài chứ anh Thảo không đuổi. Khi chuyển đi, ông vẫn còn nợ 5 triệu đồng nhưng anh chưa một lần đòi vì biết ông đang quá khó khăn. Chưa hết, do bị mất việc, bác bảo vệ cầm cố giấy tờ để lấy tiền chữa bệnh, anh Thảo đã chở ông đi chuộc lại các giấy tờ. Khi ông quay lại muốn tiếp tục ở trọ, anh Thảo đã sẵn sàng tiếp nhận. Như vậy, từ một người tử tế, anh Thảo đã trở thành "tội đồ" trên thế giới mạng khiến anh phải khổ sở đi phân trần khắp nơi.

Bỗng dưng mang tiếng xấu trên mạng xã hội - Ảnh 1.

Bài viết trên mạng xã hội về bác bảo vệ bị chủ trọ “đánh, đuổi” (Ảnh từ mạng xã hội)

Luật đã có, tin thất thiệt vẫn tràn lan

Ngày 15-4, Nghị định (NĐ) 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử" chính thức có hiệu lực. Theo bà Vũ Thị Xuân Nhuệ, Trưởng Phòng Thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử phúc thẩm án hình sự - VKSND TP HCM, NĐ 15/2020/NĐ-CP thay thế NĐ 174/2013/NĐ-CP là "phương thuốc" ngăn chặn tin giả được xem là khá mạnh, điều chỉnh hành vi cá nhân, tổ chức trên môi trường mạng một cách cụ thể hơn. Đặc biệt là quy định trách nhiệm cá nhân của người tham gia mạng xã hội đã được làm rõ tại điều 101 Vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội. Người dùng mạng xã hội sẽ bị phạt từ 10-20 triệu đồng nếu cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn...

Luật sư Võ Đan Mạch thông tin thêm: "Những đối tượng tung tin đồn thất thiệt, có tính chất vu khống có thể bị xử lý hình sự theo quy định tại điều 156, Bộ Luật Hình sự. Tuy nhiên, luật quy định có một số hành vi chỉ xử lý hình sự khi trước đó đã xử lý hành chính về cùng hành vi đó. Nếu là nạn nhân của những vụ vu khống, xúc phạm trên mạng, ảnh hưởng danh dự, uy tín cá nhân; bị đe dọa hoặc liên tục bị quấy rối thì cần gửi đơn ngay đến các cơ quan chức năng nhờ can thiệp. Với công nghệ hiện đại, cơ quan công an sẽ nhanh chóng tìm ra người phát tán thông tin".

NĐ mới cùng với Luật An ninh mạng ra đời góp phần giúp ngăn ngừa thông tin sai sự thật, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan tổ chức và của chính mỗi người dân. Thế nhưng, thực tế vẫn khiến các cơ quan quản lý đau đầu khi có rất nhiều người vô tư chia sẻ thông tin thiếu kiểm chứng; nhiều vụ việc mà từ thói quen a dua của người sử dụng mạng xã hội đã bị đẩy lên một giới hạn cực nóng. Để rồi xã hội tiếp tục bị "tấn công" bởi tin giả; nhiều nạn nhân của tin đồn phải sống dở, chết dở hoặc không ít thành phần phản động theo đó trà trộn vào để kích động dư luận, làm phức tạp vấn đề. 

Làm sao trừng trị hiệu quả?

Ngay sau khi thông tin về NĐ 15/2020/NĐ-CP có hiệu lực vào ngày 15-4, có bạn đọc cho rằng mức phạt 10-20 triệu đồng vẫn còn nhẹ vì hầu hết những người đăng thông tin bịa đặt nhằm câu like, bán hàng, lấy quảng cáo, trục lợi cá nhân; số tiền họ thu về nhiều hơn số tiền bị xử phạt. Vì vậy, cần tăng hình phạt nặng hơn để răn đe. Cũng có bạn đọc đề nghị vừa phạt tiền vừa công bố công khai các đối tượng vi phạm tại nơi làm việc, sinh sống và truy tố, xét xử ngay các vụ việc nghiêm trọng. Đặc biệt, bạn đọc cũng cho rằng văn hóa ứng xử với mạng xã hội và các quy định pháp luật cần được tuyên truyền, giáo dục thường xuyên để mỗi cá nhân ý thức và trách nhiệm hơn khi tham gia mạng xã hội.

PHẠM DŨNG