UBND TP HCM vừa có báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết 20/2018 của HĐND TP về mức thu nhập chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt đối với lĩnh vực thành phố có nhu cầu thu hút giai đoạn 2018-2022.

Để thu hút chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt, UBND TP HCM đã ban hành kế hoạch thu hút ở 20 vị trí vào năm 2020. Các Hội đồng thu hút, tuyển chọn đã đăng tải thông báo thu hút trên các phương tiện thông tin đại chúng và tiến hành nhận hồ sơ ứng tuyển.

Tuy nhiên, đến nay, TP HCM chỉ thu hút 5 chuyên gia, nhà khoa học cho Ban Quản lý Khu Công nghệ cao thành phố. Ban Quản lý Khu Công nghệ cao thành phố đã tiến hành tiếp nhận, ký hợp đồng với các chuyên gia và phân công nhiệm vụ đối với từng trường hợp; đồng thời giao các đơn vị trực thuộc phối hợp tốt, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi cho chuyên gia làm việc, cống hiến.

Hiện nay, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao thành phố đã ký hợp đồng với một chuyên gia (4 trường hợp còn lại chưa ký hợp đồng do các chuyên gia đều đang ở nước ngoài, chưa sang Việt Nam do ảnh hưởng của dịch Covid-19). Kinh phí đã chi trả cho chuyên gia đã ký hợp đồng theo quy định của Nghị quyết số 20 đến nay là hơn 170 triệu đồng.

Đối với việc thu hút người có tài năng đặc biệt lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật - thể dục, thể thao đến nay vẫn chưa thu hút được ai. Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nên số lượng cá nhân đăng ký tham dự còn ít, tiến độ thu hút có chậm hơn so với Kế hoạch.

Phân tích nguyên nhân, UBND TP HCM cho biết chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt của thành phố là chính sách mới và chưa có nhiều mô hình hay để tham khảo, học hỏi. Do đó, các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện chính sách theo hướng vừa làm vừa rút kinh nghiệm.

Ngoài ra, đối tượng chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt là đối tượng rất đặc thù. Tuy có số lượng ít nhưng vai trò, vị trí và sức ảnh hưởng đến tổ chức, cộng đồng rất lớn, đòi hỏi cơ quan quản lý phải thực sự linh hoạt, chuyên nghiệp và cầu thị để kịp thời ban hành chính sách phù hợp.

UBND TP HCM cũng cho biết trong thực tiễn triển khai thời gian qua, một số cơ quan, đơn vị còn thiếu kinh nghiệm và chưa chuẩn bị đầy đủ các giải pháp có hiệu quả nên chưa tạo được sức hút đối với đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.

Chất lượng đội ngũ làm công tác xây dựng chính sách và thực hiện quy chế thu hút tại các cơ quan, đơn vị chưa đồng đều. Một số đơn vị chưa làm tốt và phát huy vai trò chủ động tham mưu cho lãnh đạo cơ quan trong việc phát hiện, tuyển chọn, đánh giá, phát huy năng lực chuyên gia cũng như xây dựng lực lượng cộng sự kế thừa có triển vọng để hình thành đội ngũ cán bộ khoa học dự nguồn có chất lượng cao.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, sự cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia, các địa phương và các tổ chức trong thu hút nhân tài, phát triển nguồn chất xám khoa học là xu thế tất yếu. Các chuyên gia có nhiều cơ hội tiếp cận và thường ưu tiên lựa chọn các viện nghiên cứu,trường đại học, tổ chức có uy tín tại các quốc gia tiên tiến trên thế giới.

Do đó, TP HCM đã và đang đối mặt với nhiều áp lực phái đẩy mạnh phát triển, cải thiện hình ảnh và tạo dựng môi trường nghiên cứu khoa học, công nghệ để tăng cường khả năng mời gọi, thu hút.

Mặt khác, việc tổ chức triển khai, thực hiện thu hút theo Kế hoạch đề ra chưa đảm bảo thời gian dự kiến do tác động của đại dịch Covid-19 nên số lượng nhân sự đăng ký tham dự chưa nhiều (một số trường hợp không thể tham gia phỏng vấn và nhận công tác do đang ở nước ngoài) và phải tuân thủ các bước của quy trình thu hút để đảm bảo chặt chẽ, công khai, minh bạch.

Một số chuyên gia, nhà khoa học chưa đủ điều kiện thu hút vì bằng cấp, lĩnh vực chuyên môn, kinh nghiệm công tác chưa phù hợp với yêu cầu hoặc không đồng ý với mức thu nhập và chính sách hỗ trợ của thành phố.

PHAN ANH