Dư luận đang rất bức xúc trước các vi phạm về đất đai, xây dựng xảy ra tại tỉnh Lâm Đồng. Trong khi các vụ phân lô xẻ nền đất nông nghiệp để bán ở TP Bảo Lộc đang được xác minh, xử lý thì cách đó không xa, tại huyện Bảo Lâm cũng xuất hiện những dự án bất động sản có quy mô lớn, cả một đô thị nghỉ dưỡng "lậu".

Những khu phân lô bán nền vội vã với hạ tầng tạm bợ trên đất nông nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến công tác quản lý tài nguyên đất, quy hoạch các khu kinh tế và khu dân cư cũng như chiến lược đô thị hóa, phát triển kinh tế mà còn gây ra cảnh nhếch nhác, phá vỡ cảnh quan, không còn đủ đất trồng cây phát triển mảng xanh và sản xuất.

Gốc rễ trong vi phạm đất đai, xây dựng suy cho cùng xuất phát từ mục đích làm sao để dự án hoàn thành, công trình được tồn tại sử dụng rồi sau đó tìm cách hợp thức hóa. 

Thực tế chứng minh vi phạm xảy ra khá phổ biến, mỗi địa phương xử lý một khác. Không ít nơi hành xử một cách hình thức, ban hành quyết định phạt rồi cho tồn tại, từ đó pháp luật bị xem thường, càng nhiều vi phạm.

Dự án phân lô bán nền, công trình xây dựng dù ở vùng quê hay đô thị thì vẫn có các hoạt động liên quan như tập kết vật tư, máy móc, thiết bị. Kinh doanh bất động sản "chui" thì cũng có người mua, kẻ bán lao xao ít nhất cũng vài ngày. Nếu không có sự dung túng, bao che hay tiếp tay thì khó có một dự án phân lô bán nền hay công trình nào có thể hình thành. 

Bởi hầu hết những dự án, công trình vi phạm ai ở đó hay đi qua đều thấy, người dân xung quanh biết, báo chí thông tin. Với vai trò đại diện cho bộ máy quản lý nhà nước, quản lý trực tiếp địa bàn, gần dân nhất thì không thể cho rằng chính quyền địa phương không hay biết hoặc không kịp phát hiện, người vi phạm bất hợp tác nên không thể xử lý.

Ngăn chặn từ đầu, xử lý tận gốc mới chấm dứt được các vi phạm này. Đừng xử phạt rồi cho tồn tại hay hợp thức hóa bằng hình thức khác thì chẳng ai dám bao che, tiếp tay hay làm liều bất chấp pháp luật. 

Nên có quy định nâng cao trách nhiệm, vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý, phát hiện, chủ động xử lý vi phạm đất đai, xây dựng. 

Ngoài phạt nặng, hãy buộc trả lại hiện trạng, nếu không hợp tác thì cưỡng chế. Xử lý nghiêm cán bộ, kịp thay thế những người để xảy ra vi phạm trên địa bàn quản lý, kiện toàn đội ngũ thanh tra đáp ứng yêu cầu. 

Cán bộ có người nhà, người thân liên quan đến vi phạm đất đai, xây dựng trái phép đều bị xử lý tùy theo tính chất, mức độ hậu quả gây ra. Thậm chí, khởi tố hình sự với những trường hợp nhận hối lộ để làm ngơ, bảo kê, tiếp tay.

Tuân thủ kỷ cương, kỷ luật quản lý điều hành đã được cụ thể hóa bằng quy trình, quy định pháp luật. Đây là điều kiện tiên quyết để nâng cao hiệu lực pháp luật, đưa pháp luật vào cuộc sống, lan tỏa những điều tích cực, hạn chế bớt tiêu cực, tạo niềm tin vào lẽ phải, sự đồng thuận trong nhân dân. 

Trần Văn Trãi