Đề xuất phụ thu nhiên liệu, vé máy bay nội địa có thể tăng thêm tới 680.000 đồng/vé

Báo cáo Bộ Xây dựng, ngày 25-3, Cục Hàng không Việt Nam lý giải việc phụ thu nhiên liệu nhằm ứng phó với việc giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột địa chính trị.

Theo cơ quan này, giá Jet A-1 bình quân tháng 3 dao động khoảng 190-200 USD/thùng, nhưng tại thời điểm ngày 24-3 đã vọt lên 234,3 USD/thùng. Không chỉ tăng về giá, mức phụ thu vật lý (premium) cũng vượt 30 USD/thùng, phản ánh tình trạng khan hiếm và chi phí cung ứng leo thang.

Nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí khai thác của các hãng hàng không. Với kịch bản giá nhiên liệu duy trì quanh 200 USD/thùng, chi phí vận hành của doanh nghiệp có thể tăng thêm khoảng 40% so với giai đoạn trước khi xảy ra xung đột tại Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, việc áp dụng phụ thu được xem là giải pháp ngắn hạn nhằm giúp các hãng duy trì hoạt động. Khảo sát của Cục Hàng không Việt Nam cho thấy hơn 60% hãng hàng không quốc tế và khu vực đã hoặc đang triển khai tăng phụ thu nhiên liệu, hoặc điều chỉnh giá vé từ giữa tháng 3.

Mức phụ thu cụ thể

Theo đề xuất, phụ thu nhiên liệu sẽ được tính ngoài mức giá trần vé máy bay nội địa hiện hành và điều chỉnh linh hoạt theo giá Jet A-1. Mức phụ thu được xác định dựa trên chênh lệch chi phí nhiên liệu thực tế so với mức cơ sở 90 USD/thùng.

Cụ thể, với các đường bay ngắn 500-850 km như Hà Nội - Đà Nẵng, nếu giá nhiên liệu ở mức 220 USD/thùng, hành khách có thể phải trả thêm khoảng 297.000 đồng/vé. Khi đó, giá vé hạng phổ thông tối đa từ 2,89 triệu đồng sẽ tăng lên hơn 3,16 triệu đồng. Nếu giá nhiên liệu vượt 250 USD/thùng, phụ thu tăng lên 365.000 đồng, đẩy giá vé lên khoảng 3,255 triệu đồng.

Ở nhóm đường bay trung bình 1.000-1.280 km như Hà Nội - TPHCM, mức phụ thu dao động từ 450.000 đến 553.000 đồng/vé. Giá vé trần hiện là 3,4 triệu đồng có thể tăng lên gần 4 triệu đồng.

Đối với các đường bay dài trên 1.280 km như Hà Nội - Phú Quốc, phụ thu có thể từ 553.000 đến 680.000 đồng/vé. Như vậy, giá vé tối đa có thể tăng từ 4 triệu đồng lên khoảng 4,55-4,68 triệu đồng.

Cục Hàng không Việt Nam cho biết mức phụ thu sẽ được công bố định kỳ dựa trên báo cáo giá nhiên liệu từ các doanh nghiệp cung ứng trong nước, tham chiếu theo giá giao dịch Jet A-1 tại thị trường Singapore.

Cắt giảm đường bay kém hiệu quả

Một áp lực khác đối với ngành hàng không là nguồn cung nhiên liệu. Hiện các doanh nghiệp cung ứng cam kết đảm bảo đủ nhiên liệu cho hoạt động khai thác đến trung tuần tháng 4. Tuy nhiên, sau thời điểm này, nguồn cung chưa chắc chắn và có thể buộc phải mua theo giá giao ngay (spot) với chi phí rất cao.

Nguyên nhân đến từ việc chuỗi cung ứng bị gián đoạn, trong khi nhiều quốc gia có xu hướng hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên nhu cầu nội địa.

Điều này khiến các hãng bay đứng trước nguy cơ chi phí tăng kép, vừa do giá nhiên liệu cao, vừa do khó khăn trong tiếp cận nguồn cung ổn định.

Trước áp lực chi phí, từ tháng 4, các hãng hàng không Việt Nam đã bắt đầu điều chỉnh mạng bay và tải cung ứng. Trọng tâm là duy trì các đường bay trục chính như Hà Nội - Đà Nẵng - TPHCM và các tuyến phục vụ nhu cầu kinh tế - xã hội thiết yếu.

Ngược lại, nhiều đường bay nội địa có hệ số sử dụng ghế thấp, đặc biệt ở khung giờ đêm, giờ thấp điểm hoặc các đường bay ngách, đã bị cắt giảm tần suất hoặc tạm dừng khai thác do không bù đắp được chi phí.

Ở thị trường quốc tế, các hãng Việt Nam cũng đã triển khai hoặc lên kế hoạch áp dụng phụ thu nhiên liệu để duy trì hoạt động và giữ hiện diện tại các thị trường trọng điểm.

Đề xuất giảm thuế, tăng nguồn cung

Ngoài cơ chế phụ thu, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị một loạt giải pháp hỗ trợ khác. Trong đó có việc tiếp tục áp dụng thuế nhập khẩu 0% đối với nhiên liệu bay, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 xuống 1.000 đồng/lít, và giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) nhằm giảm áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp.

Cơ quan này cũng đề xuất các bộ, ngành liên quan thúc đẩy tăng sản lượng nhiên liệu trong nước, đồng thời đẩy mạnh đàm phán quốc tế để tìm kiếm nguồn cung mới, đảm bảo ổn định cho hoạt động khai thác.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các giải pháp đồng bộ về giá, thuế và nguồn cung được kỳ vọng sẽ giúp ngành hàng không vượt qua giai đoạn khó khăn, hạn chế tác động tới hành khách và thị trường.