Xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, TP HCM với hơn 60% người dân nhập cư từ các tỉnh đổ về nên tình trạng người dân xả rác ra môi trường, kênh rạch diễn ra thường xuyên. Đặc biệt, dọc các tuyến đường vắng, những khu đất trống, các tuyến kênh rạch là nơi tập kết nhiều loại rác thải sinh hoạt, rác cỡ lớn như ghế, nệm… và rác thải công nghiệp cũng được người dân lén lút mang ra đổ.

Nhờ tai mắt của dân

Để bảo đảm vệ sinh môi trường, hầu như tháng nào Ban Nhân dân cùng lực lượng đoàn thể các ấp đều phải vất vả ra quân dọn dẹp. Không để tình trạng "người xả người dọn" xảy ra, các ấp vận động người dân sống gần các "điểm nóng" cùng giám sát, khi phát hiện người vi phạm thì điện thoại về trưởng Ban Nhân dân ấp hoặc công an khu vực để nhanh chóng có mặt xử lý.

Chia sẻ kinh nghiệm, ông Nguyễn Ngọc Thuận - Trưởng Ban Nhân dân ấp 6, xã Vĩnh Lộc B - cho biết địa bàn ấp 6 có tuyến rạch Cầu Suối thường bị một số người lén lút đem rác đến đổ. Hầu như tháng nào họp tổ, Ban Nhân dân ấp cũng đưa số điện thoại nóng, nhắc nhở bà con cùng phát giác hành vi xả rác bậy. Có lần phát hiện một xe ba gác chở rác xây dựng đang đổ xuống mé rạch, người dân gọi ngay cho ông Thuận và tìm cách "níu chân" người vi phạm lại để lực lượng môi trường đến lập biên bản, xử phạt 4 triệu đồng.

Cũng có lần xe tải nhẹ đổ trộm rác phế liệu vào buổi tối trên đoạn kênh T17, người dân cũng phát giác, điện thoại cho lực lượng chức năng xã. Nhờ tuyên truyền, vận động người dân cùng chung tay bảo vệ môi trường nên tình trạng đổ rác thải công nghiệp, xà bần tại một số tuyến kênh đã giảm.

Trị xả rác bằng mật phục, phạt nghiêm - Ảnh 1.

“Điểm nóng” trên đường Thái Thị Nhạn trước khi xử lýẢnh: C.T.V

Trị xả rác bằng mật phục, phạt nghiêm - Ảnh 2.

“Điểm nóng” nay không còn trên đường Thái Thị Nhạn nữaẢnh: Thu Hồng

Mật phục 24/24 giờ nắm quy luật xả rác

Gần 1 năm tăng cường người túc trực, xử phạt, đến nay, đoạn đường Lạc Long Quân, Thái Thị Nhạn thuộc phường 10, quận Tân Bình không còn là điểm nóng về tình trạng xả rác bừa bãi. Ông Lê Đức Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND phường 10, cho biết để xóa được 2 điểm nóng này, phường phải kiên trì, phối hợp nhiều lực lượng và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Địa bàn phường có nhiều cơ sở sản xuất nhỏ, chủ cơ sở không ký hợp đồng đổ rác với lực lượng thu gom nên thường bỏ vải vụn, rác không phải là rác sinh hoạt vào bao lớn mang đi đổ lén lút. Dù có gắn camera nhưng chưa có quy chế phối hợp giữa lực lượng công an và công chức phường nên việc xử lý chưa thể triển khai. 36 bảo vệ đường phố của phường phải chia ca trực 24/24 giờ tại 2 điểm nóng này trong 4 ngày chỉ để nắm quy luật xả rác. Sau khi nắm rõ giờ giấc, lực lượng túc trực từ 6 giờ đến 18 giờ mỗi ngày để bắt quả tang những người vi phạm. Năm 2019, có 19 trường hợp vi phạm bị xử phạt nghiêm với mức 4 triệu đồng/trường hợp.

Chia sẻ thêm, bà Đỗ Thị Cẩm Tiên, Phó trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Tân Bình, cho biết quận còn lập nhóm giữa lãnh đạo các phòng - ban để xử lý nóng khi nhận tin báo của người dân về các hành vi vi phạm lĩnh vực bảo vệ môi trường. Ngoài ra, từ năm 2019, Phòng Tài nguyên và Môi trường lập một nhóm do bà Tiên làm tổ trưởng, cùng lãnh đạo, cán bộ phụ trách môi trường của 15 phường cùng chia sẻ thông tin, xử lý nhanh, hiệu quả các trường hợp xả rác bậy.

"Nhóm này chưa bao giờ "nguội", mỗi ngày đều tiếp nhận khoảng 10 lượt tin nhắn. Như sáng nay đã xử lý nhanh một điểm đổ chất thải xây dựng xuống hố ga góc đường Nguyễn Hồng Đào - Bàu Cát 1 khi tôi đi ngang thấy, chụp hình và yêu cầu phường phải xử lý" - bà Tiên nói. 

Khen thưởng cho người dân phát giác

Theo ông Hoàng Đại Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc B, năm 2019 và 6 tháng đầu năm 2020, UBND xã đã lập biên bản xử phạt hành chính 20 trường hợp với mức phạt trung bình 3,5 triệu đồng/trường hợp (theo Nghị định 155/2016/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường). Để người dân an tâm phối hợp, ngoài việc cán bộ ấp, xã phải làm hết trách nhiệm, có mặt kịp thời bất kể giờ giấc khi người dân điện thoại thì việc khen thưởng nóng để động viên người dân là rất cần thiết. Hiện nay, mỗi trường hợp phát giác đều được UBND xã khen thưởng 210.000 đồng.

Ngoài kiên quyết xử phạt nghiêm người vi phạm, UBND xã Vĩnh Lộc B đã lập kế hoạch dài hạn để xử lý nạn xả rác bậy, cụ thể khoanh vùng các điểm "nóng" để bố trí lực lượng tuần tra, xử lý, sau đó giao về các tổ tự quản của Ban Nhân dân ấp giám sát, tránh tái phạm. Các chợ tự phát là nơi phát sinh rác chợ thường được tiểu thương đổ ra đường, khu đất trống, xã đã buộc các tiểu thương ký cam kết đổ rác hằng tháng, tiểu thương nào không thực hiện sẽ bị giám sát để xử lý nếu vi phạm.

"Riêng rác thải công nghiệp là thực trạng nhức nhối trên địa bàn xã, chúng tôi có nhiều văn bản kiến nghị Phòng Cảnh sát môi trường Công an TP HCM tăng cường tuần tra, chốt chặn, mật phục tại những điểm nóng mà xã đề xuất để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm" - ông Hoàng Đại Nam nói.

THU HỒNG