Cảnh báo nguy cơ trẻ em bị xâm hại từ không gian mạng

UBND TPHCM vừa có báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Quyết định số 830/QĐ-TTg ngày 1-6-2021 của Thủ tướng Chính phủ về “Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 - 2025”.

Tỉ lệ trẻ em sử dụng internet rất cao

Theo báo cáo, TPHCM có khoảng 2,6 triệu trẻ em (dưới 16 tuổi), chiếm 18,6% dân số.

Tỉ lệ hộ gia đình có internet là 96%. Tỉ lệ trẻ em sử dụng internet rất cao với 89% trẻ từ 10 - 15 tuổi thường xuyên sử dụng internet. 87% trẻ em trong nhóm 12 - 17 tuổi truy cập internet trung bình từ 5 - 7 giờ/ngày.

Trẻ em tiếp xúc internet từ sớm trong khi tâm sinh lý đang phát triển, chưa đủ nhận thức, kiến thức để sàng lọc, tự phòng tránh trước khối lượng thông tin, dữ liệu khổng lồ do các nền tảng trên internet cung cấp, đặc biệt là những thông tin, dữ liệu xấu, độc, tiêu cực, nguy hiểm có chủ đích của các loại tội phạm nhắm đến trẻ em.

"Tình hình tội phạm liên quan đến xâm hại trẻ em trên không gian mạng vẫn còn diễn biến phức tạp, tội phạm ngày càng trẻ hóa, tinh vi và khó phát hiện" - UBND TPHCM nêu trong báo cáo.

Trong giai đoạn qua, TPHCM đã thiết lập các giải pháp phòng ngừa, bảo vệ, phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng, tạo điều kiện để trẻ tương tác an toàn, sáng tạo trên môi trường mạng.

Các giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, trọng tâm là công tác phòng ngừa xâm phạm quyền trẻ em được triển khai đồng bộ và đạt được nhiều kết quả tích cực. Cụ thể, ngăn chặn truy cập từ trong nước hàng chục ngàn trang mạng, liên kết có nội dung độc hại đối với trẻ em; đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm; xử phạt hành chính và điều tra xử lý 157 vụ, 173 bị can về các hành vi xâm hại trẻ em, tạo răn đe, phòng ngừa chung.

Đa phần các vụ xâm hại đều có sự đồng thuận của bị hại

UBND TPHCM cho biết nguy cơ xâm hại đến trẻ em trên không gian mạng đến từ 2 hướng. Theo đó, nguy cơ đến từ nguồn thông tin độc hại, xấu độc, tiêu cực trên không gian mạng, gồm các loại văn hóa phẩm đồi trụy, các gameshow, chỉ dẫn thông tin cổ súy lối sống buông thả, bạo lực, tệ nạn xã hội, các tài khoản, hội nhóm có tư duy, hành động tiêu cực, phản khoa học, thiếu nhân văn...

Nguồn thông tin này được đăng tải, truyền bá tác động xấu đến tư duy, sự phát triển nhân cách của trẻ, kích động các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật. Điển hình như sử dụng trái phép chất ma túy, cờ bạc, bạo lực, bạo lực học đường, đua xe, tụ tập cố ý gây thương tích.

Cạnh đó, nguy cơ đến từ các loại tội phạm cụ thể, điển hình như tội phạm xâm hại tình dục trẻ em. Các đối tượng làm quen qua các nền tảng mạng xã hội (Facebook, Zalo, Instagram,...), ứng dụng hẹn hò (Tinder, Limatch), phòng chat “ảo”, game online (Liên quân Mobile, PUBG,...), từ đó phát sinh các vụ xâm hại tình dục trẻ em.

Đáng lưu ý, các vụ xâm hại tình dục trẻ em đa phần đều có sự đồng thuận của bị hại do xuất phát từ tình cảm yêu đương, lối sống buông thả, thiếu sự quản lý của gia đình.

Ngoài ra còn có tội phạm cưỡng đoạt tài sản. Theo đó, các đối tượng dụ dỗ trẻ em cung cấp, chia sẻ, trao đổi qua hình ảnh, video nhạy cảm để đe dọa, phát tán lên mạng xã hội, khống chế ép buộc để cưỡng đoạt tài sản.