Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 29 năm 2016, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lần đầu tiên đề cập đường lối ngoại giao "cây tre Việt Nam". Đến Hội nghị Đối ngoại toàn quốc vào tháng 12-2021, Tổng Bí thư đã khái quát nội hàm cơ bản của nền đối ngoại, ngoại giao mang đậm bản sắc "cây tre Việt Nam": Gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển; thấm đượm tâm hồn, cốt cách và khí phách của dân tộc Việt Nam.
Kim chỉ nam cho nền ngoại giao
"Trong lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, ông cha ta đã luôn chú trọng hoạt động đối ngoại, tạo dựng nên truyền thống và bản sắc riêng, rất độc đáo của nền ngoại giao và hoạt động đối ngoại Việt Nam: Đầy hào khí, giàu tính nhân văn, hòa hiếu, trọng lẽ phải, công lý và chính nghĩa" - Tổng Bí thư nêu rõ.
Tổng Bí thư khái quát: Hơn 90 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trên cơ sở vận dụng sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin; kế thừa, phát huy truyền thống, bản sắc đối ngoại, ngoại giao và văn hóa dân tộc; tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới và tư tưởng tiến bộ của thời đại, chúng ta đã xây dựng nên trường phái đối ngoại, ngoại giao rất đặc sắc và độc đáo của Thời đại Hồ Chí Minh, mang đậm bản sắc "cây tre Việt Nam".
Theo Tổng Bí thư, đó là sự mềm mại, khôn khéo nhưng rất kiên cường, quyết liệt. Linh hoạt, sáng tạo nhưng rất bản lĩnh, kiên định, can trường trước mọi thử thách, khó khăn, vì độc lập dân tộc, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân. Đoàn kết, nhân ái, nhưng kiên quyết, kiên trì bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc. Biết nhu, biết cương; biết thời, biết thế; biết mình, biết người; biết tiến, biết thoái, "tùy cơ ứng biến", "lạt mềm buộc chặt".
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cho rằng đây là sự tổng kết và khái quát hóa rất cao nội dung cốt lõi, xuyên suốt của đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, cũng như bản sắc độc đáo của nền ngoại giao cách mạng Việt Nam. Hình tượng "cây tre Việt Nam" phản ánh sinh động nhưng rất giản dị, dễ hiểu đường lối này.
Cụ thể, "gốc vững" là nguyên tắc vì lợi ích quốc gia - dân tộc; là đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, lấy thực lực làm gốc, lấy đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng để tạo thế, lập thời. "Thân chắc" là phương thức tạo nên sức mạnh, trong đó sức mạnh đại đoàn kết dân tộc là nhân tố căn bản, sống còn; là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; là giương cao ngọn cờ chính nghĩa, nhân văn, thủy chung, thượng tôn pháp luật. "Cành uyển chuyển" là phong cách, nghệ thuật ứng xử linh hoạt trên nguyên tắc "dĩ bất biến ứng vạn biến"; là cách ứng xử "biết mình, biết người", "biết thời, biết thế", "biết tiến, biết thoái", "biến dừng, biết biến"...
"Những kết quả, thành tựu quan trọng trong công tác đối ngoại, ngoại giao từ sau Đại hội XIII của Đảng đến nay đã khẳng định nền đối ngoại, ngoại giao "cây tre Việt Nam" hoàn toàn phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh nước ta; đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới" - Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh.
![Chiều 12-12-2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đón, hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt NamẢnh: TTXVN Chiều 12-12-2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đón, hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt NamẢnh: TTXVN](https://nld.mediacdn.vn/thumb_w/640/291774122806476800/2024/7/21/2-anh-1-tr3-1721567321342688023458.jpg)
Chiều 12-12-2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đón, hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam - Ảnh: TTXVN
![Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Mỹ Joe Biden trong chuyến thăm Việt Nam vào tháng 9-2023 Ảnh: HOÀNG TRIỀU Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Mỹ Joe Biden trong chuyến thăm Việt Nam vào tháng 9-2023 Ảnh: HOÀNG TRIỀU](https://nld.mediacdn.vn/thumb_w/640/291774122806476800/2024/7/21/2-av9w0493-1721567321392414845297.jpg)
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Mỹ Joe Biden trong chuyến thăm Việt Nam vào tháng 9-2023 - Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Người nâng tầm ngoại giao Việt Nam
PGS-TS Dương Văn Quảng, nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao, nhìn nhận hoạt động đối ngoại, ngoại giao Việt Nam thời gian qua đạt được nhiều thành tựu nổi bật với những sự kiện có ý nghĩa lịch sử.
