Đến thời điểm hiện nay, tổng số lượng cây xanh tại TP HCM là 183.889 cây. Nếu chia đầu người ra cho các công nhân thuộc Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TP HCM một người chịu trách nhiệm lên đến 1.000 cây. "Với số lượng cây xanh như thế này việc kiểm đếm, kiểm tra hằng ngày bằng mắt thường cũng làm không nổi chưa tính đến chuyện tỉa cành, kiểm tra bộ rễ", một lãnh đạo thuộc Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TP HCM bày tỏ.

Do phải đối mặt với tình trạng cây chen nhau dưới lòng đất và giành nhau với công trình nhà ở trên không trung, cây xanh tại TP HCM bị giành hết đất sống khiến nguy cơ đổ, ngã ngày càng gia tăng. Theo đánh giá của Trung tâm Hạ tầng Kỹ thuật (Sở Xây dựng TP) tình trạng xâm hại cây xanh vẫn tiếp diễn thường xuyên dưới nhiều hình thức làm cây bị hư hại, bị chết, ngã đổ hoặc tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn nhưng qua nhiều năm vẫn chưa có những biện pháp ngăn chặn, xử lý hiệu quả.

Trung tâm Hạ tầng Kỹ thuật TP HCM thừa nhận danh mục cây cổ thụ cần bảo tồn vẫn chưa được ban hành. Từ đó chưa có các quy định để bảo vệ và phát huy giá trị của hệ thống cây cổ thụ, cây di sản có giá trị đặc biệt. Nhiều tuyến đường có loài cây trồng hiện hữu không còn phù hợp nhưng chưa được xác định loài cây thay thế. Không ít nơi vẫn tồn tại các cây không bảo đảm khi trồng trên vỉa hè như cây viết, cây long não, cây phượng vỹ… Số lượng cây do người dân tự ý trồng ngày càng nhiều. Đặc biệt, các cây mang yếu tố phong thủy ngày càng gia tăng.

Ông Vũ Văn Điệp, Giám đốc Trung tâm Hạ tầng Kỹ thuật, cho biết TP đang lên kế hoạch đốn hạ và thay thế những cây già cỗi, đến tuổi sinh trưởng để thay thế mới. "Mỗi lần mùa mưa đến chúng tôi như ngồi trên đống lửa. Anh em hồi hộp chờ qua cơn mưa và nhấp nhỏm khi thấy gió to" - ông Điệp phân trần. Cũng theo ông, việc một người dân bị đè trúng bản thân ông và nhiều người đều thấy xót xa, bởi đó là điều rất đáng tiếc. Trách nhiệm của đơn vị quản lý không chỉ sau các sự cố đến thăm, động viên người thân và nạn nhân mà còn tìm cách hạn chế tối đa tình trạng cây đổ, ngã.

Ai chịu trách nhiệm khi cây đè trúng người?

Luật sư Nguyễn Anh Minh (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết đối với trường hợp cây xanh nằm trên đường Nguyễn Tri Phương được xác định do Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TP HCM quản lý. Trách nhiệm đầu tiên thuộc đơn vị này. Trong điều 604 của Bộ Luật Dân sự quy định bồi thường thiệt hại do cây cối gây ra, quy định chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý cây xanh phải bồi thường. Cơ quan công an có nhiệm vụ xem xét, điều tra vụ án và căn cứ theo từng trường hợp. Nếu cây xanh không được chăm sóc định kỳ, bảo dưỡng theo kế hoạch khiến cây bật gốc, lỗi sẽ do phía đơn vị quản lý. Gây ra chết người chắc chắn sẽ phải khởi tố hình sự để làm rõ vụ việc. Đặt trong bối cảnh, dù cây đã chăm sóc nhưng do mưa to, gió lớn khiến sức cây không trụ được từ đó gây ra sự cố hy hữu thì đây được xem là sự kiện bất khả kháng. Cơ quan chức năng và người có liên quan bảo dưỡng cây hỗ trợ, giúp đỡ nạn nhân theo điều kiện cho phép.

Lê Phong