Có 4 người con gái và 3 người con trai nhưng ông Hội đồng Trần Trinh Trạch thương yêu chiều chuộng nhất là Cậu Ba Huy. Cho đến khi cuối đời ông cũng chết trong vòng tay của cậu con này.

1441529690-congtubaclieu1.jpg

Ông Trần Trinh Đức - con thứ 4 của Công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy.

Từ thầy ký trở thành ông Hội đồng

Trong căn nhà số 15 Điện Biên Phủ, Thành Phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu, thế hệ thứ 3 của Công tử Bạc Liêu là ông Trần Trinh Đức đang ngồi trả lời từng du khách những thắc mắc của họ về giai thoại Công tử Bạc Liêu một thời.

Phải đợi lúc lâu, ông Đức mới có thời gian rảnh rỗi một chút. Ông kể cho chúng tôi nghe về lịch sử cũng như danh gia vọng tộc của dòng họ Trần Trinh nổi tiếng Nam kỳ lục tỉnh ngày đó. Dù đã gần 70 tuổi nhưng ông Đức còn minh mẫn.

Với vẻ ngoài đậm chất quý phái kim phấn một thời, ông Đức kể về gia tộc mình như một ánh hào quang mà ông vẫn tự hào. Với người con trai của Hắc công tử, những gì đi qua dù người đời có nói thế nào với ông gia tộc mình vẫn ứng với câu thành ngữ “hùm chết để da - người ta chết để tiếng”.

Lần dở từng trang ký ức về lịch sử gia tộc Trần Trinh, ông Đức giọng trầm trầm kể ông ngoại của Công tử Bạc Liêu Trần Trịnh Huy là Phan Văn Bì người có nhiều ruộng đất nhất tỉnh Bạc Liêu. Những năm cuối thế kỷ 19 người ta gọi ông là ông vua lúa gạo Nam kỳ.

Hàng năm, ông Bá hộ thường tới Tòa hành chính tỉnh để đóng thuế điền đại. Trong nhiều năm liền, ông chấm anh thư ký điện địa Trần Trinh Trạch là người đứng đắn, đàng hoàng.

Vì đã chấm thầy ký Trạch nên ông Bá hộ thường hỏi thăm về gia thế của thầy ký. Khi biết thầy ký chưa có vợ, ông mời thầy về nhà thăm nhà cũng là tạo cơ hội để cho cô con gái thứ 4 của mình và thầy ký Trạch có cơ hội gặp nhau. Sau nhiều lần gặp gỡ, thầy ký và tiểu thư thứ 4 nhà ông Bá hộ đã “tình trong như đã mặt ngoài còn e”. Ông Bá hộ quyết định làm lễ cưới cho thầy ký.

Từ khi làm rể ông Vua lúa gạo, thầy ký nghỉ chân thư ký ở tòa hành chính. Được cha vợ cho một phần đất, ông ra quản lý điện đại. Vì là người thông minh, có học, lại được động lực từ cha vợ nên ông Trần Trinh Trạch phất lên nhanh chóng. Ông sắm thêm ruộng đất. Nhờ huê lợi, diện tích ngày càng mở mang. Cả phần đất của các con ông Bá hộ đã chia cho từ trước cứ lần lượt được ông Trạch mua lại vì những người con kia ham mê cờ bạc.

Lúc đầu, ông Bá hộ không vui vì con rể đã nắm hết ruộng đất. Nhưng sau này ông đành nghĩ lọt sàng xuống nia nên thôi. Gia tộc Trần Trinh bắt đầu gây dựng tiếng tăm từ đó.

Mua siêu xe đón Cậu Ba từ Pháp về

Ông Hội đồng Trần Trinh Trạch có ba người con trai, trong đó cậu ba Trần Trinh Huy được ông Hội đồng cưng nhất. Để tiến kịp thời thượng, cậu Ba xin cha cho đi học ở nước ngoài thay vì lên Sài Gòn học trường Tây. Với tâm lý “cha mẹ để cho con bụng chữ còn tốt hơn mấy trăm mẫu đất. Cậu Ba Trần Trinh Huy đã được sang Pháp du học.

