- Phóng viên: Thời gian gần đây, có thông tin về việc Trung Quốc bố trí tên lửa tại các cấu trúc mà nước này đã xây dựng trái phép thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Ông đánh giá như thế nào về hành động này của Trung Quốc?

+ TS Trần Công Trục: Không phải đây là lần đầu tiên, mà là hành động tiếp theo nằm trong chuỗi các hành động của Trung Quốc, nhằm thực hiện quân sự hóa ở biển Đông, đặc biệt là đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Chúng ta cũng như nhiều quốc gia khác đã từng nhiều lần lên án nhưng Trung Quốc vẫn tiếp tục làm.

Vạch trần âm mưu của Trung Quốc triển khai trái phép tên lửa tại Trường Sa - Ảnh 1.

TS Trần Công Trục vạch âm mưu của Trung Quốc triển khai trái phép tại Trường Sa

Việc Trung Quốc bí mật triển khai tên lửa đến các bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam trái với tuyên bố của phía Trung Quốc rằng họ muốn cùng với các nước trong khu vực ASEAN ngồi lại để đàm phán, giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình.

Trung Quốc cũng kêu gọi các nước phải gìn giữ hòa bình và bản thân họ sẽ gương mẫu trong thực hiện điều đó. Tuy nhiên, thực tế Trung Quốc lại làm ngược lại.

Trung Quốc đã đi ngược lại Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc, vi phạm Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông giữa ASEAN và Trung Quốc (DOC), làm gia tăng căng thẳng, gây mất ổn định trong khu vực và không có lợi cho nỗ lực của các nước trong đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử tại biển Đông hiện nay (COC).

Trung Quốc đã không ít lần tổ chức tập trận trên khu vực, diễn ra không phải là hằng năm mà là hằng tháng, đưa hàng loạt máy bay, tàu chiến ra khu vực này để phô trương lực lượng. Thậm chí Trung Quốc còn tổ chức bắn đạn thật. Điều đó cho thấy Trung Quốc không làm đúng với những gì họ tuyên bố.

- Mục đích Trung Quốc bố trí tên lửa tại các cấu trúc mà nước này đã xây dựng trái phép thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam là gì, thưa ông?

+ Dường như Trung Quốc đang thể hiện sự cạnh tranh và thách thức vị thế của họ với Mỹ ở khu vực biển Đông. Tất cả các chuỗi sự kiện mà Trung Quốc thực hiện ở biển Đông nhằm đe dọa, gây sức ép, để làm sao buộc các nước trong khu vực phải chấp nhận những yêu sách vô lý mà Trung Quốc đưa ra.

- Theo ông, những việc làm của Trung Quốc sẽ gây ra những hậu quả gì cho khu vực?

+ Với những việc làm của Trung Quốc sẽ khiến tình hình biển Đông rất nóng và phức tạp. Thậm chí có những tín hiệu của đụng độ, xung đột nguy hiểm.

Và rõ ràng Trung Quốc gây ra mối đe dọa về hòa bình trong khu vực ngày càng hiện hữu hơn, trong việc họ sẽ xâm phạm đến các quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia trong khu vực.

Hành động này của Trung Quốc sẽ khiến các nước cảnh giác hơn, vì để bảo vệ chủ quyền của mình, các nước sẽ phải tăng cường sức mạnh quân sự hơn nữa - điều mà người ta thường gọi là chạy đua vũ trang. Điều này sẽ làm tình hình trong khu vực căng thẳng hơn.

Và nếu không kiểm soát được tình hình, rất dễ xảy ra xung đột, làm mất hòa bình và ổn định trong khu vực cũng như trên thế giới.

- Việt Nam cần ứng xử như thế nào trước hành động này của Trung Quốc?

+ Chúng ta vẫn phải tiếp tục có những tiếng nói thống nhất, phản ứng quyết liệt đối với hành động bất chấp luật pháp quốc tế của Trung Quốc đã đi trái với các thỏa thuận cũng như nguyện vọng của nhân dân các nước trong khu vực.

Bên cạnh tăng cường đối thoại để giải quyết mọi tranh chấp, chúng ta luôn phải tỉnh táo và cảnh giác trước mọi động thái của Trung Quốc. Trong mọi tình huống, bằng sách lược mềm dẻo, chúng ta phải bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

Văn Duẩn (thực hiện)