Đưa chúng tôi xem hợp đồng mua bán nền đất ký kết với Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Huỳnh Thông (viết tắt Công ty Huỳnh Thông), anh Nguyễn Huy Hoàng (quận 8, TP HCM) bức xúc kể năm 2008, anh đến đây mua một nền đất gần 90 m2, thanh toán 90% giá trị hợp đồng, 10% còn lại sẽ trả hết sau khoảng 12 tháng khi công ty giao sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - GCNQSDĐ).

Đang hoàn tất thủ tục pháp lý dự án?

Đến nay, đã 12 năm trôi qua, Công ty Huỳnh Thông vẫn chưa giao GCNQSDĐ. Bức xúc, anh Hoàng đã nhiều lần đến công ty chất vấn nhưng chỉ nhận được câu trả lời chung chung như "công ty đang hoàn tất thủ tục pháp lý với nhà nước".

"Khi tìm hiểu, tôi thấy dự án được UBND TP HCM giao đất, được UBND huyện Bình Chánh phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 từ năm 2008 nên mới an tâm mua. Nào ngờ chờ mãi không được giao sổ đỏ khiến kế hoạch xây trụ sở công ty của tôi bị chựng lại, mỗi tháng tốn không ít tiền thuê mặt bằng để làm trụ sở" - anh Hoàng thở dài.

Tương tự, anh Nguyễn Văn Sơn (ngụ Tiền Giang) mua một nền đất từ năm 2017 đến nay đã 3 năm chưa được chủ đầu tư giao sổ đỏ khiến gia đình anh mỗi năm tốn hơn 50 triệu đồng tiền thuê nhà.

Tình cảnh trớ trêu hơn là 8 hộ dân đang xây nhà trong dự án thì bị thanh tra Sở Xây dựng TP đình chỉ với lý do "không có giấy phép xây dựng". Nhìn công trình ngổn ngang, sắt thép phơi mưa nắng, ông Trần Đình C. (huyện Bình Chánh) bức xúc nói: "Tôi mua đất năm 2018, gom góp tiền để đầu năm 2019 xây nhà, chưa kịp mừng khi công trình khởi công thì bị thanh tra Sở Xây dựng TP yêu cầu dừng thi công. Đáng nói, từ năm 2010 đến 2018, dự án đã có hơn 300 căn nhà được xây cất, người dân sinh sống ổn định".

Tìm hiểu thêm, chúng tôi được biết hơn 300 hộ dân xây nhà trong khu dân cư này như ông C. nói cũng đang mòn mỏi chờ chủ đầu tư giao GCNQSDĐ nhiều năm nay. Khi người dân kéo đến Công ty Huỳnh Thông thì đại diện công ty trả lời qua loa "đang hoàn tất thủ tục pháp lý dự án".

Hứa 1 năm, chờ 12 năm chưa thấy sổ đỏ - Ảnh 1.

Khu nhà ở Tân Nhựt với nhiều hộ dân sinh sống

Tiếp tục chờ

Dự án khu nhà ở Tân Nhựt được UBND TP HCM giao đất và UBND huyện Bình Chánh duyệt đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 năm 2010 với quy mô khoảng 12,3 ha, dân số dự kiến 2.600 người. Dự án có 4 khu chức năng, mỗi khu phân chia thành các nền đất xây dựng nhà liên kế với diện tích từ 77-208 m2, chia làm 3 nhóm: Nền thương mại do người dân mua qua các kênh phân phối; căn hộ do chủ đầu tư xây dựng cho thuê; 104 nền đất phục vụ tái định cư cho người dân quận Bình Tân.

Ghi nhận tại khu dân cư này cho thấy vẫn còn nhiều nền đất trống bên cạnh hơn 400 căn hộ được xây dựng kiên cố. Hệ thống hạ tầng ổn định, hầu hết tuyến đường đều có cây xanh, khu dân cư có trường mầm non, khu vui chơi...

Theo tìm hiểu, nguyên nhân chính khiến các hộ dân mua nhà, mua đất không được cấp sổ đỏ nhiều năm nay là do chủ đầu tư chưa hoàn tất thủ tục pháp lý liên quan khu đất (chưa chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở), chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính với cơ quan thuế. Ngoài ra, công ty này còn đang tranh chấp một số GCNQSDĐ với Ngân hàng TMCP Việt Á và đang chờ TAND quận 5 giải quyết. Trong thời gian chờ TAND quận 5 thụ lý, Ngân hàng TMCP Việt Á đã có công văn đề xuất UBND huyện Bình Chánh, UBND xã Tân Nhựt ngăn chặn hành vi xây dựng của các hộ dân để chờ kết luận của tòa án.

Về vấn đề này, một lãnh đạo UBND huyện Bình Chánh cho biết vụ việc đang được Thanh tra Sở Xây dựng làm rõ. Đây là dự án được TP giao đất, chủ trương cho xây dựng tạm hệ thống hạ tầng, lẽ ra chủ đầu tư phải chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở, đồng thời phải mang GCNQSDĐ do công ty mua từ các hộ dân đến Sở Tài nguyên và Môi trường TP cập nhật biến động sang tên công ty để được cấp phép xây dựng. Tuy nhiên, chủ đầu tư chưa thực hiện các bước trên nên việc xây dựng cũng như cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân bị chững lại để chờ kết luận thanh tra của Sở Xây dựng và chỉ đạo của UBND TP.

Về phía chủ đầu tư, một đại diện của Công ty Huỳnh Thông xác nhận công ty đang chờ TAND quận 5 xử lý vụ kiện tranh chấp giữa công ty và Ngân hàng TMCP Việt Á. Vị này cũng khẳng định công ty không bán 1 nền đất cho 2 người như đồn đoán, việc tranh chấp với ngân hàng chủ yếu liên quan đến tính lãi suất. Riêng nghĩa vụ tài chính với cơ quan thuế, đại diện công ty này cho rằng từ năm 2017 đến nay, công ty đã có một số văn bản gửi Sở Tài chính TP, Cục Thuế TP để chờ hướng dẫn xác định mức thuế mà công ty phải đóng và vẫn chờ thông tin từ các cơ quan này. 

Bán 8.000 m2 đất, bị "giam" sổ đỏ 12.400 m2

Dẫn chúng tôi vào khu vườn rộng hơn 4.400 m2 nằm cạnh khu dân cư Tân Nhựt, bà Võ Kim Anh (ấp 1, xã Tân Nhựt) nói như mếu: "Giấy tờ đất toàn bộ khu vườn này đang nằm trong ngân hàng. Muốn làm gì, gia đình cũng không thể làm được".

Trước đó, năm 2008, bà Anh bán khu đất gần 8.000 m2 cho bà P.T.H. Khi bán, bà Anh giao GCNQSDĐ với tổng diện tích 12.400 m2 để bà P.T.H tách thửa, phần đất còn lại sẽ giao cho bà Anh. Chờ mãi không thấy bà P.T.H tách thửa trả GCNQSDĐ, năm 2012 bà Anh khiếu nại đến UBND xã Tân Nhựt thì được biết Công ty Huỳnh Thông đang giữ GCNQSDĐ này nên bà tiếp tục yêu cầu Công ty Huỳnh Thông trả lại GCNQSDĐ. Khi đến Sở Tài nguyên và Môi trường TP hỏi thủ tục tách thửa, bà Anh được thông tin GCNQSDĐ của bà hiện đang được thế chấp tại Ngân hàng TMCP Việt Á.

Bài và ảnh: THU HỒNG