Sau vụ nguồn nước nguyên liệu cung cấp cho Nhà máy nước sạch Sông Đà bị đổ trộm gây ra cuộc khủng hoảng nước sạch cho gần 1,3 triệu dân Hà Nội, vấn đề bảo đảm nước sạch, nhất là an ninh, an toàn nguồn nước nguyên liệu của các nhà máy nước được dư luận đặc biệt quan tâm.

Chỉ với việc một số kẻ xấu đổ trộm gần 10 m3 dầu thải ở đầu nguồn mà đã ảnh hưởng, xáo trộn nghiêm trọng cuộc sống của gần 1/5 dân số Hà Nội. Do đó, nếu có sự cố phá hoại có tổ chức, quy mô lớn đối với các nguồn nước nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy nước sạch của các TP thì sẽ ra sao?

Hiện nay, việc cung cấp nước sạch đã được xã hội hóa, gần như tất cả nhà máy đều do doanh nghiệp tư nhân đầu tư, vận hành theo cơ chế thị trường. Nhà nước chỉ cấp phép thành lập, quy hoạch nguồn nước nguyên liệu và kiểm soát giá chứ không trực tiếp vận hành, cung cấp nước đến người dân. Điều này giảm được nguồn lực đầu tư từ ngân sách, giúp huy động được nguồn lực từ xã hội trong việc cung cấp nước được tốt hơn, hiệu quả cao hơn.

Tuy nhiên, khác với các loại hàng hóa khác, nước sạch là mặt hàng thiết yếu, có ý nghĩa rất quan trọng đối với đời sống, sinh hoạt và sức khỏe của người dân. Do đó, việc quản lý đối với nước sạch cần phải theo cơ chế đặc biệt, chặt chẽ, nghiêm ngặt, nhất là bảo đảm sự an toàn tuyệt đối trước khi đến với người dân sử dụng.

Vì vậy, cơ quan chức năng cần xem xét lại quy trình bảo vệ, sử dụng nguồn nguyên liệu nước trước khi cung cấp cho các nhà máy để lọc, xử lý. Phải quy định cụ thể việc tham gia bảo vệ, giám sát, đánh giá của các cơ quan chức năng trong suốt toàn bộ quy trình cung cấp nước sạch, nhất là nguồn nước nguyên liệu.

Không nên để các nhà máy nước tự bảo đảm, tự đánh giá nguồn nước nguyên liệu mà cơ quan chức năng phải vào cuộc, theo dõi, quản lý ngay từ đầu và trong suốt quá trình xử lý, cung cấp nước. Bên cạnh đó, phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng nước trước khi cung cấp cho người dân. Đặc biệt là quy định rõ ràng, cụ thể trách nhiệm của các cơ quan liên quan để xác định trách nhiệm cũng như xử lý sự cố được nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả hơn.

Phạm Văn Chung