Giáp Văn Hải (SN 1991) sinh ra và lớn nên từ một gia đình nghèo ở Bắc Giang. Năm 2009 Hải ra Hà Nội theo đuổi khát học tập, làm giàu để thay đổi vận mệnh. Dù vậy, sau khi được học bổng để học tại trường FPT được 1 năm, Hải lại bỏ ngang và sau đó mưu sinh, lăn lội với nhiều nghề - từ tự kinh doanh tới làm việc ở các công ty lớn, tới chạy xe ôm, bán trà đá để kiếm sống.

Giáp Văn Hải - Thổ địa du lịch và khát vọng làm du lịch cộng đồng - Ảnh 1.

Giáp Văn Hải trò chuyện với một gia đình người Dao ở Hà Giang - Ảnh: NVCC

Thích xê dịch để tìm chân giá trị của chính mình

Tháng 4-2012, Hải quyết định dứt áo ra đi, "một mình một ngựa" rời Hà Nội vào miền Nam. Vừa đi Hải vừa làm việc, đi tới đâu anh ở lại sống và làm việc ở đấy, mỗi nơi đi qua là một trải nghiệm cuộc sống thú vị. Như ở Thừa Thiên - Huế, Hải từng phụ quán bún bò; rồi khi phiêu bạt tới tỉnh Quảng Nam thì anh lại đi cùng ngư dân đánh bắt cá ngoài khơi. Khi tới đất Tây Nguyên, Hải đi hái cà phê thuê. Còn tại tỉnh Bình Thuận, anh làm nghề vuốt tai thanh long. Và khi đặt chân tới đất Sài Gòn, anh bán sách dạo ở cà phê bệt…

Tháng 2-2013, Giáp Văn Hải từ Sài Gòn thực hiện chuyến xuất ngoại đầu tiên sang Campuchia, Lào, Thái Lan… Mãi tháng 7-2013, chàng thanh niên trở lại Hà Nội và về quê nhà Bắc Giang để dự định thực hiện trồng rau sạch cung ứng ra thị trường Hà Nội. Thế nhưng chưa kịp chuẩn bị được gì, anh lại có được cơ hội về làm phụ trách một dự án giải trí online (meme.vn ) nên đã bỏ ngang ý định trồng rau để ra Hà Nội thử sức.

Tới tháng 9-2014, Hải lại bỏ ngang dự án để ra ngoài bơ vơ. Khi chưa tìm được sự nghiệp riêng cho mình, anh quyết định đánh thuê "online marketing" cho một số công ty, đặc biệt là báo chí, truyền hình.

Hải bảo rằng nếu người ngoài nhìn vào sẽ nhìn Hải như một kẻ điên, bởi "đang yên đang lành", công việc, thu nhập đều tốt lại xách balô sống những ngày "cơm đường cháo chợ".

Giáp Văn Hải - Thổ địa du lịch và khát vọng làm du lịch cộng đồng - Ảnh 2.

Hải từng đi khắp nơi từ Bắc tới Nam và làm đủ nghề trước khi chọn Hà Giang là nơi để gắn bó - Ảnh: NVCC

"Trong những năm tháng ấy, tôi học được quá nhiều thứ từ trường đời. Rong ruổi trên mọi nẻo đường với chiếc xe máy của mình, tôi đã có những trải nghiệm đáng giá về văn hóa con người mỗi vùng miền mình từng đi qua. Có thể nói quyết định thời điểm ấy là liều lĩnh, nhưng chưa bao giờ tôi hối hận, tôi trầm trồ trước vẻ đẹp đất nước mình và hạnh phúc trong những lúc khó khăn nhất luôn được những người xa lạ giúp đỡ"- Hải xúc động kể lại.

Như là một thử thách đầu đời của một chàng trai, một năm, Hải đi nhiều và thu lượm được nhiều. Chính vì cứ "lọ mọ" như thế, Hải khám phá ra những địa điểm du lịch độc đáo mà đến giờ cộng đồng du lịch yêu thích vẫn nhắc tên anh là "Hải ma xó".

"Tôi thấy du lịch nước ta giàu tiềm năng nhưng tôi luôn băn khoăn tại sao người dân vẫn nghèo. Chuyến đi đáng nhớ của thời thanh xuân này giúp tôi chiêm nghiệm ra một điều, mình cần phải làm gì đó có ảnh hưởng tích cực đến mọi người, dù là cộng đồng nhỏ. Mong muốn ấy lại càng rõ ràng hơn khi tôi quay lại thăm mảnh đất Hà Giang, nơi địa đầu Tổ quốc với thiên nhiên hùng vĩ và văn hóa đặc sắc hiếm nơi nào có được"- Giáp Văn Hải kể.

Giáp Văn Hải - Thổ địa du lịch và khát vọng làm du lịch cộng đồng - Ảnh 3.

