Kết luận điều tra còn cho thấy các cán bộ này đã lên kế hoạch, bàn bạc để vòi vĩnh, chiếm đoạt tiền hàng chục doanh nghiệp, chính quyền cấp xã trong quá trình thanh tra tại tỉnh Vĩnh Phúc. Theo đó, nhiều nhà thầu buộc phải nộp theo tỉ lệ 5% số tiền trên hợp đồng.

Tiêu cực trong công tác thanh tra là có nhưng bị bắt quả tang còn rất hiếm và không phải nơi nào cũng dám tố giác, lập biên bản, bắt giữ người như vụ việc tiêu cực lần này. Không loại trừ khả năng có một mắt xích tiêu cực, chạy chọt, rút ruột trong xây dựng rồi chung chi cho thanh tra phát hiện vi phạm để được bỏ qua mà dư luận râm ran bấy lâu, xem như quy trình ngầm.

Bản chất thanh tra để chấn chỉnh, đề xuất xử lý vi phạm, ngăn chặn tham nhũng. Nếu các sai phạm đều được dùng tiền chung chi hóa giải sẽ dẫn tới tình trạng làm ẩu, làm bừa, bớt xén khối lượng mà không sợ pháp luật trừng phạt. Cái mất mát lớn nhất ở đây không chỉ là công trình kém chất lượng, đội vốn đầu tư, pháp luật bị xem thường mà còn là mất niềm tin, dẫn đến hệ thống làm việc, giá trị và chuẩn mực xã hội bị đảo ngược.

Từ vụ việc đoàn thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ tại huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc bị xử lý có thể mở đường cho giai đoạn củng cố niềm tin, xây dựng thái độ tuân thủ pháp luật. Hơn nữa, chặt đứt quy trình chạy chọt, rút ruột, chung chi, lo lót cho thanh tra. Vì vậy, sắp tới nên khuyến khích người trong cuộc chủ động tố cáo các vi phạm pháp luật, nếu bị ép buộc chung chi sẽ không bị xem xét tội đưa hối lộ. Ngoài ra, đoàn thanh tra hoạt động cần có sự kết hợp với thành viên đại diện lực lượng công an, an ninh. Những sai phạm cần quy trách nhiệm cụ thể, khâu nào vi phạm phải có người chịu trách nhiệm, nhà thầu tùy theo mức độ vi phạm mà xử lý nghiêm hoặc không cho tham gia thực hiện công trình khác. Bảo hành công trình không chỉ một năm mà phải tương ứng với từng dự án theo hướng kéo dài thời gian, trách nhiệm của nhà thầu…

Tiền có thể mua được sự bỏ qua vi phạm pháp luật bởi những thanh tra tham nhũng, tiền có thể chạy chọt mua dự án bởi những cá nhân thực thi công vụ phạm pháp, tiền có thể mua nhiều thứ khác nhưng không mua được con người tử tế.

Tường Trần