Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán: Thị trường chứng khoán sẽ chứng kiến sự thay đổi về chất

Năm 2026 không chỉ là dấu mốc khi thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam bước vào chuẩn mực mới của thị trường mới nổi, mà còn là thời điểm ngành Chứng khoán kỷ niệm 30 năm xây dựng và phát triển (28-11-1996 – 28-11-2026). Ở tuổi 30, thị trường được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo dấu ấn mới trên hành trình phát triển mạnh mẽ, chất lượng, bền vững và hội nhập.

Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), đã trao đổi với báo chí về những dấu ấn năm 2025 và định hướng của ngành trong năm bản lề 2026.

- Phóng viên: Nhìn lại năm 2025, đâu là những dấu ấn nổi bật nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam, thưa bà?

+ Bà Vũ Thị Chân Phương: Năm 2025, thị trường chứng khoán toàn cầu chịu tác động mạnh từ các biến động địa chính trị và kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Bộ Tài chính và sự đồng hành của các thành viên thị trường, TTCK Việt Nam vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực.

Điểm nhấn đầu tiên là việc khai trương và vận hành thành công hệ thống công nghệ thông tin mới - hệ thống KRX. Đây là nền tảng công nghệ bao trùm toàn thị trường, giúp tăng quy mô, đảm bảo an toàn, ổn định và mở đường cho phát triển sản phẩm, dịch vụ mới.

Dấu ấn nổi bật hơn là việc tổ chức FTSE Russell công bố Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí và nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là thành quả của quá trình cải cách đồng bộ về pháp lý, hạ tầng và mức độ tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

Trên nền tảng đó, thị trường tăng trưởng ấn tượng. Đến 31-12-2025, VN-Index đạt 1.784,49 điểm, tăng 40,9% so với cuối năm trước. Giá trị giao dịch bình quân đạt 29.201 tỉ đồng mỗi phiên, tăng 39%. Vốn hóa thị trường đạt 9.985,77 ngàn tỉ đồng, tương đương 86,7% GDP ước tính năm 2024. Số tài khoản nhà đầu tư vượt 11,6 triệu, vượt mục tiêu đề ra đến năm 2030. Nếu chọn một cụm từ cho năm 2025, tôi cho rằng đó là: "Bứt phá - Tăng trưởng - Hội nhập".

- Bà vừa đề cập thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, việc này mang lại cơ hội và áp lực như thế nào?

+ Nâng hạng là bước ngoặt lịch sử sau nhiều năm hoàn thiện thể chế, hạ tầng và tăng cường minh bạch. Nhưng đây cũng là khởi đầu cho chặng đường hội nhập sâu hơn với chuẩn mực cao hơn.

Chúng tôi kỳ vọng rằng, thị trường vốn nói chung và TTCK sẽ chứng kiến một sự thay đổi về chất. Thị trường không chỉ đón nhận những vốn ngoại chất lượng cao, mà đi kèm với đó là yêu cầu cao hơn về quản trị doanh nghiệp hay tính công khai, minh bạch.

Từ đó, sẽ tạo thêm động lực cho cả cơ quan quản lý, thành viên thị trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư đều phải tự nâng tầm, góp phần đưa TTCK lên một tầm phát triển mới, đóng góp mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế đất nước.

Khi bước vào "sân chơi mới nổi", yêu cầu về quản trị công ty, năng lực tài chính, hạ tầng, sản phẩm dịch vụ và đặc biệt là công bố thông tin sẽ cao hơn. Điều này đòi hỏi tất cả các bên - từ cơ quan quản lý, tổ chức trung gian, doanh nghiệp niêm yết đến nhà đầu tư, phải "tự nâng chuẩn chính mình".

Nâng hạng là động lực, nhưng cũng là áp lực. Kết quả trên từng chặng đường phụ thuộc vào việc chúng ta có biến áp lực thành động lực hay không.

- Năm 2026 được xem là năm bản lề trong giai đoạn phát triển mới của thị trường vốn. Ngành Chứng khoán sẽ ưu tiên những trọng tâm hành động nào để củng cố niềm tin nhà đầu tư và nâng cao chất lượng thị trường?

+ Năm nay kỷ niệm 30 năm thành lập ngành, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì tăng trưởng, mà phải nâng cao chiều sâu và tính bền vững.

Trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, minh bạch, phù hợp thông lệ quốc tế; duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí nâng hạng. UBCKNN sẽ triển khai các nhiệm vụ theo Quyết định 2014/QĐ-TTg ngày 12-9-2025 của Thủ tướng về Đề án nâng hạng TTCK Việt Nam và kế hoạch thực hiện của Bộ Tài chính.

Trên nền tảng hệ thống KRX, chúng tôi tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, gắn với chuyển đổi số toàn diện. Cơ chế Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được xác định là bước đi quan trọng, dự kiến vận hành đầu năm 2027.

Bên cạnh đó là phân loại, tổ chức lại thị trường cổ phiếu; xây dựng các thị trường mới như thị trường giao dịch các-bon, thị trường tài sản mã hóa và thị trường chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Công tác thanh tra, giám sát tiếp tục được tăng cường, đồng thời cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng quản trị công ty và phát triển ngành quỹ đầu tư, khuyến khích nhà đầu tư tổ chức, dài hạn tham gia thị trường.

- Để thị trường thực sự trở thành kênh dẫn vốn chủ lực cho doanh nghiệp và nền kinh tế trong giai đoạn mới, ngành Chứng khoán sẽ triển khai những giải pháp trọng tâm nào, thưa Chủ tịch?

+ TTCK tiếp tục khẳng định là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết; thúc đẩy doanh nghiệp FDI tham gia thị trường; phối hợp xây dựng cơ chế chào bán trái phiếu ra công chúng cho doanh nghiệp dự án theo mô hình đối tác công - tư và trái phiếu hạ tầng.

Mục tiêu là huy động hiệu quả nguồn vốn cho các dự án trọng điểm, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm và cơ sở nhà đầu tư theo hướng cân bằng, bền vững.

Tôi cho rằng, trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, cùng sự chỉ đạo của Chính phủ và sự chuẩn bị chủ động của cơ quan quản lý, TTCK Việt Nam sẽ tiếp tục thu hút mạnh dòng vốn lớn trong và ngoài nước, đóng góp hiệu quả hơn cho nền kinh tế.

- Ở dấu mốc 30 năm hình thành và phát triển, bà có thể chia sẻ ngành Chứng khoán đặt ra những mục tiêu và kỳ vọng gì cho chặng đường phát triển mới?

+ Năm 2026, thị trường chuyển từ "đạt điều kiện" sang "vận hành ổn định và bền vững" theo chuẩn mực thị trường mới nổi. Đồng thời, đây là dịp nhìn lại hành trình 30 năm xây dựng và trưởng thành.

Chúng tôi đặt quyết tâm cao nhất, đoàn kết, chủ động và sáng tạo để đóng góp hiệu quả hơn cho tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Đó là món quà ý nghĩa nhất dành cho ngành trong dịp sinh nhật tuổi 30.

Với nền tảng đã củng cố trong năm 2025 và định hướng rõ ràng cho giai đoạn tới, TTCK Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục phát triển ổn định, bền vững, xứng đáng là trụ cột quan trọng của thị trường tài chính và là thành quả tiêu biểu của 30 năm đổi mới, hội nhập của ngành Chứng khoán Việt Nam.