Con đường vào xã Trường Xuân (huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình) đầy rẫy ổ gà, bụi mù mịt cuốn theo từng đoàn xe ben nối đuôi nhau chạy như bay. Từ ngày các mỏ đá đi vào hoạt động, con đường độc đạo nối từ đường Hồ Chí Minh dẫn vào xã bị cày nát. Gần tới công trường khai thác đá, tiếng nổ mìn, máy xay đá ầm ầm dưới cái nắng ngột ngạt khiến bầu không khí thêm bức bối.

Ông Hồ Toàn, Phó Bí thư Chi bộ bản Khe Ngang, cho biết việc nổ mìn từ các mỏ đá gây rung chấn mạnh. "Có người mới được nhà nước xây cho căn nhà tình thương được vài tháng, chưa ở được bao lâu, nhà đã bị nứt rồi. Từ khi mỏ đá dời về đây, nhà mới hay cũ gì cũng có các vết nứt, đành liều để vậy chứ không biết làm sao" - ông Toàn bức xúc.

Tại xã Trường Xuân, trong vòng bán kính chưa đến 10 km đã có tới 5 mỏ đá được cấp phép hoạt động: bản Khe Ngang có 2 mỏ đá của Công ty TNHH VT&TM Hòa Phát và Công ty TNHH Thục Linh, thôn Rào Trú có 2 mỏ của Công ty TNHH Thế Thịnh, mỏ còn lại nằm ở thôn Rào Đá thuộc Xí nghiệp Bình Lợi. Tuyến đường nối từ đường Hồ Chí Minh vào xã Trường Xuân dù cấm xe tải trọng trên 7 tấn nhưng hằng ngày có nhiều xe chở đá quá tải quần thảo ngày đêm khiến mặt đường xuống cấp trầm trọng.

Theo nhiều người dân xã Trường Xuân, khói bụi ô nhiễm khiến họ ngộp thở nhưng vẫn cố cầm cự. Điều họ lo sợ nhất chính là mỗi khi các mỏ đá nổ mìn, đá bay tứ tung văng vào nhà, đâm thủng mái. Lỡ như đá bay trúng người, không mất mạng cũng sẽ thương tật. Người dân rất nhiều lần kêu cứu tới chính quyền xã Trường Xuân, làm đơn gửi các cơ quan chức năng yêu cầu hạn chế nổ mìn khai thác đá nhưng sau mỗi lá đơn, đoàn về kiểm tra, được 2-3 ngày yên bình thì mọi chuyện đâu lại vào đấy.

Một xã bị tra tấn bởi 5 mỏ đá - Ảnh 1.

Mỏ đá tại bản Khe Ngang (tỉnh Quảng Bình) hoạt động gây ô nhiễm

Ông Võ Thành Đồng, Phó Chủ tịch UBND xã Trường Xuân, thừa nhận phản ánh của người dân về bụi ô nhiễm, nổ mìn gây nứt nhà do các mỏ đá hoạt động. Tuy nhiên, hiện địa phương chưa có giải pháp để xử lý dứt điểm. "Chúng tôi đã có nhiều văn bản yêu cầu các công ty khai thác giảm lượng mìn, có biện pháp hạn chế bụi bay vào khu dân cư, xe chở đá không được quá thùng, chạy chậm trong khu dân cư... Nhưng xã chỉ có thể giám sát, còn kiểm tra và xử phạt thì xã không đủ thẩm quyền" - ông Võ Thành Đồng nói.

Ông Nguyễn Viết Giai, Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Quảng Ninh, cũng nói đã yêu cầu các doanh nghiệp khai thác có biện pháp để hạn chế tình trạng ô nhiễm tại xã Trường Xuân nhưng vẫn chưa khắc phục được triệt để. "Mỏ đá thì không thể dừng khai thác, còn người dân cũng đã rất khổ khi phải sống như vậy. Tình trạng này kéo dài sẽ không ổn, trong tương lai cần có tuyến đường tránh mới giải quyết triệt để tình trạng này" - ông Nguyễn Viết Giai phân trần.

Theo ông Nguyễn Viết Giai, hiện UBND tỉnh Quảng Bình đã có dự án và đang thi công mở một tuyến đường mới từ các mỏ đá ở bản Khe Ngang ra ngoài để tránh khu vực đông dân cư, giảm thiểu tình trạng ô nhiễm. Đường dân sinh ở xã Trường Xuân cũng sẽ được tu sửa lại.

Bài và ảnh: Hoàng Phúc