Sử dụng dữ liệu quang phổ từ kính viễn vọng Hobby-Eberly tại Đài quan sát McDonald (Mỹ), các nhà thiên văn học Mỹ và Đức đã tạo ra bản đồ 3D chi tiết nhất từ trước đến nay về các cấu trúc vũ trụ mờ nhạt từ 9-11 tỉ năm trước.
Theo Sci-News, công trình này đã giúp hé lộ nhiều thiên hà và khí liên thiên hà mà trước đây không thể quan sát được bằng kính viễn vọng.
Các cấu trúc ẩn từ vũ trụ sơ khai hiện ra trong bản đồ 3D mới - Ảnh: HETDEX
Theo tiến sĩ Maja Lujan Niemeyer từ Viện Vật lý Thiên văn Max-Planck và Đại học Ludwig-Maximilians München (Đức), thành viên dự án Thí nghiệm Năng lượng tối kính viễn vọng Hobby-Eberly (HETDEX), quan sát vũ trụ sơ khai giúp chúng ta hiểu được quá trình tiến hóa của các thiên hà thành hình dạng hiện tại, cũng như vai trò của khí liên thiên hà.
Để nhìn vào quá khứ, các nhà thiên văn học thường tận dụng khả năng quan sát cực xa của các kính viễn vọng.
Ánh sáng tạo nên hình ảnh của một vật thể ở xa vốn cần một khoảng thời gian tương ứng với khoảng cách để đi đến mắt của người quan sát hoặc kính viễn vọng.
Do vậy, nếu bạn quan sát một vật thể cách 1 tỉ năm ánh sáng, trên thực tế bạn đang nhìn vào hình ảnh của vật thể đó 1 tỉ năm trước, ở vị trí và trong môi trường mà nó đã từng tồn tại vào thời điểm đó. Nói cách khác, đó là một bức tranh toàn cảnh về quá khứ.
Để vươn đến vũ trụ sơ khai, các nhà khoa học cần "nhìn" rất xa. Nhưng vật thể càng xa thì càng mờ nhạt và khó quan sát.
Giờ đây, tiến sĩ Niemeyer và các cộng sự từ Mỹ và Đức đã sử dụng một kỹ thuật tiên tiến gọi là "Lập bản đồ cường độ vạch phổ": Thay vì tìm kiếm từng thiên hà lẻ tẻ, họ tập trung vào bức tranh tổng thể, trong đó các tín hiệu bổ sung cho nhau để tiết lộ các cấu trúc mờ nhạt nhất.
Dự án HETDEX đã đem lại lượng dữ liệu khổng lồ với 600 triệu quang phổ ghi nhận trên một vùng trời rộng lớn, tương đương diện tích của hơn 2.000 mặt trăng tròn. "Kho tàng" này đã là nền tảng để triển khai kỹ thuật lập bản đồ nói trên.
Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal.
và quét mã QR
Bình luận (0)