Chiêm nghiệm giá trị độc bản của nhạc sống

Trong kỷ nguyên số, không ít người cho rằng chỉ cần một cái chạm tay cùng thiết bị công nghệ là đã có thể làm chủ nhân của một kho tàng âm nhạc không đáy và lẽ đó, nhạc số đang "nhấn chìm" nhạc sống. Thế nhưng, thực tế đâu dễ đến vậy.

"Chạm" vào cảm xúc thật

Ở góc độ kinh tế, nhạc số khiến âm nhạc sống trở nên đắt đỏ. Một tháng nghe nhạc trực tuyến có thể chỉ bằng giá một ly cà phê, trong khi một vé xem liveshow hạng trung đã tương đương vài ngày lương của người lao động phổ thông.

Không chỉ khán giả, chính nghệ sĩ và nhà tổ chức cũng đối diện áp lực. Để tạo nên một đêm nhạc đúng nghĩa "live", họ phải đầu tư dàn âm thanh, ánh sáng, ban nhạc, đạo cụ, bản quyền, nhân sự kỹ thuật… Nếu không có ngôi sao bảo chứng phòng vé, nguy cơ thất thu phòng vé là điều dễ thấy. Nhiều phòng trà, sân khấu nhỏ từng là "đất diễn" của ca sĩ trẻ nay phải đóng cửa hoặc chuyển đổi mô hình.

Âm nhạc sống vì thế bị co hẹp về không gian, chỉ còn lại những sự kiện quy mô lớn hoặc các đêm nhạc mang tính thương hiệu. Các nghệ sĩ tên tuổi muốn tồn tại phải liên tục nâng chuẩn để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của khán giả - những người đã quen với concert quốc tế hoành tráng qua YouTube. Sự cạnh tranh âm nhạc không còn bó hẹp trong nước mà mở rộng toàn cầu.

Dẫu vậy, những khán giả yêu nhạc thực thụ vẫn nhớ cảm giác được "phiêu" cùng âm nhạc ở sân khấu. Thực tế cho thấy khán giả đến với những đêm diễn không chỉ vì một bài hát hit. Đó là cảm giác được hòa vào đám đông, cùng hát, cùng vỗ tay, cùng rơi nước mắt. Để được nghe Hà Anh Tuấn hát, nhiều khán giả phải săn vé với giá vài triệu đồng. Đêm nhạc của Mỹ Tâm có giá vé không rẻ, nhưng luôn đầy ắp khán giả. Các concert "Anh trai say hi", "Anh trai vượt ngàn chông gai", "Em xinh say hi", "Chị đẹp đạp gió", "Y concert"… khán giả sẵn sàng xếp hàng dài chỉ để được nghe thần tượng hát trực tiếp, để cảm nhận những rung động không thể "tua" lại, không thể chỉnh sửa.

Khán giả thời nay tìm đến sân khấu ngoài việc thưởng thức, còn tìm cảm giác cộng đồng. Những con người cùng yêu nhạc, cùng tìm đến nhau và tạo nên một cộng đồng có kết nối thực tế. Cộng đồng này chính là đối tượng tiêu thụ vé và merchandise (các sản phẩm lưu niệm) gắn với thần tượng của họ, tạo nên một vòng tròn kinh tế khép kín và hợp lý.

Đáng để đầu tư

Câu hỏi đặt ra: âm nhạc sống có thật sự xa xỉ vì đắt đỏ, hay vì con người ngày càng ít dành thời gian cho trải nghiệm trực tiếp? Thực tế cho thấy dù kinh tế còn không ít khó khăn, nhưng các đêm nhạc sống chất lượng vẫn có chỗ đứng. Khán giả sẵn sàng chi trả khi họ tin rằng số tiền bỏ ra tương xứng với cảm xúc nhận lại. Vấn đề không chỉ nằm ở túi tiền mà ở niềm tin và chất lượng.

"Trong bối cảnh mọi thứ đều số hóa, nhu cầu được "chạm" vào cảm xúc thật, không qua màn hình, có xu hướng tăng lên. Âm nhạc sống đang dịch chuyển từ vị thế phổ thông sang trải nghiệm chọn lọc. Nó giống như việc đọc sách giấy giữa thời ebook, hay xem phim rạp giữa vô vàn nền tảng trực tuyến " - nhạc sĩ Only C bày tỏ.

Những người trong cuộc cho rằng thời đại số khiến âm nhạc trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Nhưng cũng chính thời đại ấy làm nổi bật giá trị của những khoảnh khắc trực tiếp. Âm nhạc sống, nếu là một "xa xỉ phẩm" thì đó là sự xa xỉ của cảm xúc, của cộng hưởng con người với con người. Và trong một thế giới ngày càng ảo hóa, có lẽ, đó lại là điều đáng để đầu tư.

"Chúng ta không thể phủ nhận sự tiện lợi của kỷ nguyên số. Sự dung hòa giữa công nghệ số và sân khấu là phương thức hữu hiệu để tăng trưởng những giá trị thực của âm nhạc nói chung" - đạo diễn Trần Thành Trung nói.