1441529690-congtubaclieu2.jpg

Xe của Công tử Bạc Liêu trở thành kỷ vật trưng bày tại Biệt thự

Thời gian sống ở Pháp 3 năm, cậu Ba đã “thành tài” trở về với các "level" ăn chơi lên hàng. Ngày nhận được điện của cậu con cưng, ông Hội đồng Trạch đã tính chuyện mua xe mới. Dù chiếc xe Ford còn mới nhưng để thiên hạ phải trầm trồ khen ngợi dòng họ Trần Trinh là danh gia vọng tộc. Ông Hội đồng lên hãng xe ở đường Nguyễn Huệ - Lê Lợi ở Sài Gòn sắm xe mới.

Khi vào hãng xe, người Tây thấy một ông già nhà quê mặc áo bà ba lục soàn trắng ngả màu ố vàng, tay cầm quạt mo, đi giày hàm ếch họ tỏ vẻ khinh khỉnh. Ông Hội đồng Trạch bất chấp vẻ coi thường của người bán xe. Ông ra lệnh cho người đi cùng mình chọn chiếc xe tốt nhất, đắt nhất và cho ông ngồi thử vào để xem có êm không, chạy thích không.

Khi hài lòng, ông mở mo cau ra đếm cả buộc tiền khiến những người bán xe mắt tròn, mắt dẹt. Mua xe xong, ông ra Bến nhà Rồng đón cậu con trai đi Tây trở về.

Ngày về nước, Cậu Ba Huy đã trực tiếp lái chiếc xe chở ba về Bạc Liêu. Chiếc xe đi với vận tốc 100km trên giờ khiến người ngồi trên xe ai cũng run. Ông bà hội đồng gặng hỏi con về những bằng đại học cậu đã đạt được là bằng kỹ sư hay bằng luật sư. Cậu Ba cười khoái chí khoe ra các giấy tờ học lái máy bay, học lái xe, nhảy đầm, tango.

Lúc ấy, ông Hội đồng hi vọng rằng con trai mình sẽ là một thiên tài mà không biết rằng khi ở Paris cậu Huy đã là tay chơi có hạng, có vợ tây và một đứa con lai. Khác hoàn toàn với cha mình chỉ có người vợ duy nhất, sau này cậu Ba ngoài chính hậu có rất nhiều thê thiếp.

Giai thoại về những tháng ngày du học của ba mình, ông Đức kể “ba tôi ham làm nông nên khi sang Pháp ba tôi không đi học ngành chính mà lúc ấy ông chỉ thích đi học lái máy bay, đi học nhảy, học lái xe cũng như đi du lịch thăm thú cách làm nông của người Pháp”. Với ông Đức, hình ảnh cha và ông nội Trần Trinh Trạch vẫn là mẫu người lý tưởng, ông tôn kính.

infonet-congtubacjlie.jpg

Di ảnh của Công tử Bạc Liêu và người vợ đầu tiên Ngô Thị Đen

Chết vì cảm lạnh

Ai cũng biết trong các con, ông Trạch thương cậu Huy nhất từ việc đi du học ở Tây, lấy vợ đầm, các con vợ lẽ, con rơi của cậu Huy đều được ông Trạch nhìn nhận hết. Cuộc đời của vợ chồng ông Hội đồng Trạch giản dị bao nhiêu thì đến đời cậu Huy ông Trạch đều “mở cửa” hết.

Cậu ba Huy được cha cho phép sắm máy bay, mua xe đua, lên Sài Gòn sống cuộc sống đế vương, tổ chức các cuộc thi đấu xảo sắc đẹp miệt vườn (sau này cậu ba "quơ" cả hoa hậu lẫn á hậu). Trong gia tộc Trần Trinh chỉ riêng cậu Huy được làm như thế. Dù ông Trạch thấy rõ cậu làm ít hưởng nhiều nhưng ông cũng tự an ủi rằng như cả đời ông khổ sở chỉ biết làm lụng, có biết tắm biển, nghỉ dưỡng là gì đâu.

Năm 1942, đến cuối đời, sau khi mừng thọ tuổi 70 được hơn tháng, ông Trạch nói với cậu Huy đưa xuống Sài Gòn đổi gió, dối già. Thấy cha muốn đi nghỉ ngơi, cậu Huy đã đồng ý đưa ba đi. Xuống Sài Gòn, cậu bắt đầu cho cha đi du lịch. Theo dự kiến sẽ đi thăm quan sở thú, đi lên tòa nhà Majetic cao nhất Sài Gòn để ngắm thành phố rồi đi tắm biển Long Hải, Vũng Tàu, đi lên nghỉ ngơi ở thành phố sương mù Đà Lạt.