Giáp Văn Hải là người thích xê dịch và khám phá - Ảnh: NVCC

Thế nên khi trở về Hà Nội, dù có những cơ hội công việc tốt trong ngành truyền thông, giải trí, nhưng Giáp Văn Hải vẫn cứ nhung nhớ núi rừng Hà Giang, với lòng mến khách của con người nơi đây. Năm 2018, anh quyết định rời Thủ đô ngược lên Hà Giang để thực hiện mong muốn của mình, phát triển du lịch cộng đồng với mô hình độc đáo.

Dừng chân ở Hà Giang và mô hình "Thổ địa du lịch"

Thổ Địa Hà Giang là một sản phẩm của Thổ Địa Du Lịch Việt Nam - Viettravelo.com được thành lập bởi anh Giáp Văn Hải. Thổ Địa Du Lịch mong muốn được đưa bạn chạm tới cảnh đẹp của Hà Giang một cách gần gũi nhất. Đặc biệt hơn là những trải nghiệm bản sắc văn hóa con người ở đây.

Giáp Văn Hải - Thổ địa du lịch và khát vọng làm du lịch cộng đồng - Ảnh 4.

Giáp Văn Hải được mệnh danh là thổ địa du lịch

"Chúng tôi chú trọng "trải nghiệm", "hành trình" của bạn hơn là việc "check-in" được gì. Gọi là "tour du lịch" nhưng thực tế không phải là tour. Bởi bạn sẽ được thoải mái trong hành trình mà bạn yêu thích mà không bị gò bó bất cứ điều gì cũng như thời gian. Đổi lại bạn được đồng hành cùng với " Thổ Địa - những hướng dẫn viên người địa phương là những con em người đồng bào như: Tày, C’Lao, H’mông, Dao, quan tâm chăm sóc bạn như "người nhà" từ đi lại - ăn - giấc ngủ"- Giáp Văn Hải nói.

"Phải lòng" với mảnh đất Hà Giang, Hải chọn cách làm du lịch độc đáo 1-1 mang tên "Thổ địa du lịch". Anh cộng tác với các homestay bản địa và thiết kế những tour du lịch gồm 1 khách và 1 người bản địa. Người này sẽ đồng hành với khách trong mỗi chuyến đi tới các điểm đến được lên kế hoạch từ trước, cùng khách khám phá, vừa đi đường vừa trò chuyện, thuyết minh về văn hoá, phong tục, tập quán của đồng bào Mông, Dao, La Chí,…

Giáp Văn Hải - Thổ địa du lịch và khát vọng làm du lịch cộng đồng - Ảnh 5.

Giáp Văn Hải tham gia tập huấn cho bà con làm du lịch cộng đồng - Ảnh: NVCC

"Mỗi người dân sẽ là một đại sứ du lịch"- Hải nói và cho biết anh cũng thực hiện những hoạt động cùng cộng đồng như hướng dẫn bà con cải thiện homestay, làm truyền thông trên những nền tảng mạng như Booking.com, Google Maps, Facebook… Kết quả là anh đã đào tạo được 20 thanh niên địa phương theo mô hình "Thổ địa du lịch".

Giáp Văn Hải bảo rằng anh làm du lịch không đơn thuần chỉ là làm kinh doanh, mà anh mong muốn giáo dục và đào tạo để nhiều người dân bản địa đều có thể làm du lịch. "Khi em làm các tour du lịch văn hóa bản địa, bây giờ ở Hà Giang rất nhiều đồng bào làm được du lịch. Thậm chí có những người từng làm cho em họ có thể "ra riêng" để làm chủ các tour du lịch cộng đồng như em đang làm. Đó là điều em đang rất vui vì em tạo ra hướng đi để bà con có thể làm theo"- Hải chia sẻ và cho biết hiện tại những người dẫn tour của Hải hoàn toàn không phải là hướng dẫn viên du lịch chuyên nghiệp, mà toàn bộ đều là người bản địa. "Họ là những người kể chuyện trên đường cùng du khách - họ kể về văn hóa, con người, vùng đất của chính họ".

Trong những lần trò chuyện, Giáp Văn Hải Hải luôn nhắc đến "du lịch bền vững". Mà điều này theo Hải phụ thuộc 3 yếu tố: Du khách - chính quyền - người làm du lịch. "Mà muốn làm du lịch bền vững, người làm du lịch phải giữ được bản sắc văn hóa, họ phải tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc mình; làm du lịch không chèo kèo, chặt chém theo kiểu làm du lịch chụp giật. Có như vậy du khách mới nhớ, mới hạnh phúc mỗi khi trở về"- Hải nói và cho biết nếu người dân là chủ thể làm du lịch, họ sẽ luôn làm du lịch tử tế.
Văn Duẩn