Trong đó, chuyến thăm Mỹ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào tháng 7-2015 đã mở ra chương mới trong quan hệ giữa hai nước. Tiếp đó, trong chuyến thăm chính thức Trung Quốc cuối năm 2022, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên mà Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đón tiếp ngay sau Đại hội XX của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Cũng trong năm 2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chủ trì lễ đón, hội đàm với Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Tháng 6-2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
"Trong bối cảnh tình hình quốc tế phức tạp, các cường quốc cạnh tranh rất gay gắt, theo đuổi những quan điểm và chính sách rất khác nhau, việc Việt Nam có quan hệ tốt và mời được lãnh đạo cả 3 nước lớn đến thăm đã thể hiện bản sắc của ngoại giao "cây tre" - PGS-TS Dương Văn Quảng đánh giá.
Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Nguyễn Thanh Sơn, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nhấn mạnh sự lãnh đạo của Đảng đối với đường lối đối ngoại, ngoại giao uyển chuyển, nhịp nhàng, muốn làm bạn với tất cả các nước đã chinh phục thế giới và chứng minh chính sách đối ngoại của chúng ta rất thành công.
Là đại sứ Việt Nam đầu tiên tại Mỹ, ông Lê Văn Bàng, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nhìn nhận quan điểm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về đường lối ngoại giao "cây tre Việt Nam" là sự đúc rút từ lịch sử ngoại giao của dân tộc. Đường lối này đã đưa ngoại giao Việt Nam lên tầm cỡ quốc tế và nhiều nước bày tỏ mong muốn Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm đối ngoại, ngoại giao.
"Những lời căn dặn, những bài viết của Tổng Bí thư đối với ngành ngoại giao, nhất là phát huy trường phái ngoại giao "cây tre Việt Nam", là cẩm nang mà những người làm ngoại giao sẽ ghi nhớ mãi" - Đại sứ Lê Văn Bàng xúc động.
Thúc đẩy phát triển kinh tế vững chắc
Theo cựu Phó Cố vấn An ninh quốc gia Ấn Độ S D Pradhan, trường phái ngoại giao "cây tre" phản ánh chính sách vững chắc và đường lối đối ngoại linh hoạt của Việt Nam; cho thấy Việt Nam nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương trong giải quyết các vấn đề toàn cầu; giúp nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, bảo đảm tăng trưởng kinh tế khi tạo dựng được quan hệ đối tác chiến lược với nhiều nước thuộc các khối khác nhau...
"Trường phái ngoại giao "cây tre" đã đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất" - ông Pradhan nhận định.
Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Sandeep Arya nhìn nhận: Tầm nhìn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về đường lối ngoại giao "cây tre" là một bước đi chiến lược, rất đúng đắn, thực sự đóng vai trò quan trọng giúp Việt Nam có những bước phát triển rất vững chắc.
Người truyền cảm hứng đại đoàn kết
Trong thư chia buồn gửi đến gia quyến Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, ông Bùi Văn Mùi, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại thủ đô Vientiane - Lào, cho biết trong ký ức của kiều bào, Tổng Bí thư là một nhân cách lớn, rất mẫu mực song cũng vô cùng giản dị. Sự quan tâm và những chia sẻ quý báu của Tổng Bí thư đã củng cố mạnh mẽ tình đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau, hướng về quê hương nguồn cội và niềm tin vào Đảng, Nhà nước trong mỗi kiều bào.
Ông Lương Xuân Hòa, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại tỉnh Udon Thani - Thái Lan, kể từng may mắn có cơ hội gặp Tổng Bí thư ở Hà Nội. Thấy Tổng Bí thư sử dụng chiếc ô tô Toyota Crown màu đen loại cũ, ông cảm nhận được sự giản dị của nhà lãnh đạo Việt Nam; coi đó là tấm gương cho đồng bào cũng như kiều bào Việt Nam trên toàn thế giới.
Là nghệ sĩ của Nhà hát Opera quốc gia Hungary, anh Ninh Đức Hoàng Long từng được biểu diễn trong lễ tiếp đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cùng đoàn đại biểu cấp cao hai nước tại Nhà Quốc hội Hungary vào tháng 10-2018. Sau buổi biểu diễn, anh có cơ hội gặp trực tiếp Tổng Bí thư; được nghe những lời nhắn gửi đầy tình cảm cùng sự động viên, khích lệ. Bốn tháng sau, trong chuyến về nước tham dự chương trình "Xuân quê hương", anh một lần nữa được gặp Tổng Bí thư. "Tôi cảm nhận rõ tình cảm và sự quan tâm chân thành của Tổng Bí thư dành cho cộng đồng người Việt xa Tổ quốc cũng như tầng lớp văn nghệ sĩ nước nhà" - anh Long xúc động.
Học tập, sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc gần 20 năm qua, TS Trần Hải Linh - Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc - vinh dự được gặp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng 2 lần tại Hàn Quốc. "Trò chuyện với bà con kiều bào, Tổng Bí thư luôn nhấn mạnh 2 vấn đề là đại đoàn kết và duy trì, phát triển văn hóa dân tộc" - TS Trần Hải Linh nhớ lại.
Diệp Châu
Bình luận (0)