Tuy nhiên, sau khi đi biển Long Hải về, vì tắm biển lâu nên ông Trạch bị cảm lạnh. Cậu ba Huy đã mời bác sĩ về nhà nhưng cảm lạnh bị biến chứng sâu, do tuổi cao, sức đề kháng kém nên ông Hội đồng Trạch đã tắt thở ở Sài Gòn.

Cậu Huy sợ anh chị em, gia tộc trách mắng vì cái chết bất đắc kỳ tử của ông Hội đồng nên đã lái xe đưa ông Trạch về Bạc Liêu ngay trong đêm hôm đó. Quãng đưỡng 300km từ Sài Gòn về Bạc Liêu cậu Huy chèn gối đặt ông Trạch ngồi ngay ngắn, không ai biết ông đã chết. Chỉ đến khi về đến dinh thự, mọi chuyện rối ren, người ta mới hay ông Trạch đã qua đời.

Những đám ma to nhất Bạc Liêu

Đám tang của ông Hội đồng Trần Trinh Trạch do cậu ba Huy làm trưởng ban. Cậu ba thuê hẳn một nhiếp ảnh gia có tiếng ở Bạc Liêu chịu trách nhiệm chụp ảnh ghi lại khoảnh khắc đám tang từ đầu đến cuối, từ nhà lớn đến nghĩa trang gia tộc ở Cái Dày. Áo quan của ông Hội đồng bằng cây huỳnh đàn là thứ gỗ thượng hảo hạng lúc bấy giờ. Đám tang có dàn nhạc Ta, Tiêu, Miên khiến không khí không còn trầm uất như các gia đình khác.

Họ đã xuất rất nhiều tiền để làm cỗ thiết đãi người đến viếng trong suốt 7 ngày, 7 đêm. Bạt căng ra tận bờ sông. Khách đến viếng sẽ được gia nhân dọn cỗ bàn đàng hoàng. Đám tang ông Hội đồng còn có rất nhiều ăn mày từ các tỉnh lân cận đi về. Họ có cơ hội ăn uống ngon miệng ngày 2 bữa. Họ ăn dầm, ở dề suốt đám tang để chia buồn với gia đình Công tử Bạc Liêu lúc đó. Với những người dân Bạc Liêu, đám tang của cha công tử Bạc Liêu có đến mấy ngàn người đưa tiễn. Khi xe tang đã đến nghĩa trang gia tộc cách thành phố 5km nhưng đoàn người từ thị xã Bạc Liêu lúc đó vẫn nối dài nhau.

Sau ngày mất của ông Hội đồng Trần Trinh Trạch, bà Hội đồng theo cậu Tám sang Pháp để vui cùng cháu gái con gái trưởng của cậu Huy và bà Ngô Thị Đen vợ công tử Bạc Liêu. Đến năm 1947, bà Hội đồng mất, cháu rể của bà thuê phi cơ chở quan tài của bà về tận Tân Sơn Nhất. Cậu ba Huy thuê xe tang từ Bạc Liêu lên đón thi hài mẹ. Đám tang của bà Hội đồng là đám tang lớn thứ 2 ở Bạc Liêu. Dàn nhạc Ta, Tây, Miên được cậu Huy mời về thổi suốt đám tang, cũng giống như đám tang ông hội đồng, đám tang bà Hội đồng được cử hành như một đám tang đế vương, người ta lại được lần nữa ăn dầm ở dề “chia sẻ tang gia” với Hắc công tử.

Sau này, đám tang của vợ Công tử Bạc liêu là bà Ngô Thị Đen được xem là đám tang lớn thứ ba tại Bạc Liêu lúc ấy. Bà Ngô Thị Đen mất tại Thụy Sĩ do bị ung thư não. Con gái của bà là Trần Thị Lưỡng đã đưa di hài của bà về quàn tại nghĩa trang Trần Gia ở Cái Dày.

Theo PH.THÚY (infornet)