Sáng 23-5, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Trần Vĩnh Tuyến đã chủ trì cuộc họp nghe các sở, ngành báo cáo tình hình buôn bán hóa chất tại chợ Kim Biên (quận 5, TP HCM).

Phát hiện hàng trăm vụ vi phạm

Theo Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Phan Hoàn Kiếm, từ năm 2014 đến quý I/2016, cơ quan này đã kiểm tra, phát hiện hàng trăm vụ vi phạm kinh doanh hóa chất không rõ nguồn gốc, nhập hóa chất độc hại. Cụ thể: năm 2014 phát hiện 306 cơ sở vi phạm; năm 2015 phát hiện 8 vụ kinh doanh 27.807 kg hóa chất lậu và trong quý I/2016 đã phát hiện 15 vụ vi phạm. Ngoài ra, chi cục đã chuyển Cơ quan CSĐT thụ lý nhiều vụ nhập lậu hóa chất.

“Tình trạng kinh doanh hóa chất lậu, không rõ nguồn gốc tại TP khá phức tạp. Vì hám lợi, nhiều người mua hóa chất về sử dụng không đúng mục đích hoặc sử dụng vượt ngưỡng cho phép gây nguy cơ về mất an toàn thực phẩm, ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng” - ông Kiếm nhận định.

Ở góc độ đơn vị quản lý, Phó Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Ngọc Hòa cho biết mặt hàng hóa chất được kinh doanh chủ yếu là hóa chất công nghiệp, đối tượng mua chủ yếu là cơ sở sản xuất, kinh doanh với số lượng không nhiều. Những hộ kinh doanh công nghiệp lớn thường được giao hàng trực tiếp.

Ông Hòa đặt vấn đề với hóa chất công nghiệp được mua với số lượng nhiều, TP cần có quy chế quản lý cụ thể. Cần thiết ban hành quy cách đóng gói hàng hóa chất kinh doanh dạng nhỏ lẻ như quy cách bao bì, đóng gói, số lượng, dán tem… Nếu TP củng cố việc quản lý theo hướng này, có thể loại trừ phần nào việc mua hóa chất công nghiệp phục vụ không đúng mục đích, gây thiệt hại cho xã hội.

Cũng theo ông Hòa, Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) đang lập một báo cáo tiền khả thi đầu tư một khu kinh doanh hóa chất tập trung, dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 7-2016. Hiện quận Bình Tân đã xác nhận có 3 khu đất sẵn sàng cho việc xây dựng khu trung tâm hóa chất, mỗi khu có diện tích từ 7-10 ha.

“Nếu quy hoạch thì khi xây dựng trung tâm mới, cần tính toán tổng thể. Ngoài việc di dời hơn 100 cơ sở xung quanh chợ Kim Biên, phải tính đến khả năng di dời nhiều cơ sở hóa chất khác trên toàn địa bàn TP” - ông Hòa đề xuất.


Buôn bán hóa chất tràn lan ở chợ Kim Biên. Ảnh: Tấn Thạnh

Buôn bán hóa chất tràn lan ở chợ Kim Biên. Ảnh: Tấn Thạnh

Đủ tiêu chí mới được kinh doanh

Bàn về vấn đề xây dựng trung tâm hóa chất, Phó Chủ tịch UBND TP Trần Vĩnh Tuyến quan ngại việc hình thành một chợ “Kim Biên khác” ở ngoài TP. “Đưa chợ Kim Biên ra khỏi quận 5 thì cũng chỉ giải quyết phòng chống cháy nổ chứ việc mua bán, sử dụng hóa chất sai mục đích vẫn tiếp tục tồn tại. Do đó, giải quyết bài toán này phải căn cơ, lâu dài, không phải di dời chợ hóa chất từ quận 5 sang nơi khác mà là quy hoạch xây dựng trung tâm kinh doanh hóa chất có thương hiệu quốc tế, phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh hóa chất của người dân TP” - ông Tuyến nhấn mạnh.

Theo ông Tuyến, nhu cầu sử dụng hóa chất, hương liệu là có thật, không riêng gì tại Việt Nam mà cả trên thế giới. Tuy nhiên, việc khai thác thị trường này tại Việt Nam còn yếu kém. Ông Tuyến giao Sở Công Thương TP xây dựng đề án quy hoạch, phương thức làm là kêu gọi đầu tư xã hội trong xây dựng, quản lý và kinh doanh theo tiêu chí đặc thù của ngành nghề này. Ai đủ tiêu chí mới cho vào kinh doanh. Cơ quan nhà nước chỉ làm công tác kiểm tra, xử lý. Ông Tuyến yêu cầu Sở Công Thương hoàn thiện nhanh đề án trước tháng 6-2016.

Trong khi chờ xây dựng trung tâm, ông Tuyến yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý kinh doanh hóa chất không rõ nguồn gốc, nhập hóa chất độc hại, nhất là những trường hợp khởi tố hình sự phải khẩn trương làm ngay để răn đe.

“Quan điểm của TP là bảo đảm kinh doanh đúng pháp luật cho mọi người dân và không hình sự hóa kinh doanh nhưng kiên quyết xử lý những đối tượng kinh doanh trái phép. Đối với trường hợp tái phạm nhập hóa chất lậu, Sở Công Thương cần rút phép ngay chứ không chỉ xử phạt” - ông Tuyến nhấn mạnh.

Ông Tuyến cũng chỉ đạo chủ tịch UBND 24 quận, huyện kiểm tra và xử lý nghiêm việc làm kho hóa chất ở các khu dân cư không khai báo.

93 cơ sở kinh doanh hóa chất quanh chợ

Báo cáo tại cuộc họp về thực trạng buôn bán hóa chất tại chợ Kim Biên, ông Phan Hoàn Kiếm cho biết bên trong chợ Kim Biên hiện còn 16 hộ kinh doanh hóa chất như hương liệu, bột màu, bơ sữa, phụ gia thực phẩm... Ngoài ra, còn có 93 cơ sở kinh doanh hóa chất xung quanh chợ Kim Biên, trong đó có 59 cơ sở kinh doanh hóa chất công nghiệp (56/59 cơ sở đã được Sở Công Thương cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện); 20 cơ sở kinh doanh hương liệu, phụ gia thực phẩm; 14 cơ sở vừa kinh doanh hóa chất công nghiệp vừa phụ gia thực phẩm. Các cơ sở kinh doanh hóa chất công nghiệp chủ yếu rải rác ở các đường Vạn Tường, Phan Văn Khỏe, Hải Thượng Lãn Ông, Phùng Hưng, Gò Công, Kim Biên…

Phan Anh